KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 36.
Po naprawie zespołu przekładni z pasem klinowym stwierdzono poślizg pasa. Celem wyeliminowania poślizgu pasa należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg pasa klinowego najczęściej wynika ze zbyt małego naciągu, przez co spada siła tarcia między pasem a kołem pasowym i napęd nie przenosi momentu. Dlatego właściwym działaniem jest naciągnięcie pasa napędowego. Smarowanie pogarsza tarcie, a zmiana kierunku lub toczenie rowka nie usuwa typowej przyczyny.

Pełne wyjaśnienie:

W przekładni z pasem klinowym przeniesienie momentu obrotowego odbywa się głównie dzięki tarciu pomiędzy pasem a powierzchniami roboczymi kół pasowych. Jeżeli po naprawie pojawia się poślizg pasa, oznacza to, że tarcie jest niewystarczające do przeniesienia obciążenia. Najczęstszą przyczyną po pracach montażowych jest zbyt mały naciąg pasa (pas nie został poprawnie wyregulowany lub "ułożył się" po pierwszych minutach pracy).

Odpowiedź "naciągnąć pas napędowy" jest poprawna, ponieważ zwiększenie naciągu zwiększa docisk pasa do kół pasowych, a tym samym podnosi zdolność przekładni do przenoszenia momentu bez poślizgu. W praktyce wykonuje się to przez regulację położenia silnika lub napinacza (zależnie od konstrukcji), pamiętając o zasadach bezpieczeństwa: wyłączeniu napędu i zabezpieczeniu przed przypadkowym uruchomieniem.

  • "przesmarować koła pasowe" jest błędne, bo smar zmniejsza współczynnik tarcia, co zwykle zwiększa poślizg. Dodatkowo może przyspieszać degradację pasa i powodować zabrudzenie.
  • "zmienić kierunek wirowania" nie usuwa przyczyny poślizgu: kierunek obrotów nie rozwiązuje problemu niewystarczającego tarcia/naciągu. W wielu maszynach zmiana kierunku może też być niedopuszczalna technologicznie.
  • "przetoczyć rowek koła pasowego" to działanie obróbkowe, które nie jest typową, pierwszą czynnością przy poślizgu po naprawie. Może być rozważane przy istotnym zużyciu lub uszkodzeniu koła, ale bez potwierdzenia w diagnostyce (zużycie profilu, niewłaściwy dobór) jest to nadmiarowe i nie adresuje najczęstszego powodu, czyli braku regulacji naciągu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się poślizg pasa po montażu/naprawie, najpierw wybiera się czynności regulacyjne i kontrolne (naciąg, ustawienie współosiowości, czystość), a dopiero potem działania ingerujące w elementy (wymiana/obróbka kół).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg pasa klinowego to sytuacja, gdy pas nie przenosi w pełni momentu na koło napędzane i "ślizga się" po kole. Objawy to m.in. spadek prędkości maszyny pod obciążeniem, piszczenie, zapach przegrzanej gumy oraz szybkie nagrzewanie się pasa i kół.
Za mały naciąg oznacza mniejszy docisk pasa do powierzchni kół pasowych, a więc niższe tarcie. Gdy tarcie jest zbyt małe, pas zaczyna się ślizgać zamiast przenosić moment. Po wymianie lub demontażu napędu to najczęstsza i najprostsza do usunięcia przyczyna.
Najczęściej: zbyt mały naciąg, zabrudzenie lub zatłuszczenie pasa i kół, niewspółosiowość kół, zużyty lub źle dobrany pas, zużyte rowki kół pasowych oraz przeciążanie napędu. Na egzaminie zwykle wybiera się przyczynę związaną z regulacją po montażu.
Zwykle nie. Smarowanie zmniejsza tarcie, a to właśnie tarcie umożliwia przeniesienie momentu w przekładni pasowej. W praktyce smar może nasilić poślizg, zwiększyć nagrzewanie i przyspieszyć zużycie pasa. Dopuszczalne są tylko środki i procedury wskazane przez producenta, jeśli w ogóle.
Najpierw wyłącz maszynę i zabezpiecz ją przed przypadkowym uruchomieniem. Następnie poluzuj mocowanie napędu lub elementu napinającego i ustaw właściwy naciąg zgodnie z instrukcją urządzenia. Po dokręceniu mocowań wykonaj próbę pracy i ponowną kontrolę, bo nowy pas może się "ułożyć".
Jeśli pas jest zużyty, popękany, zeszkliwiony lub zatłuszczony, regulacja może tylko chwilowo zmniejszyć objaw. Podobnie, gdy koła są źle ustawione (niewspółosiowość) albo rowki są zużyte. Wtedy trzeba usunąć przyczynę: oczyścić elementy, poprawić ustawienie lub wymienić zużyte części.
Typowe błędy to: pozostawienie zbyt luźnego naciągu, brak ponownej regulacji po krótkiej pracy, nieprawidłowe ustawienie kół w jednej płaszczyźnie, montaż pasa o niewłaściwym profilu/długości oraz zabrudzenie pasa olejem w trakcie naprawy. W pytaniach testowych najczęściej wskazuje się naciąg.
Kierunek obrotów nie zwiększa tarcia ani docisku pasa do koła. Jeśli problemem jest zbyt mały naciąg lub zabrudzenie, to poślizg wystąpi niezależnie od tego, w którą stronę obracają się koła. Zmiana kierunku może też zaburzyć działanie maszyny i nie jest standardową metodą diagnostyczną.
Przetoczenie rowka to obróbka skrawaniem mająca zmienić/odtworzyć profil rowka koła pasowego. Nie jest to typowa pierwsza czynność przy poślizgu po naprawie, bo zwykle zaczyna się od regulacji naciągu i kontroli czystości oraz ustawienia. Obróbkę rozważa się dopiero przy potwierdzonym zużyciu koła.
Szukaj odpowiedzi, która usuwa najbardziej prawdopodobną przyczynę po montażu: regulację naciągu i podstawową kontrolę. Odrzucaj opcje, które zmniejszają tarcie (np. smarowanie) albo nie wpływają na mechanizm poślizgu (np. zmiana kierunku). Myśl: tarcie + docisk + naciąg.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poślizg pasa klinowego najczęściej wynika ze zbyt małego naciągu, przez co spada siła tarcia między pasem a kołem pasowym i napęd nie przenosi momentu.

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw konstrukcji maszyn: przekładnie pasowe i cierne
  • Instrukcje obsługi/DTR urządzeń z napędem pasowym (rozdział: regulacja naciągu)
  • Materiały szkoleniowe producentów pasów klinowych (zasady montażu i naciągu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego