KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 5.
Pepsyna jest enzymem trawiennym rozkładającym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pepsyna jest enzymem proteolitycznym żołądka – jej substratem są białka, które rozcina do krótszych peptydów. Laktoza jest cukrem (trawi ją laktaza), tłuszcze rozkłada głównie lipaza, a skrobię – amylaza, więc te odpowiedzi nie pasują.

Pełne wyjaśnienie:

Pepsyna to enzym trawienny należący do proteaz, czyli enzymów rozkładających białka. Działa przede wszystkim w żołądku, gdzie panuje środowisko kwaśne sprzyjające aktywacji enzymu i rozpoczęciu trawienia białek do krótszych łańcuchów (peptydów). Dlatego poprawną odpowiedzią jest: białko.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Laktozę – laktoza jest dwucukrem (cukrem mlecznym). Do jej trawienia potrzebny jest enzym laktaza (enzym jelitowy), a nie pepsyna. Mylenie tych pojęć wynika często z utożsamiania "enzymów trawiennych" z jednym narządem lub jednym etapem trawienia.
  • Tłuszcz – tłuszcze są rozkładane głównie przez lipazy. Pepsyna nie jest enzymem lipolitycznym, więc nie odpowiada za zasadnicze trawienie tłuszczów.
  • Skrobię – skrobia jest polisacharydem, a jej hydrolizę prowadzą głównie amylazy. Pepsyna nie rozkłada węglowodanów złożonych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się białko/tłuszcz/cukier, najpierw przypisz je do odpowiednich enzymów: proteazy → białko, lipazy → tłuszcz, amylazy i inne enzymy węglowodanowe → skrobia i cukry. To pozwala szybko wyeliminować typowe pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pepsyna rozkłada białka – tnie je na krótsze fragmenty (peptydy). Jest to enzym proteolityczny, kojarzony głównie z trawieniem w żołądku, a nie z trawieniem tłuszczów czy węglowodanów.
Skrobia jest węglowodanem, a do jej rozkładu potrzebne są enzymy węglowodanowe, głównie amylazy. Pepsyna jest proteazą, więc jej substratem są białka, a nie polisacharydy.
Zapamiętaj grupy: proteazy (np. pepsyna) trawią białka, a lipazy trawią tłuszcze. Na egzaminie najczęstszy błąd to założenie, że "enzym żołądkowy" rozkłada wszystko.
Laktozę trawi laktaza (enzym rozkładający cukier mleczny). Pepsyna działa na wiązania peptydowe w białkach, a laktoza jest dwucukrem, więc wymaga enzymu z innej "rodziny" niż proteazy.
W typowym ujęciu pepsyna działa przede wszystkim w żołądku, czyli na etapie trawienia w środowisku kwaśnym. Pytania egzaminacyjne zwykle łączą pepsynę z żołądkiem i trawieniem białek.
Najczęściej myli się pepsynę z enzymami węglowodanowymi (amylaza → skrobia) i lipolitycznymi (lipaza → tłuszcz) albo wybiera laktozę przez skojarzenie z żywieniem młodych zwierząt mlekiem.
Nie w sensie właściwym dla tego typu zadań. Tłuszcze rozkłada się głównie przez lipazy. Pepsyna jest enzymem ukierunkowanym na białka, więc odpowiedź "tłuszcz" w takim pytaniu jest błędna.
Słowo-klucz to proteaza lub "enzym proteolityczny". Oznacza to działanie na białka. Jeśli widzisz w odpowiedziach białko/tłuszcz/skrobia, to "prote-" prowadzi do białka.
Ułóż prostą tabelę: enzym → substrat → miejsce działania. Przećwicz rozróżnianie: pepsyna/trypsyna (białka), lipaza (tłuszcze), amylaza (skrobia). Takie skojarzenia dają szybkie punkty w testach.
Często "kusi" laktoza, bo kojarzy się z mlekiem i żołądkiem młodych zwierząt. To jednak skrót myślowy: laktoza jest cukrem, a pepsyna jest proteazą, więc prawidłowo wskazuje się białko.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Pepsyna jest enzymem proteolitycznym żołądka – jej substratem są białka, które rozcina do krótszych peptydów."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Pepsin" (opis funkcji i substratu enzymu) https://www.britannica.com/science/pepsin - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (pl), hasło: "Pepsyna" (informacja o proteolitycznym działaniu) https://pl.wikipedia.org/wiki/Pepsyna - dostęp 2026-02-18
  • NCBI Bookshelf, "StatPearls: Physiology, Pepsin" (omówienie roli pepsyny w trawieniu białek) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z fizjologii zwierząt gospodarskich (rozdziały o trawieniu)
  • Materiały z anatomii i fizjologii układu pokarmowego dla technika weterynarii
  • Zadania testowe z enzymów trawiennych i ich substratów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego