W zadaniu podano pełną opłatę 140,00 zł za paszport ważny 10 lat oraz informację, że paszport unieważniono po pełnych trzech latach. Kluczowe jest ustalenie, za jaki okres przysługuje zwrot: za lata pozostałe, czyli niewykorzystane.
Krok 1: ustalenie niewykorzystanego okresu
Skoro paszport miał ważność 10 lat i był używany 3 pełne lata, to niewykorzystany okres to: 10 − 3 = 7 lat.
Krok 2: obliczenie części opłaty do zwrotu
Zwrot stanowi proporcję opłaty odpowiadającą niewykorzystanym latom, czyli 7/10 pełnej opłaty:
140,00 zł × 7/10 = 98,00 zł.
Odpowiedź "98,00 zł" jest więc zgodna z rozliczeniem proporcjonalnym za 7 lat niewykorzystanej ważności.
Dlaczego pozostałe kwoty są nieprawidłowe?
- "42,00 zł" to 3/10 z 140,00 zł. Taki wynik odpowiadałby okresowi używania (3 lata), a nie okresowi niewykorzystanemu.
- "28,00 zł" to 2/10 z 140,00 zł. Taki wybór zwykle wynika z pomylenia liczby lat lub arbitralnego podziału bez związku z danymi (10 lat i 3 lata).
- "14,00 zł" to 1/10 z 140,00 zł. To efekt błędu "dzielenia na skróty" (np. założenia, że zwrot jest stałą częścią opłaty), mimo że w treści jest mowa o zwrocie za pozostałe lata.
Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach o "pozostałych latach" zawsze najpierw policz, ile lat zostało do końca ważności, dopiero potem licz proporcję kwoty.