KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 34.
Planujesz terapię zajęciową dla osoby starszej, która ma problemy z utrzymaniem równowagi. Która z poniższych aktywności będzie najbardziej odpowiednia do włączenia w jej plan terapii?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy trudnościach z utrzymaniem równowagi kluczowe są aktywności ukierunkowane na trening stabilizacji i kontroli postawy, bo bezpośrednio poprawiają bezpieczeństwo chodu i zmniejszają ryzyko upadku. "Ćwiczenia na stabilność ciała" odpowiadają na główny deficyt, a pozostałe propozycje nie rozwijają równowagi w sposób celowany.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej (szczególnie w pracy z seniorem w domu pomocy społecznej) dobór aktywności powinien wynikać z konkretnego problemu funkcjonalnego. Jeżeli podopieczny ma trudności z utrzymaniem równowagi, priorytetem jest poprawa kontroli posturalnej, koordynacji oraz stabilizacji tułowia i kończyn. Dlatego odpowiedź "Ćwiczenia na stabilność ciała" jest właściwa: taka aktywność najpełniej wspiera cel terapii, jakim jest bezpieczniejsze poruszanie się i ograniczenie ryzyka upadków.

W praktyce mogą to być m.in. ćwiczenia przenoszenia ciężaru ciała, kontrolowane zmiany pozycji, trening wstawania i siadania, elementy równoważne w asekuracji oraz zadania łączące ruch z prostą czynnością dnia codziennego. Ważne jest stopniowanie trudności (od stabilnych pozycji do bardziej wymagających) oraz zapewnienie bezpieczeństwa: stabilne obuwie, poręcz/krzesło do podparcia, obecność opiekuna i obserwacja zmęczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście wskazanego problemu?

  • "Malowanie pejzaży" może wspierać sprawność manualną, koncentrację i emocje, ale nie jest aktywnością celowaną w deficyt równowagi (chyba że zostałaby specjalnie zaprojektowana w pozycji stojącej z elementami stabilizacji, czego w odpowiedzi nie wskazano).
  • "Czytanie książek" rozwija funkcje poznawcze i może działać wyciszająco, lecz zazwyczaj odbywa się w pozycji siedzącej i nie poprawia kontroli postawy ani reakcji równoważnych.
  • "Gra na instrumencie muzycznym" wspiera koordynację, rytm i motywację, ale standardowo nie stanowi treningu równowagi; jest to cel bardziej związany z aktywizacją psychospołeczną niż z bezpieczeństwem lokomocji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretny deficyt (np. równowaga, siła, pamięć), najlepsza odpowiedź to ta, która najbardziej bezpośrednio adresuje właśnie ten deficyt, a nie ogólnie "fajna" lub relaksująca aktywność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ćwiczenia, które poprawiają kontrolę postawy i utrzymanie równowagi, np. przenoszenie ciężaru ciała, kontrolowane wstawanie i siadanie, stanie z podparciem i bez, wolne zmiany kierunku. Ich celem jest bezpieczniejsze poruszanie się i mniejsze ryzyko upadku.
Bo wiele urazów u osób starszych wynika z upadków. Regularne ćwiczenia równoważne i stabilizacyjne mogą poprawiać pewność chodu, reakcje obronne i sprawność funkcjonalną. W DPS przekłada się to na większą samodzielność podopiecznego i mniej zdarzeń niepożądanych.
Należy wybrać aktywność, która bezpośrednio ćwiczy kontrolę postawy: stanie, przenoszenie ciężaru, zmiany pozycji, chód z zadaniem. Kluczowe jest stopniowanie trudności i asekuracja. Hobby wykonywane na siedząco może być dodatkiem, ale zwykle nie realizuje celu równowagi.
Samo malowanie najczęściej ćwiczy motorykę małą i koncentrację, a nie równowagę. Może jednak zostać wykorzystane pośrednio, jeśli zadanie zaplanowano w pozycji stojącej z bezpiecznym podparciem i elementami stabilizacji. Wtedy to forma ćwiczeń równoważnych "wplecionych" w zajęcie.
Częste potykanie się, chwianie podczas stania, lęk przed chodzeniem, potrzeba stałego podparcia, trudność przy wstawaniu i zmianie kierunku, a także epizody upadków. W praktyce opiekun obserwuje też wolniejszy chód i unikanie aktywności z obawy przed utratą stabilności.
Typowe błędy to zbyt duża trudność na start, brak asekuracji, pomijanie rozgrzewki i przerw, niedostosowanie do stanu zdrowia oraz wybór aktywności, która nie dotyka problemu (np. wyłącznie zajęcia siedzące). Błędem jest też brak regularności i brak oceny postępów.
Gdy podopieczny ma świeże urazy po upadku, silne zawroty głowy, omdlenia, nieustabilizowane choroby serca, ostre infekcje lub nagłe pogorszenie stanu. W takich sytuacjach potrzebna jest ocena medyczna i/lub fizjoterapeutyczna oraz dobór bezpiecznej formy aktywności.
Opiekun powinien zapewnić bezpieczne otoczenie (brak przeszkód, stabilne krzesło/poręcz), stać blisko podopiecznego, reagować na zachwianie i kontrolować zmęczenie. Ważne jest też odpowiednie obuwie i tempo ćwiczeń. Asekuracja nie polega na ciągnięciu, lecz na zabezpieczeniu przed upadkiem.
Wspierająco mogą działać proste formy aktywności ruchowej: spacery z kontrolą tempa, ćwiczenia siły kończyn dolnych, trening wstawania z krzesła, ćwiczenia koordynacji oraz zadania funkcjonalne (np. bezpieczne sięganie po przedmioty). Ważne, aby zawierały element pracy nad postawą.
Wyszukaj w treści "problem kluczowy" (np. równowaga) i dopasuj aktywność, która ćwiczy dokładnie tę funkcję. Jeśli w odpowiedzi pojawiają się stabilizacja, równowaga, kontrola postawy lub profilaktyka upadków, zwykle lepiej pasuje do takiego przypadku niż aktywności wyłącznie poznawcze czy artystyczne.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy trudnościach z utrzymaniem równowagi kluczowe są aktywności ukierunkowane na trening stabilizacji i kontroli postawy, bo bezpośrednio poprawiają bezpieczeństwo chodu i zmniejszają ryzyko upadku."

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour" (2020), rozdział: Older adults – rekomendacje dot. aktywności i ćwiczeń równoważnych. https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 2026-03-01)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), STEADI: "Older Adult Fall Prevention" – informacje o ćwiczeniach równowagi i siły w prewencji upadków. https://www.cdc.gov/steadi/ (dostęp: 2026-03-01)
  • NICE, "Falls in older people: assessing risk and prevention" (Clinical guideline), opis podejścia do oceny ryzyka i interwencji, w tym ćwiczeń ukierunkowanych na równowagę. https://www.nice.org.uk/guidance (wyszukanie hasła: Falls in older people; dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe dotyczące profilaktyki upadków u osób starszych (kursy opiekuńcze/geriatryczne)
  • Podręczniki z terapii zajęciowej i aktywizacji seniorów (rozdziały o treningu funkcjonalnym)
  • Wytyczne i poradniki instytucji zdrowia publicznego dotyczące aktywności fizycznej seniorów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego