KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 26.
Pary synonimów nie stanowi zestaw
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Synonimy to różne nazwy tej samej substancji. Acidum lacticum oznacza kwas mlekowy, a Acidum muriaticum to kwas solny, więc nie są synonimami. Pozostałe pary odnoszą się do tej samej substancji (np. nystatyna i Mycostatinum) używanej pod różnymi nazwami.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość synonimów farmaceutycznych, czyli sytuacji, gdy ta sama substancja chemiczna może funkcjonować pod więcej niż jedną nazwą (np. nazwą łacińską, historyczną albo handlową). W praktyce aptecznej jest to ważne, bo błędne uznanie dwóch różnych nazw za synonimy może skutkować wydaniem niewłaściwego surowca lub leku.

Acidum lacticum to kwas mlekowy (związek organiczny), natomiast Acidum muriaticum oznacza kwas solny (chlorowodorowy, związek nieorganiczny). Są to dwie różne substancje o innych właściwościach i zastosowaniach, dlatego ta para nie stanowi synonimów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne (czyli są synonimami)?

  • Nystatinum – Mycostatinum: "Nystatinum" to nazwa substancji (nystatyna), a "Mycostatinum" jest nazwą spotykaną jako określenie tej samej substancji w obrocie/ujęciu historycznym. W recepturze lub dokumentacji mogą pojawiać się oba zapisy.
  • Adeps suillus – Axungia Porci: oba określenia odnoszą się do tłuszczu wieprzowego (smalcu) jako surowca/podłoża, więc w praktyce mogą być traktowane jako synonimy.
  • Dithranolum – Cignolinum: to dwie nazwy tej samej substancji stosowanej dermatologicznie, spotykane w różnych źródłach.

Wskazówka egzaminacyjna: nie zakładaj, że podobny schemat nazwy (np. "Acidum + przymiotnik") oznacza synonim. Zawsze sprawdzaj, czy nazwy nie dotyczą różnych kwasów (organicznych i nieorganicznych), bo to częsta pułapka w zadaniach z nomenklatury.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Synonimy farmaceutyczne to różne nazwy odnoszące się do tej samej substancji (np. nazwa łacińska, historyczna lub handlowa). Uczy się ich, aby poprawnie identyfikować surowce i leki w recepturze oraz dokumentacji i nie pomylić dwóch różnych substancji o podobnie brzmiących nazwach.
Jeśli nazwy wskazują na różne związki chemiczne (np. inny anion/kation albo inny rodzaj kwasu), to nie są synonimami. Pomaga też sprawdzenie, czy w źródłach opisują tę samą substancję i te same właściwości. Sama podobna konstrukcja nazwy (np. "Acidum ...") nie wystarcza.
To nazwy dwóch różnych kwasów: Acidum lacticum oznacza kwas mlekowy, a Acidum muriaticum oznacza kwas solny. Mają inną budowę chemiczną, inne właściwości i zastosowania. Dlatego nie można ich traktować jako dwóch nazw tej samej substancji.
Acidum muriaticum jest określeniem kwasu solnego (chlorowodorowego) spotykanym w nomenklaturze historycznej. W praktyce warto kojarzyć tę nazwę, bo może pojawić się w starszych materiałach lub opisach, ale nadal dotyczy konkretnej, odrębnej substancji chemicznej.
Zasadniczo poprawność merytoryczna dotyczy tego, jaką substancję wskazuje nazwa. Literówka może utrudniać czytanie i jest błędem zapisu, ale jeśli jednoznacznie da się rozpoznać, o jaką nazwę chodzi, to rozstrzygające jest znaczenie chemiczne. Na egzaminie i w pracy należy dążyć do poprawnego zapisu.
Najczęściej myli się nazwy przez podobne brzmienie, automatycznie uznaje się pary o wspólnym członie za synonimy (np. "Acidum ..."), albo myli się nazwę handlową z inną substancją. Błędem bywa też ignorowanie kontekstu zastosowania i brak weryfikacji w wiarygodnym źródle.
Pomaga skojarzenie: kwas mlekowy jest organiczny i kojarzy się z "mlekiem/fermentacją", a kwas solny jest nieorganiczny i kojarzy się z "solą" oraz HCl. To dwa różne kwasy, więc ich łacińskie nazwy nie mogą być synonimami, mimo że obie zaczynają się od "Acidum".
Tak, w nauczaniu i praktyce spotyka się te nazwy jako odnoszące się do nystatyny (leku przeciwgrzybiczego). Warto pamiętać, że jedna nazwa może być nazwą substancji (łacińską/INN), a druga nazwą funkcjonującą historycznie lub handlowo, ale nadal dotyczącą tego samego związku.
Jest kluczowa przy sporządzaniu leków recepturowych, zamawianiu surowców, kontroli etykiet i dokumentów dostaw oraz podczas weryfikacji, czy zamiennie użyte nazwy rzeczywiście oznaczają ten sam surowiec. Zmniejsza to ryzyko pomyłek i zwiększa bezpieczeństwo pacjenta.
Skuteczne są fiszki (łacina–polski–zastosowanie), grupowanie nazw według rodzaju surowca (kwasy, podłoża, leki), oraz krótkie testy powtórkowe "synonim czy nie?". Dodatkowo warto ćwiczyć na przykładach z receptur i list surowców, bo kontekst ułatwia zapamiętanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Synonimy to różne nazwy tej samej substancji."

Źródła:

  • PubChem Compound Summary for Lactic acid (CID 612) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Lactic-acid - accessed 2026-02-18
  • PubChem Compound Summary for Hydrochloric acid (CID 313) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Hydrochloric-acid - accessed 2026-02-18
  • PubChem Compound Summary for Nystatin (CID 14960) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Nystatin - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Aktualne wydania farmakopei używane w nauczaniu (sekcje: nazewnictwo i monografie surowców)
  • Słowniki synonimów farmaceutycznych (łacina–polski, nazwy historyczne i handlowe)
  • Podstawy chemii ogólnej i organicznej w zakresie nazewnictwa związków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego