KWALIFIKACJA OGR3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
Piaskownica zwyczajna porastająca wydmy nadmorskie spełnia przede wszystkim funkcję
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piaskownica zwyczajna jest typową rośliną wydmową: silnie wiąże luźny piasek i ogranicza jego wywiewanie, dzięki czemu stabilizuje wydmy. To przede wszystkim rola ochronno-inżynieryjna (umacnianie podłoża), czyli funkcja techniczna, a nie izolacyjna, klimatyczna ani gospodarcza.

Pełne wyjaśnienie:

Na wydmach nadmorskich podstawowym problemem jest przemieszczanie się piasku pod wpływem wiatru oraz postępująca erozja eoliczna. Rośliny, które naturalnie porastają takie siedliska, są przystosowane do życia na luźnym, ubogim i przesychającym podłożu, a ich najważniejszą "usługą" jest stabilizowanie powierzchni wydmy.

Odpowiedź "techniczną" jest właściwa, ponieważ w ujęciu architektury krajobrazu funkcja techniczna obejmuje m.in. działania roślin związane z ochroną podłoża, umacnianiem skarp i nasypów, ograniczaniem erozji oraz stabilizacją gruntu. W przypadku wydm oznacza to wiązanie piasku systemem korzeniowym i częściami nadziemnymi, które zmniejszają prędkość wiatru przy gruncie i zatrzymują nawiewany materiał.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "izolacyjną" – funkcja izolacyjna dotyczy najczęściej oddzielania przestrzeni, osłony przed hałasem, pyłem, światłem lub tworzenia barier (np. żywopłoty, pasy zieleni izolacyjnej). Na wydmie dominującym celem nie jest izolacja, lecz stabilizacja piasku.
  • "klimatyczną" – rośliny mogą wpływać na mikroklimat (zacienienie, wilgotność, ograniczenie nagrzewania), jednak na wydmach najważniejszy efekt praktyczny to przeciwerozyjne umacnianie podłoża. Mikroklimat jest tu wtórny wobec funkcji ochronnej.
  • "gospodarczą" – funkcja gospodarcza wiąże się z użytkowym pozyskiwaniem plonów/surowców lub inną bezpośrednią korzyścią produkcyjną. W kontekście wydm nadmorskich rola tej rośliny jest przede wszystkim ochronna, a nie produkcyjna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa-klucze typu wydmy, erozja, wywiewanie piasku, najczęściej chodzi o funkcję techniczną roślin (ochronę i stabilizację podłoża).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Funkcja techniczna roślin to ich rola w "inżynieryjnej" ochronie terenu, np. umacnianiu i stabilizacji gruntu, ograniczaniu erozji, osłonie przed wiatrem lub pyłem. W praktyce oznacza to dobór gatunków, które poprawiają bezpieczeństwo i trwałość podłoża.
Rośliny wydmowe stabilizują piasek, bo ich system korzeniowy wiąże luźne podłoże, a część nadziemna zmniejsza prędkość wiatru przy gruncie i zatrzymuje nawiewany piasek. Dzięki temu wydma jest mniej podatna na wywiewanie i przemieszczanie.
Funkcja klimatyczna dotyczy mikroklimatu (cień, wilgotność, obniżenie temperatury, łagodzenie wiatru w strefie przebywania ludzi). Funkcja techniczna dotyczy ochrony terenu (stabilizacja gruntu, przeciwerozyjność, umacnianie skarp). Słowa "wydma" i "erozja" zwykle wskazują na techniczną.
Funkcja izolacyjna polega na oddzielaniu przestrzeni i ograniczaniu uciążliwości (hałas, kurz, światła, widok). Stosuje się ją np. w pasach zieleni przy drogach, ekranach roślinnych, żywopłotach i zadrzewieniach osłonowych przy obiektach przemysłowych.
Tak, rośliny typowe dla wydm (w tym piaskownica) są ważne w ochronie wybrzeża, bo utrwalają wydmy, które stanowią naturalną barierę przed wiatrem i falowaniem sztormowym. W projektowaniu i pielęgnacji terenów nadmorskich dbałość o roślinność wydmową ogranicza degradację siedlisk.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń (np. "morze" → "klimat"), a nie na podstawie procesu, który roślina ogranicza (erozja). Często myli się też izolację (bariera, oddzielenie) z osłoną przeciwerozyjną oraz pomija się wskazanie funkcji dominującej.
Wskazówkami są: rozbudowany system korzeniowy, zdolność do rozrastania się i zadarniania, tolerancja na ubogie i przesychające podłoże oraz odporność na wiatr. W praktyce dobiera się gatunki, które szybko pokrywają powierzchnię i skutecznie wiążą glebę lub piasek.
O funkcji gospodarczej mówi się, gdy rośliny są dobierane głównie dla użytkowego efektu: plonu, surowca, paszy, opału lub innej korzyści produkcyjnej. W zadaniach egzaminacyjnych będzie to np. sad, plantacja, zieleń użytkowa, a nie typowe nasadzenia ochronne.
Warto powtórzyć typowe siedliska (wydmy, klify, solniska) i przypisać im zagrożenia (wiatr, zasolenie, erozja). Następnie ćwiczyć mapowanie: zagrożenie → funkcja roślin → dobór gatunku. Pomaga też krótka lista gatunków charakterystycznych z ich główną rolą.
Najważniejsze jest ograniczanie niszczenia roślin (depczenie), kontrola niepożądanej penetracji terenu oraz ochrona przed uszkodzeniami mechanicznymi. W praktyce stosuje się też działania porządkowe i utrzymanie wyznaczonych przejść, aby nie przerywać pokrywy roślinnej stabilizującej piasek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Piaskownica zwyczajna jest typową rośliną wydmową: silnie wiąże luźny piasek i ogranicza jego wywiewanie, dzięki czemu stabilizuje wydmy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Piaskownica zwyczajna" – opis gatunku i siedliska (wydmy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Piaskownica_zwyczajna - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN): "Ammophila arenaria" – zastosowanie w stabilizacji wydm, https://en.wikipedia.org/wiki/Ammophila_arenaria - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z architektury krajobrazu dotyczące funkcji roślin
  • Materiały dydaktyczne o roślinności wydmowej i procesach eolicznych
  • Atlas roślin siedlisk nadmorskich (identyfikacja gatunków i ich rola ekologiczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego