KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 35.
Planując formy spędzania czasu wolnego osobie podopiecznej z niezaspokojoną potrzebą afiliacji, opiekunka powinna w szczególności zaproponować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrzeba afiliacji to potrzeba bycia z innymi, nawiązywania relacji, przynależności i akceptacji. Dlatego najtrafniejszą propozycją czasu wolnego jest organizacja spotkań towarzyskich. Lektura, krzyżówki czy prace w ogródku mogą być wartościowe, ale częściej mają charakter indywidualny i słabiej zaspokajają potrzebę kontaktu społecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Potrzeba afiliacji (często opisywana także jako potrzeba przynależności, bycia częścią grupy, utrzymywania bliskich kontaktów) dotyczy przede wszystkim relacji społecznych: rozmowy, wspólnego spędzania czasu, poczucia akceptacji i więzi z innymi ludźmi. W pracy opiekuna w domu pomocy społecznej rozpoznanie tej potrzeby pomaga zaplanować takie formy aktywności, które zmniejszają samotność, wzmacniają integrację i poprawiają dobrostan psychiczny podopiecznego.

Dlatego odpowiedź "organizację spotkań towarzyskich" jest najlepsza: spotkania i aktywności grupowe w naturalny sposób tworzą okazję do rozmowy, wymiany doświadczeń, budowania znajomości i poczucia wspólnoty. W praktyce mogą to być np. wspólne rozmowy przy herbacie, gry towarzyskie w grupie, świętowanie urodzin, klub zainteresowań, spotkania tematyczne czy włączanie podopiecznego do życia społeczności DPS.

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne do niezaspokojonej potrzeby afiliacji, ponieważ:

  • "lektura książek i czasopism" zwykle jest aktywnością indywidualną. Może rozwijać wiedzę i przynosić relaks, ale nie zapewnia kontaktu z innymi, który jest kluczowy przy potrzebie afiliacji.
  • "prace w ogródku" mogą dawać poczucie sprawczości, ruch i satysfakcję z efektu pracy. Jednak często wykonuje się je samotnie; aby realizowały afiliację, musiałyby być zaplanowane jako zajęcia zespołowe (co nie wynika z odpowiedzi).
  • "rozwiązywanie krzyżówek i łamigłówek" wspiera funkcje poznawcze i koncentrację, ale typowo jest działaniem samodzielnym, więc wprost nie odpowiada na potrzebę przynależności i relacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "afiliacja", szukaj odpowiedzi zawierających kontakt, relacje, grupę, towarzystwo. Przy planowaniu aktywności w DPS pamiętaj też o bezpieczeństwie, komforcie i preferencjach podopiecznego, ale zawsze punktem wyjścia jest rozpoznana potrzeba.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba afiliacji to potrzeba bycia z innymi ludźmi, nawiązywania i utrzymywania relacji oraz odczuwania przynależności i akceptacji. U podopiecznego może objawiać się szukaniem rozmowy, towarzystwa, smutkiem przy samotności lub chęcią udziału w życiu grupy w DPS.
Można ją podejrzewać, gdy podopieczny często inicjuje rozmowy, prosi o obecność, izoluje się z powodu braku kontaktów, skarży się na samotność albo wyraźnie ożywia się w towarzystwie. Ważna jest też obserwacja nastroju i zachowania w sytuacjach grupowych vs. w samotności.
Spotkania towarzyskie tworzą realną okazję do kontaktu: rozmowy, wymiany emocji, wspólnego śmiechu i budowania więzi. Dają też poczucie przynależności do grupy, co jest sednem afiliacji. W DPS mogą zmniejszać poczucie osamotnienia i poprawiać samopoczucie.
Sprawdzają się aktywności wymagające współdziałania lub rozmowy, np. wspólne gry planszowe, klub filmowy z dyskusją, zajęcia muzyczne w grupie, spotkania tematyczne, wspólne świętowanie urodzin lub imienin. Ważne, by podopieczny miał możliwość interakcji, nie tylko obserwacji.
Sama lektura zwykle zaspokaja raczej potrzeby poznawcze i relaksacyjne, a nie afiliację. Może jednak pośrednio pomóc, jeśli jest elementem aktywności społecznej, np. klub czytelniczy, wspólne czytanie na głos lub rozmowa o przeczytanej książce z innymi mieszkańcami.
Wtedy, gdy są zorganizowane jako zajęcia zespołowe: wspólne sadzenie, podlewanie, planowanie rabaty czy rozmowy podczas pracy. Jeśli podopieczny pracuje sam, częściej realizuje potrzebę ruchu, sprawczości lub rutyny. Kluczowe jest włączenie elementu relacji i współpracy.
Krzyżówki i łamigłówki zwykle wykonuje się indywidualnie, więc słabiej odpowiadają na potrzebę kontaktu i przynależności. To dobre ćwiczenie funkcji poznawczych, ale przy niezaspokojonej afiliacji lepiej zaplanować aktywność społeczną. Można je wykorzystać grupowo, np. jako quiz drużynowy.
Najlepiej stopniowo: zacząć od małej grupy lub jednej osoby, zaproponować bezpieczną rolę (np. pomoc w przygotowaniu spotkania), wybrać temat bliski zainteresowaniom podopiecznego i wzmacniać pozytywne doświadczenia. Ważne jest też poszanowanie granic i unikanie presji.
Częsty błąd to proponowanie aktywności samotniczych, bo są "spokojne" lub "bezpieczne", mimo że podopieczny potrzebuje relacji. Innym błędem jest mylenie afiliacji z aktywnością fizyczną lub poznawczą. Zdarza się też brak analizy, czy aktywność rzeczywiście wymusza kontakt, czy tylko odbywa się w grupie.
Ucz się mapować potrzeby na przykłady działań: afiliacja → relacje i grupa; potrzeby poznawcze → nauka i ćwiczenia umysłowe; potrzeba sprawczości → zadania i odpowiedzialność. Trenuj na krótkich scenariuszach z DPS: rozpoznaj potrzebę w opisie i dobierz jedną najlepszą interwencję.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Potrzeba afiliacji to potrzeba bycia z innymi, nawiązywania relacji, przynależności i akceptacji."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Need for affiliation" (opis potrzeby afiliacji w ujęciu motywacji) https://www.britannica.com/ (wyszukiwanie hasła w serwisie) - dostęp 2026-03-05
  • SimplyPsychology, artykuł: "McClelland's Human Motivation Theory" (część o need for affiliation) https://www.simplypsychology.org/mcclellands-theory-of-needs.html - dostęp 2026-03-05
  • APA Dictionary of Psychology, hasło: "affiliation" / "need for affiliation" https://dictionary.apa.org/ - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii ogólnej (motywacja i potrzeby) używane w kształceniu zawodowym
  • Materiały dydaktyczne z metodyki pracy opiekuńczej i aktywizacji w DPS
  • Publikacje o komunikacji interpersonalnej i przeciwdziałaniu izolacji osób starszych/chorujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego