KWALIFIKACJA MED2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 25.
Po badaniu jamy ustnej pacjenta w jego karcie choroby zapisano rozpoznanie: "12 caries secundaria", które oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "12" w notacji FDI wskazuje na drugi kwadrant? Nie — pierwszy kwadrant szczęki po stronie prawej pacjenta, a cyfra "2" oznacza siekacz boczny. "Caries secundaria" to próchnica wtórna (nawrotowa), zwykle rozwijająca się przy istniejącym wypełnieniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie stomatologicznym często stosuje się dwucyfrową notację FDI. Pierwsza cyfra oznacza kwadrant uzębienia stałego, a druga cyfra – pozycję zęba w tym kwadrancie liczoną od linii pośrodkowej.

Dla uzębienia stałego pierwsza cyfra "1" oznacza szczękę po stronie prawej pacjenta. Druga cyfra "2" oznacza siekacz boczny (bo "1" to siekacz przyśrodkowy, a "2" to boczny). Zatem zapis "12" identyfikuje prawy górny siekacz boczny.

Druga część rozpoznania, "caries secundaria", jest określeniem łacińskim i oznacza próchnicę wtórną (nawrotową). W praktyce klinicznej jest to próchnica rozwijająca się najczęściej na granicy wypełnienia i tkanek zęba (np. przy nieszczelnym brzegu wypełnienia), a nie "próchnica głęboka" jako opis zaawansowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "lewy górny siekacz boczny, zapalenie miazgi" – błąd dotyczy zarówno strony (lewy/prawy), jak i rozpoznania: caries secundaria nie jest zapaleniem miazgi.
  • "lewy górny siekacz przyśrodkowy, kamień nazębny" – myli pozycję zęba (12 nie jest siekaczem przyśrodkowym) oraz myli chorobę twardych tkanek zęba z osadem/ złogiem (kamień nazębny).
  • "prawy górny siekacz przyśrodkowy, próchnica głęboka" – prawidłowa jest strona i szczęka, ale błędna jest pozycja (12 to boczny, nie przyśrodkowy) oraz określenie rozpoznania: "secundaria" wskazuje na wtórność/nawrotowość, a nie głębokość ubytku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozszyfruj sam numer zęba (kwadrant + pozycja), a dopiero potem jednostkę chorobową. To zmniejsza ryzyko pomylenia stron i siekacza przyśrodkowego z bocznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W systemie FDI pierwsza cyfra oznacza kwadrant, a druga pozycję zęba od linii pośrodkowej. "1" to prawa strona szczęki (u pacjenta), a "2" to siekacz boczny. Dlatego "12" = prawy górny siekacz boczny.
W każdym kwadrancie uzębienia stałego druga cyfra "1" oznacza siekacz przyśrodkowy, a "2" siekacz boczny. Wystarczy zapamiętać, że liczenie zaczyna się od środka łuku zębowego i przesuwa w stronę policzka.
W stomatologii standardowo opisuje się położenie zębów zgodnie z anatomią pacjenta, aby każdy członek zespołu rozumiał zapis tak samo. Unika to pomyłek przy przekazywaniu informacji i planowaniu zabiegów.
Caries secundaria to próchnica wtórna (nawrotowa). Najczęściej rozwija się przy istniejącym wypełnieniu, na granicy materiału i tkanek zęba, np. gdy brzeg wypełnienia jest nieszczelny i łatwo zalega płytka.
Nie. "Wtórna" opisuje pochodzenie (nawrót przy wypełnieniu), a "głęboka" opisuje zaawansowanie (głębokość ubytku). Próchnica wtórna może być zarówno powierzchowna, jak i zaawansowana.
Często pojawia się przebarwienie przy brzegu wypełnienia, nieszczelność, retencja płytki i nadwrażliwość. Zdarza się, że pacjent nie ma dolegliwości, dlatego ważne są regularne kontrole i ocena w badaniu klinicznym.
Notacja FDI ułatwia jednoznaczne wskazanie zęba podczas instruktażu higieny, planowania zabiegów profilaktycznych i opisu stanu jamy ustnej. Dzięki temu zalecenia (np. czyszczenie okolicy) są precyzyjne i powtarzalne.
Najczęściej myli się stronę (prawy/lewy) oraz drugą cyfrę (12 vs 11). Częsty jest też błąd perspektywy: uczeń przypisuje "prawo/lewo" względem siebie, a nie pacjenta, co prowadzi do złej identyfikacji zęba.
W FDI uzębienie stałe ma kwadranty oznaczone cyframi 1–4, a mleczne 5–8. Ponieważ pierwsza cyfra to "1", zapis 12 dotyczy zęba stałego (w szczęce po prawej stronie pacjenta).
Ćwicz codziennie krótkie serie: losuj numery FDI i szybko nazywaj ząb (szczęka/żuchwa, strona, typ). Dodatkowo powtarzaj podstawowe łacińskie terminy rozpoznań. Najlepiej łączyć numer zęba z rysunkiem łuku zębowego.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Oznaczenie "12" w notacji FDI wskazuje na drugi kwadrant?"

Źródła:

  • NCBI Bookshelf (StatPearls): "Oral and Dental Anatomy, Dental Notation" (sekcja o FDI two-digit system), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukaj tytuł w NCBI Bookshelf) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN): "FDI World Dental Federation notation" (opis systemu dwucyfrowego i kwadrantów), https://en.wikipedia.org/wiki/FDI_World_Dental_Federation_notation - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN): "Secondary caries" (definicja próchnicy wtórnej/nawrotowej przy wypełnieniach), https://en.wikipedia.org/wiki/Secondary_caries - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z anatomii zębów i nazewnictwa (siekacze, kły, przedtrzonowce, trzonowce)
  • Podręcznik/kompendium z kariologii (próchnica pierwotna vs wtórna)
  • Ćwiczenia z odczytywania zapisów w systemie FDI na schematach uzębienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego