KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 20.
Pasmo przenoszenia, zapisane w dokumentacji technicznej wzmacniacza, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pasmo przenoszenia (rozumiane jako szerokość pasma) określa, jaki "odcinek" częstotliwości jest przenoszony z akceptowalnym spadkiem wzmocnienia. Dlatego wyraża się je jako różnicę między częstotliwością graniczną górną a dolną (Δf = fg − fd), a nie jako jedną z granic ani ich sumę.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji technicznej wzmacniacza podaje się zwykle parametry opisujące jego zachowanie w funkcji częstotliwości. Kluczowe są częstotliwości graniczne: dolna i górna. Wyznaczają one obszar pracy, w którym wzmocnienie (lub przenoszenie amplitudy) spełnia przyjęte kryterium, najczęściej związane z dopuszczalnym spadkiem względem wartości w paśmie środkowym.

Jeżeli pytanie dotyczy pasma przenoszenia jako szerokości pasma, to jest to wielkość liczbowa określająca "jak szeroki" jest ten obszar częstotliwości. Wtedy pasmo przenoszenia oblicza się jako różnicę: Δf = fg − fd, gdzie fg to częstotliwość graniczna górna, a fd to częstotliwość graniczna dolna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej definicji?

  • "częstotliwość graniczna górna" – to tylko jedna z dwóch wartości wyznaczających ograniczenia. Sama nie mówi, jak szerokie jest pasmo, bo bez dolnej granicy nie da się określić Δf.
  • "suma częstotliwości granicznej górnej i dolnej" – suma nie jest standardową miarą szerokości pasma. Dodawanie fg i fd daje liczbę zależną od położenia pasma na osi częstotliwości, a nie od jego rozpiętości.
  • "częstotliwość graniczna dolna" – analogicznie jak granica górna, jest tylko jednym ograniczeniem; nie opisuje szerokości zakresu przenoszenia.

W praktyce serwisowej i pomiarowej spotkasz też zapis pasma jako przedział (np. "20 Hz–20 kHz"). To opisuje zakres częstotliwości, natomiast pytanie wymaga wskazania wielkości, którą da się zapisać jako pojedynczą liczbę (różnica granic). Na egzaminie warto zwracać uwagę, czy pytanie oczekuje zakresu, czy szerokości pasma.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pasmo przenoszenia opisuje, dla jakich częstotliwości wzmacniacz przenosi sygnał poprawnie (w granicach zadanego spadku wzmocnienia). W praktyce spotyka się zapis jako zakres (np. 20 Hz–20 kHz) albo jako szerokość pasma Δf wynikającą z częstotliwości granicznych.
Szukaj parametrów typu "fL" (dolna) i "fH" (górna) lub opisu "-3 dB points". Są to częstotliwości, przy których wzmocnienie spada do ustalonego poziomu względem wartości odniesienia. Z tych dwóch wartości wyznacza się zakres lub szerokość pasma.
Gdy pasmo rozumie się jako szerokość, ma ono być pojedynczą liczbą mówiącą "jak szeroko" układ przenosi sygnał. Wtedy naturalną miarą jest rozpiętość między granicami: Δf = fg − fd. Sama granica nie informuje o szerokości.
Nie. 20 Hz–20 kHz to przykład pasma słyszalnego dla człowieka, ale wzmacniacz może mieć inne pasmo (węższe lub szersze) zależnie od zastosowania. W torach radiowych, pomiarowych lub cyfrowych typowe częstotliwości graniczne mogą być zupełnie inne.
Najczęściej używa się punktów, w których charakterystyka amplitudowa spada o ustaloną wartość względem poziomu odniesienia (często podaje się to jako "-3 dB"). Dokładne kryterium zależy od normy pomiaru lub przyjętego opisu producenta, dlatego warto czytać przypisy w nocie.
Typowe błędy to: utożsamianie pasma z jedną częstotliwością graniczną, mylenie "zakresu" (np. 100 Hz–10 kHz) z "szerokością" (Δf), oraz wybieranie sumy granic zamiast różnicy. W zadaniach testowych pomaga sprawdzić, czy oczekiwana odpowiedź jest jedną liczbą czy przedziałem.
Sprawdza się je po naprawie, przy odbiorze urządzenia lub przy diagnozie zniekształceń (np. przydławienie basu lub spadek wysokich tonów). Pomiar wykonuje się generatorem i miernikiem/oscyloskopem, obserwując spadek amplitudy wraz ze zmianą częstotliwości.
To zapis zakresu częstotliwości, w którym urządzenie spełnia określone warunki (np. spadek nie większy niż X dB). Taki zapis wskazuje dolną i górną granicę. Jeśli potrzebujesz szerokości pasma, możesz obliczyć ją jako różnicę granic, o ile to ma sens dla danego układu.
Pasmo wpływa na to, czy wzmacniacz utrzyma wymagane wzmocnienie dla danej częstotliwości sygnału. Przy wzmacniaczach operacyjnych istotny jest też parametr związany z zależnością wzmocnienia od częstotliwości (np. iloczyn wzmocnienia i pasma). Zbyt małe pasmo pogorszy dynamikę i dokładność.
Raczej nie. Trzeba znać, że w terminologii technicznej "pasmo" (jako szerokość) wynika z dwóch granic i opisuje rozpiętość. Same słowa "górna" i "dolna" podpowiadają, że potrzebne są dwie wartości, ale dopiero definicja mówi, że stosuje się różnicę, a nie sumę.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pasmo przenoszenia (rozumiane jako szerokość pasma) określa, jaki "odcinek" częstotliwości jest przenoszony z akceptowalnym spadkiem wzmocnienia."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasmo_przenoszenia - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stotliwo%C5%9B%C4%87_graniczna - dostęp 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Bandwidth_(signal_processing) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podstawy elektroniki analogowej: charakterystyki częstotliwościowe i definicje częstotliwości granicznych
  • Noty katalogowe wzmacniaczy operacyjnych (sekcje "Frequency Response", "Bandwidth", "Gain-Bandwidth Product")
  • Materiały dydaktyczne o filtrach i odpowiedziach częstotliwościowych układów liniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego