KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 29.
Piktogramem przedstawionym na rysunku znakuje się opakowanie substancji
Ilustracja przedstawia piktogram używany do oznaczania substancji korodujących metale.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram przedstawiający działanie żrące wskazuje na substancje powodujące korozję metali oraz ciężkie oparzenia skóry i uszkodzenia oczu.
Dlatego opakowanie oznaczone takim symbolem dotyczy substancji "korodującej metale", a nie utleniającej, drażniącej ani stanowiącej głównie zagrożenie dla środowiska wodnego.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z oznakowania chemikaliów kluczowe jest rozpoznanie, jakie zagrożenie przedstawia piktogram. Piktogram kojarzony z działaniem żrącym informuje o dwóch istotnych skutkach:

  • korozja metali (substancja może niszczyć elementy metalowe, instalacje, narzędzia, pojemniki),
  • poważne uszkodzenia tkanek (ryzyko ciężkich oparzeń skóry oraz uszkodzeń oczu).

Z tego powodu poprawne jest wskazanie odpowiedzi: "korodującej metale." – ta informacja jest bezpośrednio zgodna ze znaczeniem piktogramu żrącego i odpowiada praktyce BHP w przemyśle chemicznym (np. konieczność doboru materiałów odpornych chemicznie i właściwych ŚOI).

Odpowiedź "wysoce utleniającej." jest nieprawidłowa, ponieważ substancje utleniające stanowią przede wszystkim zagrożenie przez podtrzymywanie lub intensyfikację spalania. To inny typ ryzyka niż korozja metali i oparzenia chemiczne.

Odpowiedź "o działaniu drażniącym na skórę." także jest nieprawidłowa. "Drażniące" oznacza zwykle łagodniejsze skutki (zaczerwienienie, świąd, odwracalne zmiany), natomiast piktogram żrący dotyczy zagrożeń cięższych: oparzeń i trwałych uszkodzeń oraz działania na metale.

Odpowiedź "stwarzającej zagrożenie dla środowiska wodnego." odnosi się do innego rodzaju oznakowania: akcentuje toksyczność dla organizmów wodnych i długotrwałe skutki w środowisku. Nie jest to to samo co działanie żrące.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi przypomnij sobie, czy piktogram dotyczy reaktywności i pożaru (utleniające), oddziaływania na organizm człowieka (drażniące/żrące) czy wpływu na ekosystem (środowisko). To zmniejsza ryzyko pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piktogram żrący informuje, że substancja może powodować ciężkie oparzenia skóry i poważne uszkodzenia oczu, a także powodować korozję metali. W praktyce oznacza to konieczność szczególnej ostrożności, doboru ŚOI i odpornych materiałów instalacji.
Substancja drażniąca zwykle wywołuje odwracalne podrażnienie (np. zaczerwienienie), a żrąca może powodować oparzenia chemiczne i trwałe uszkodzenia. Na etykiecie różnią się piktogramem i opisem zagrożeń; warto też sprawdzić sekcję 2 karty charakterystyki.
Bo wpływa na bezpieczeństwo instalacji: substancje korodujące mogą niszczyć rurociągi, armaturę, zbiorniki i narzędzia. Skutkiem mogą być nieszczelności, wycieki i awarie. Operator powinien zwracać uwagę na dobór materiałów, kontrolę stanu urządzeń i zgodność magazynowania z wymaganiami zakładowymi.
Najczęściej potrzebne są: rękawice odporne chemicznie, gogle lub przyłbica, odzież ochronna i odpowiednie obuwie. Dobór zależy od konkretnej substancji i stężenia, dlatego w praktyce opiera się na karcie charakterystyki oraz instrukcjach stanowiskowych w zakładzie.
Należy postępować zgodnie z procedurą awaryjną: zabezpieczyć miejsce, ograniczyć dostęp, użyć właściwych ŚOI, a następnie zastosować metody neutralizacji/zbierania przewidziane dla danej substancji. Kluczowe jest szybkie sprawdzenie karty charakterystyki i powiadomienie przełożonych lub służb zakładowych.
Niekoniecznie każda substancja o silnym działaniu na tkanki będzie w takim samym stopniu niszczyć metale i odwrotnie, ale piktogram żrący jest stosowany m.in. wtedy, gdy zagrożenie obejmuje korozję metali. W praktyce trzeba weryfikować szczegóły w dokumentacji (etykieta, karta charakterystyki, instrukcje technologiczne).
Typowe pomyłki to: wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia słownego (np. "drażniąca" zamiast "żrąca"), ignorowanie elementów symbolu oraz brak rozróżnienia między zagrożeniem dla człowieka a zagrożeniem środowiskowym. Pomaga krótkie powtórzenie znaczeń wszystkich piktogramów przed testem.
Najważniejsze informacje są zwykle w sekcji 2 (identyfikacja zagrożeń) oraz w opisach środków ostrożności. Tam znajdziesz klasyfikację zagrożeń, piktogramy, hasła ostrzegawcze i zwroty wskazujące rodzaj ryzyka. To podstawa do doboru ŚOI i bezpiecznej obsługi.
Są groźne zwłaszcza przy kontakcie z materiałami palnymi, zanieczyszczeniami organicznymi lub niewłaściwymi środkami czyszczącymi, bo mogą nasilać pożar. To inne ryzyko niż korozja metali. W zakładzie ważne jest rozdzielne magazynowanie i przestrzeganie procedur kompatybilności chemicznej.
Ucz się piktogramów w zestawach: znaczenie, przykłady zagrożeń i typowe środki ochrony. Ćwicz z etykietami i kartami charakterystyki, bo na stanowisku operatora to realne narzędzia pracy. Pomaga też powiązanie piktogramu z typowymi skutkami: oparzenia, pożar, środowisko, reaktywność.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • ECHA (European Chemicals Agency) – "Hazard pictograms" (opis piktogramów zagrożeń), https://echa.europa.eu/hazard-pictograms (dostęp: 2026-02-27)
  • UNECE – "Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS)" (dokument ogólny, znaczenie piktogramów), https://unece.org/transport/dangerous-goods/ghs-rev10-2023 (dostęp: 2026-02-27)
  • OSHA – "Hazard Communication Standard: Labels and Pictograms" (omówienie piktogramów, w tym korozji), https://www.osha.gov/hazcom/pictograms (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy z chemikaliami w przemyśle
  • Karty charakterystyki (SDS) – sekcje o identyfikacji zagrożeń i środkach ochrony
  • Oficjalne opracowania/poradniki dot. piktogramów i etykietowania substancji (ECHA/GHS)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego