KWALIFIKACJA GIW7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 16.
Planując zastosowanie materiałów wybuchowych, czerwoną przerywaną linią na mapie górniczej oznacza się strefę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czerwona przerywana linia na mapie górniczej przy planowaniu robót strzałowych służy do wyznaczania strefy, w której może wystąpić niekontrolowany rozrzut odłamków skalnych.
To właśnie ten czynnik bezpośrednio zagraża ludziom i sprzętowi w terenie i wymaga wyznaczenia granic bezpieczeństwa.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji związanej z robotami strzałowymi na odkrywce wyróżnia się różne strefy oddziaływania strzału, które wynikają z odmiennych mechanizmów zagrożeń. Jedną z kluczowych jest strefa rozrzutu odłamków skalnych – obejmuje obszar, do którego mogą dolecieć fragmenty urobku wyrzucone energią wybuchu. Taka strefa jest istotna organizacyjnie, bo determinuje wyłączenia terenu z ruchu ludzi i maszyn oraz sposób zabezpieczenia rejonu robót.

Odpowiedź "rozrzutu odłamków skalnych" pasuje do praktyki planowania strzelań: to zagrożenie ma charakter bezpośredni i przestrzenny (konkretna granica na mapie), dlatego bywa oznaczane linią wyznaczającą zasięg oddziaływania.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne zjawiska, które również trzeba uwzględniać, ale nie są tym samym co rozrzut odłamków:

  • "podmuchu powietrza" dotyczy fali nadciśnienia. Jest to oddziaływanie aerodynamiczne, które może powodować uszkodzenia lub dyskomfort, lecz ma inną charakterystykę i zwykle analizuje się je innymi metodami niż typowy zasięg rozrzutu.
  • "drgań sejsmicznych" odnosi się do propagacji drgań w gruncie. To zagrożenie ocenia się przez parametry drgań i wpływ na obiekty, a nie przez "rozrzut" materiału skalnego.
  • "oddziaływania gazów postrzałowych" dotyczy emisji i rozprzestrzeniania się produktów detonacji. Tu kluczowe są warunki przewietrzania i czasowe ograniczenia przebywania w rejonie, a nie zasięg wyrzutu odłamków.

W przygotowaniu do egzaminu warto rozdzielać te cztery kategorie w pamięci: odłamki (rzut), powietrze (fala), grunt (drgania) i gazy (atmosfera). Dzięki temu łatwiej dopasować opis strefy do właściwego zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obszar, do którego mogą zostać wyrzucone fragmenty skał podczas robót strzałowych. Wyznacza się go, aby wykluczyć przebywanie ludzi i pracę maszyn w zasięgu potencjalnych odłamków oraz ograniczyć ryzyko uszkodzeń.
Bo różne skutki strzału (odłamki, fala powietrzna, drgania, gazy) mają różny zasięg i wymagają innych działań zabezpieczających. Strefy na mapie ułatwiają organizację ruchu, ewakuację i kontrolę dostępu w terenie.
Strefa rozrzutu dotyczy materialnych odłamków lecących w przestrzeni, a strefa podmuchu odnosi się do fali nadciśnienia działającej na ludzi i obiekty. W praktyce rozrzut wyznacza się z myślą o "trafieniu" odłamkiem, a podmuch o oddziaływaniu ciśnienia.
To drgania gruntu wywołane detonacją, które mogą oddziaływać na budowle, skarpy i infrastrukturę. Ocena drgań wiąże się z kontrolą parametrów wibracji i ochroną obiektów, a nie z zagrożeniem uderzeniem odłamka.
Zawsze po strzelaniu, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko kumulacji produktów detonacji w wyrobisku lub w niekorzystnych warunkach pogodowych. W praktyce oznacza to konieczność przewietrzania rejonu oraz czasowego ograniczenia wstępu do strefy.
Najczęściej myli się rozrzut odłamków z podmuchem lub z gazami, bo wszystkie dotyczą "oddziaływania" strzału. Błędem jest też odpowiadanie intuicyjnie po kolorze linii zamiast odwołać się do konkretnej legendy stosowanej na mapach.
Nie musi być największa w każdym przypadku, bo zasięg zależy od warunków strzału i terenu. Jest jednak jedną z najbardziej krytycznych operacyjnie, ponieważ dotyczy bezpośredniego ryzyka uderzenia odłamkiem, więc zwykle wymaga rygorystycznego wyłączenia obszaru.
Najlepiej uczyć się na przykładach map i szkiców używanych w praktyce (z legendą). Zrób zestawienie: symbol/linia → nazwa strefy → jakie zagrożenie. Pomaga też powtarzanie w parach pojęć: odłamki–rozrzut, grunt–drgania, powietrze–podmuch, atmosfera–gazy.
Najczęściej w mapie/szkicu sytuacyjnym, planie robót strzałowych oraz w opisie zabezpieczenia rejonu strzału. Kluczowa jest legenda oznaczeń i część organizacyjna, w której określa się wyłączenia terenu oraz zasady wstrzymania ruchu.
Wyznaczenie i oznakowanie granic w terenie, ustawienie posterunków i blokad, wstrzymanie ruchu maszyn w strefie, ewakuacja ludzi oraz kontrola dostępu. Po strzale obejmuje to także sprawdzenie rejonu pod kątem odłamków i przywrócenie ruchu dopiero po ocenie bezpieczeństwa.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Aktualna legenda i instrukcje stosowania znaków na mapach górniczych używanych w danym zakładzie
  • Instrukcje prowadzenia robót strzałowych (zakładowe) oraz procedury BHP dla strzelań
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: roboty strzałowe w górnictwie odkrywkowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego