KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Płytki Petriego stosuje się głównie do wykonania badania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płytki (szalki) Petriego służą do hodowli drobnoustrojów na podłożach stałych, np. agarowych.
W badaniach powietrza wykorzystuje się je do oceny skażenia biologicznego (liczby i rodzaju kolonii), czyli czystości mikrobiologicznej. Pył PM2,5, wilgotność i SO2 oznacza się innymi metodami pomiarowymi.

Pełne wyjaśnienie:

Szalki (płytki) Petriego to podstawowy sprzęt mikrobiologiczny używany do hodowli mikroorganizmów na podłożach stałych (np. agar). Jeżeli celem jest ocena czystości mikrobiologicznej powietrza, to wynik uzyskuje się przez wyhodowanie drobnoustrojów obecnych w próbce (lub opadłych z powietrza na powierzchnię podłoża) i późniejszą obserwację/ zliczanie kolonii.

Dlatego odpowiedź "czystości mikrobiologicznej powietrza" jest właściwa: szalka Petriego umożliwia ujawnienie obecności mikroorganizmów dzięki ich wzrostowi na pożywce. W praktyce spotyka się podejścia takie jak ekspozycja płytek w pomieszczeniu albo pobór powietrza urządzeniem i przeniesienie materiału na podłoże – w obu przypadkach kluczowe jest to, że badanie kończy się hodowlą i oceną kolonii.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą parametrów, których nie mierzy się metodą hodowlaną:

  • "zawartości pyłu PM2,5 w powietrzu" – pył zawieszony oznacza się metodami pyłomierzowymi (np. grawimetrycznymi/automatycznymi analizatorami). Szalka Petriego nie jest przyrządem do ilościowego pomiaru frakcji PM2,5.
  • "wilgotności względnej powietrza" – to parametr fizyczny mierzony higrometrami lub czujnikami (psychrometr, czujnik pojemnościowy itp.), a nie przez hodowlę na podłożu.
  • "stężenia SO2 w powietrzu atmosferycznym" – dwutlenek siarki to zanieczyszczenie gazowe, oznaczane metodami analitycznymi i/lub automatycznymi analizatorami gazów. Szalka Petriego nie służy do oznaczania stężeń gazów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się szalka Petriego, kluczowe skojarzenia to: mikrobiologia, podłoże, posiew, kolonie. Gdy mowa o pyłach (PM) – myśl o filtrach i pyłomierzach; przy gazach (np. SO2) – o analizatorach gazowych; przy wilgotności – o higrometrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szalka Petriego to płaskie naczynie laboratoryjne używane w mikrobiologii do hodowli drobnoustrojów na podłożach stałych (np. agarze). Umożliwia wykonanie posiewu, inkubację i obserwację kolonii, dzięki czemu można ocenić obecność oraz nasilenie skażenia mikrobiologicznego.
W badaniach powietrza szalki z podłożem służą do wychwycenia mikroorganizmów (np. przez ekspozycję lub po poborze próby) i ich wyhodowania. Po inkubacji ocenia się liczbę i wygląd kolonii, co pozwala wnioskować o czystości mikrobiologicznej powietrza.
PM2,5 to frakcja pyłu zawieszonego definiowana wielkością cząstek i zwykle mierzona metodami pyłomierzowymi (np. na filtrach lub analizatorami). Szalka Petriego jest narzędziem hodowlanym dla drobnoustrojów; nie daje wiarygodnego, ilościowego pomiaru stężenia pyłu PM2,5.
Nie. Wilgotność względna to parametr fizyczny powietrza mierzony higrometrami lub czujnikami wilgotności. Szalka Petriego może co najwyżej pośrednio wpływać na wzrost drobnoustrojów (bo wilgotność sprzyja rozwojowi), ale nie służy do pomiaru wilgotności jako wielkości.
SO2 jako zanieczyszczenie gazowe oznacza się metodami analitycznymi i automatycznymi (analizatory gazowe, metody referencyjne, pobór na sorbent i analiza w laboratorium). Szalka Petriego nie jest przyrządem do oznaczania stężenia gazów, bo służy do hodowli mikroorganizmów.
To ocena, czy w powietrzu (zwłaszcza w pomieszczeniach) występuje podwyższona liczba mikroorganizmów, np. bakterii i grzybów. W praktyce bada się obecność i intensywność wzrostu kolonii po posiewie/ekspozycji na podłożu. Wynik pomaga ocenić ryzyko higieniczne i sanitarne.
Najczęstsze pomyłki to mieszanie metod: wybieranie pyłów (PM2,5) lub gazów (SO2), bo "też dotyczą powietrza". Drugi błąd to traktowanie szalki jako "uniwersalnego" przyrządu do wszystkiego. Warto zapamiętać: szalka Petriego = hodowla mikroorganizmów.
Sygnały to: szalka/płytka Petriego, podłoże, posiew, inkubacja, kolonie, jałowość, skażenie biologiczne. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się pyły (PM) lub gazy (SO2), zwykle wymagają one analizatorów i metod fizykochemicznych, a nie hodowli na pożywce.
Takie badania wykonuje się m.in. przy ocenie warunków higienicznych w pomieszczeniach, w miejscach o podwyższonym ryzyku rozwoju pleśni, po zalaniach i awariach wentylacji, a także przy kontroli skuteczności działań porządkowych i dezynfekcyjnych. Celem jest ocena bioaerozolu.
Ucz się mapowania "parametr → metoda": mikroorganizmy → hodowla na podłożu (szalka Petriego), pyły → filtry/pyłomierze, gazy → analizatory lub metody laboratoryjne, wilgotność/temperatura → czujniki meteorologiczne. Pomaga robienie krótkich fiszek z przykładowymi przyrządami.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pył PM2,5, wilgotność i SO2 oznacza się innymi metodami pomiarowymi."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Szalka Petriego" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Szalka_Petriego (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "PM2,5" – https://pl.wikipedia.org/wiki/PM2,5 (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "Dwutlenek siarki" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Dwutlenek_siarki (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Podręcznik do mikrobiologii (rozdziały: hodowla drobnoustrojów, posiew, podłoża stałe)
  • Materiały dydaktyczne z monitoringu jakości powietrza (podział na pyły, gazy, bioaerozole)
  • Instrukcje BHP i dobre praktyki laboratoryjne dla pracy z materiałem biologicznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego