KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 10.
Pirometrem widocznym na ilustracji dokonuje się pomiaru
Ilustracja przedstawia pirometr, czyli urządzenie służące do bezkontaktowego pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, najczęściej w sposób bezdotykowy (np. w podczerwieni). W diagnostyce pojazdów służy m.in. do szybkiej kontroli rozgrzania elementów układów hamulcowych, wydechowych czy chłodzenia. Nie mierzy wilgotności, odległości ani gęstości.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr jest przyrządem przeznaczonym do pomiaru temperatury. W praktyce warsztatowej najczęściej spotyka się pirometry/termometry na podczerwień, które pozwalają ocenić temperaturę powierzchni bez kontaktu z elementem (co jest wygodne i bezpieczne przy częściach gorących lub trudno dostępnych).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "temperatury"?
Bo istotą działania pirometru jest wyznaczanie temperatury obiektu (często na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez powierzchnię). W motoryzacji pomiar temperatury pomaga np. potwierdzić przegrzewanie łożyska, ocenić równomierność pracy hamulców (porównanie stron), sprawdzić nagrzewanie złączy elektrycznych pod obciążeniem czy zlokalizować anomalię cieplną w układzie wydechowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wilgotności" – wilgotność mierzy higrometr; pirometr nie służy do oceny zawartości pary wodnej w powietrzu ani wilgoci materiału.
  • "odległości" – odległość mierzy np. dalmierz (laserowy) lub przyrządy geodezyjne; pirometr może mieć celownik, ale nie jest to pomiar odległości jako wielkości.
  • "gęstości" – gęstość wyznacza się innymi metodami (np. areometrem dla cieczy lub przez masę i objętość); pirometr nie mierzy gęstości materiałów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne wielkości (temperatura, wilgotność, odległość, gęstość), najpierw dopasuj przyrząd do wielkości, którą standardowo mierzy. Nazwy: higro- (wilgoć), piro- (ogień/ciepło) pomagają, ale najlepsza jest znajomość zastosowania w diagnostyce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, często bezdotykowo (np. w podczerwieni). W warsztacie wykorzystuje się go do szybkiego sprawdzenia nagrzewania tarcz i zacisków hamulcowych, elementów wydechu, chłodnicy, a także do wykrywania "gorących punktów" na złączach elektrycznych.
Pirometr IR wyznacza temperaturę na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez powierzchnię obiektu. Mierzy energię w określonym paśmie i przelicza ją na temperaturę. Wynik zależy m.in. od emisyjności powierzchni, dlatego bardzo błyszczące elementy mogą wymagać ostrożnej interpretacji.
Wilgotność jest inną wielkością fizyczną niż temperatura i wymaga innych czujników oraz metod pomiaru. Do wilgotności używa się higrometrów (np. elektronicznych). Pirometr jest skonstruowany do oceny energii cieplnej/temperatury obiektu, a nie do badania zawartości pary wodnej w powietrzu.
Nie. Pirometr mierzy temperaturę, a nie odległość. Niektóre modele mają laserowy wskaźnik celu, który tylko pomaga celować. W praktyce ważna jest relacja odległość–plamka pomiaru (D:S), bo zbyt duża odległość może spowodować uśrednienie temperatury z większego obszaru.
Najczęstsze błędy to: celowanie w zbyt mały element z dużej odległości (za duża plamka), pomiar na powierzchniach błyszczących bez uwzględnienia emisyjności oraz wykonywanie pomiaru pod dużym kątem. Warto mierzyć w tym samym miejscu i porównywać strony lub elementy w identycznych warunkach.
Najczęściej mierzy się temperaturę tarcz, bębnów i okolic zacisków po jeździe próbnej. Duże różnice temperatur między stronami mogą sugerować zapieczony zacisk, problem z prowadnicami, przewodem elastycznym lub nierównomierną pracę hamulca. Pomiar pirometrem jest szybki i nie wymaga demontażu.
Emisyjność to zdolność powierzchni do emitowania promieniowania cieplnego. Pirometry IR zakładają pewną wartość emisyjności, więc pomiar na powierzchni matowej i ciemnej zwykle jest stabilniejszy niż na chromie czy polerowanym aluminium. Niewłaściwa emisyjność może zawyżać lub zaniżać wynik.
Czujnik kontaktowy (np. termopara) bywa lepszy, gdy trzeba zmierzyć temperaturę małego elementu, wewnątrz obudowy albo gdy powierzchnia jest silnie refleksyjna i pomiar IR jest niepewny. Pirometr jest świetny do szybkiego przeglądu i porównań, ale nie zawsze zastąpi pomiar kontaktowy.
Pirometr/termometr IR zwykle ma kształt "pistoletu", wyświetlacz oraz często celownik laserowy. Na obudowie często widnieją oznaczenia związane z temperaturą (np. °C/°F). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: taki przyrząd służy do szybkiego pomiaru temperatury powierzchni.
Temperatura jest wskaźnikiem strat energii i nieprawidłowej pracy elementów. Przegrzewanie może oznaczać tarcie, przeciążenie, zwarcie lub zbyt duży opór połączenia. Dzięki pomiarom temperatury można szybciej zawęzić obszar poszukiwań usterki (hamulce, łożyska, wydech, elektryka) i potwierdzić wynik naprawy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, najczęściej w sposób bezdotykowy (np. w podczerwieni)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Pirometr" – opis przyrządu i zastosowania: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica, "Pyrometer" – definicja i ogólna charakterystyka: https://www.britannica.com/technology/pyrometer (dostęp: 2026-02-18)
  • FLUKE, "Infrared Thermometers (IR Thermometers)" – opis zasad i zastosowań termometrów IR: https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/temperature/infrared-thermometers (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki do metrologii i technik pomiarowych (dział: pomiar temperatury)
  • Instrukcje producentów termometrów/pyrometrów na podczerwień (opis zastosowań i ograniczeń)
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki pojazdów dotyczące przegrzewania i pomiarów temperatury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego