KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 19.
Pień w kształcie strzały mogą wytworzyć takie gatunki jak
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Pień w kształcie strzały" rozumie się jako pień prosty, regularny, walcowaty, z wyraźną dominacją wierzchołkową.
Taką formę często tworzy świerk dzięki silnej dominacji pędu głównego i regularnemu pokrojowi. Olsza także może wytwarzać stosunkowo proste pnie w sprzyjających warunkach siedliskowych.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce leśnej określenia typu "pień w kształcie strzały" odnoszą się do jakości i formy pnia: ma być prosty, równomiernie walcowaty, z wyraźnym pędem przewodnim oraz bez istotnych skrzywień. Taka cecha jest pożądana, bo zwiększa wartość użytkową drewna (łatwiejsze przerzynanie, większy udział sortymentów tartacznych).

Odpowiedź "świerk i olsza" pasuje do tej charakterystyki, ponieważ świerk zwykle wykazuje silną dominację wierzchołkową i regularny, stożkowaty pokrój, co sprzyja tworzeniu długiego, prostego pnia. Olsza z kolei potrafi tworzyć pnie dość proste, zwłaszcza gdy rośnie w odpowiednich warunkach i w zwarciu, choć jej forma może być bardziej zmienna niż u typowych iglastych.

Pozostałe pary są mniej trafne jako typowe przykłady "strzałowatego" pnia w ujęciu jakościowym:

  • "sosna i brzoza" – sosna bywa prosta, ale zależnie od warunków częściej obserwuje się zbieżystość, krzywizny lub nieregularności; brzoza także wykazuje większą zmienność formy pnia i częściej tworzy odchylenia.
  • "jodła i buk" – jodła może mieć prosty pień, natomiast buk często wytwarza pnie o cechach zmiennych, z tendencją do krzywizn i nieregularności, zwłaszcza w starszym wieku i na trudniejszych stanowiskach.
  • "dąb i grab" – u tych gatunków częściej spotyka się pnie mniej regularne, z krzywiznami i rozbudowaną koroną wpływającą na kształt pnia, więc jako para "strzałowata" są najmniej typowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli termin brzmi potocznie, warto przełożyć go na cechę mierzalną w terenie (prostolinijność, regularność, dominacja pędu głównego) i dopiero wtedy porównywać gatunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To opis pnia jako prostego i regularnego, zwykle walcowatego, z wyraźną dominacją wierzchołkową (silny pęd główny). W praktyce oznacza pień o wysokiej jakości technicznej, bez istotnych skrzywień, pożądany przy sortymentacji drewna.
Świerk ma zwykle silną dominację apikalną i regularny pokrój, co sprzyja utrzymaniu jednego pędu przewodniego oraz pionowego wzrostu pnia. W zwarciu drzewostanu korona jest wyżej, a pień dłuższy i bardziej walcowaty.
Tak. Choć iglaste często mają bardziej regularny pokrój, część liściastych (np. w odpowiednich warunkach) potrafi tworzyć pnie proste i długie. Decydują m.in. siedlisko, zwarcie oraz konkurencja o światło, które "wymusza" pionowy wzrost.
Sprzyja zwarcie i konkurencja o światło, które ograniczają rozbudowę korony na boki i wspierają dominację pędu głównego. Ważne są też stabilne warunki siedliskowe i brak uszkodzeń mechanicznych, które mogłyby powodować odchylenia pnia.
Oba czynniki są istotne. Gatunek daje "predyspozycję" (np. dominacja wierzchołkowa), ale siedlisko i warunki wzrostu mogą wzmocnić lub osłabić prostolinijność pnia. Dlatego w terenie ocenia się zawsze konkretne drzewostany.
U tych gatunków częściej występuje większa zmienność formy i silniejszy wpływ rozbudowanej korony na kształt pnia. W starszym wieku oraz w zróżnicowanych warunkach rośnie ryzyko krzywizn i odchyleń, co obniża "strzałowatość" pnia.
Patrzy się na prostolinijność osi pnia, brak wyraźnych łuków, skręceń i "kolan", a także na regularność średnicy na długości. Pomocne jest oglądanie pnia z kilku stron i porównanie z sąsiednimi drzewami w tym samym zwarciu.
Nie zawsze. Sosna często bywa prosta, ale jej forma zależy od warunków (wiatr, zwarcie, warunki glebowe) i może wykazywać zbieżystość lub krzywizny. Na egzaminie warto pamiętać, że "typowość" cechy może być różna dla różnych gatunków.
Prosty, regularny pień daje większy uzysk wartościowych sortymentów (np. lepsza tarcica) i mniej odpadu. Ocena kształtu pnia jest więc elementem oceny jakości drzewostanu oraz planowania użytkowania rębnego i pielęgnacyjnego.
Unikaj wyboru "na skojarzenie". Najpierw przetłumacz termin na cechy: dominacja wierzchołkowa, prostolinijność, regularność. Potem oceń, które gatunki najczęściej spełniają te cechy w typowych warunkach leśnych, a nie w pojedynczych przypadkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Olsza także może wytwarzać stosunkowo proste pnie w sprzyjających warunkach siedliskowych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji LES.2 dotyczące oceny jakości pni i sortymentacji
  • Skrypty z dendrologii i rozpoznawania gatunków drzew leśnych
  • Notatki z hodowli lasu o wpływie zwarcia i dominacji wierzchołkowej na kształt pnia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego