KWALIFIKACJA EKA4 - PRÓBNY

PYTANIE NR 11.
Po odliczeniu z zysku podatku dochodowego spółka akcyjna przeznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spółka akcyjna ma ustawowy obowiązek tworzenia kapitału zapasowego.
Po odliczeniu podatku od zysku przelewa się na niego co najmniej 8% zysku netto za dany rok obrotowy, aż do osiągnięcia przez ten kapitał minimum 1/3 kapitału zakładowego. Pozostałe propozycje nie wynikają z KSH.

Pełne wyjaśnienie:

W spółce akcyjnej podział zysku netto (czyli zysku po odliczeniu podatku dochodowego) podlega szczególnym regułom. Jednym z kluczowych obowiązków jest tworzenie kapitału zapasowego, który stanowi element kapitałów własnych i jest wykazywany w pasywach bilansu. Jego funkcją jest wzmocnienie bezpieczeństwa finansowego spółki i możliwość pokrycia ewentualnych strat.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "co najmniej 8% na kapitał zapasowy"?
Prawo spółek wymaga, aby spółka akcyjna przelewała co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy na kapitał zapasowy, i robiła to do momentu, gdy kapitał zapasowy osiągnie co najmniej 1/3 kapitału zakładowego. Istotne jest rozróżnienie: 8% określa wysokość corocznego odpisu (gdy obowiązek trwa), a 1/3 wyznacza moment, w którym obowiązek może ustać.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wspólnikom odsetki 5% od ich udziału" – spółka akcyjna nie wypłaca "odsetek od udziału" jako ustawowego elementu podziału zysku; podział zysku na rzecz właścicieli odbywa się m.in. przez dywidendę, ale nie w formie obowiązkowych odsetek procentowych.
  • "co najmniej 5% na fundusz udziałowy" – taki obowiązkowy "fundusz udziałowy" nie wynika z zasad podziału zysku w spółce akcyjnej wskazanych w KSH; w tym kontekście kluczowy jest kapitał zapasowy.
  • "15% zysku do budżetu" – brak podstawy prawnej, aby spółka akcyjna odprowadzała część zysku do budżetu w taki sposób; obowiązkiem publicznoprawnym jest m.in. podatek, który w pytaniu jest już uwzględniony ("po odliczeniu podatku").

Wskazówka praktyczna dla rachunkowości: odpis na kapitał zapasowy ujmuje się na podstawie uchwały o podziale zysku, typowo zapisem: Wn Wynik finansowy netto / Ma Kapitał zapasowy. Na egzaminie zwracaj uwagę na minimalny procent (8%) oraz warunek, że obowiązek dotyczy okresu do osiągnięcia progu 1/3 kapitału zakładowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kapitał zapasowy to część kapitałów własnych spółki akcyjnej tworzona m.in. z zysku netto. Jego podstawową rolą jest zwiększanie bezpieczeństwa finansowego spółki oraz możliwość pokrycia strat. W bilansie wykazuje się go po stronie pasywów.
Ponieważ jest to obowiązek ustawowy dotyczący podziału zysku w spółce akcyjnej. Minimalny odpis wynosi co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy. Ma to zapewnić, że spółka buduje własne rezerwy kapitałowe na przyszłe ryzyka.
Obowiązek trwa do czasu, aż kapitał zapasowy osiągnie co najmniej 1/3 kapitału zakładowego. Ten próg nie zmienia procentu odpisu (8%), tylko wyznacza moment, w którym dalsze zasilanie kapitału zapasowego może stać się nieobowiązkowe.
Najpierw ustalasz zysk netto (czyli po podatku). Następnie liczysz 8% tej kwoty jako minimalny odpis na kapitał zapasowy, o ile obowiązek jeszcze trwa (kapitał zapasowy nie osiągnął 1/3 kapitału zakładowego).
W praktyce odpis ujmuje się jako przeksięgowanie wyniku finansowego po zatwierdzeniu sprawozdania i uchwale o podziale zysku. Typowy zapis to: Wn Wynik finansowy netto, Ma Kapitał zapasowy. Szczegóły zależą od planu kont jednostki.
Nie zawsze. W spółce z o.o. kapitał zapasowy często ma charakter fakultatywny (zależy od umowy spółki i uchwał), a reguła obowiązkowego minimalnego odpisu 8% dotyczy wprost spółki akcyjnej zgodnie z przepisami KSH.
W takim brzmieniu – nie. Podział zysku w spółce akcyjnej wiąże się m.in. z dywidendą dla akcjonariuszy, ale nie istnieje ogólna zasada, że spółka ma obowiązek wypłacać właścicielom "odsetki 5% od udziału". To typowy distractor mylący formy spółek.
To próg, do którego trwa obowiązek przelewania minimalnego odpisu z zysku na kapitał zapasowy. Gdy kapitał zapasowy osiągnie co najmniej 1/3 kapitału zakładowego, spółka może nadal go zasilać, ale nie wynika to już z tego samego obowiązku.
Poza odpisami z zysku kapitał zapasowy może być zasilany m.in. przez nadwyżkę ceny emisyjnej akcji nad wartością nominalną (tzw. agio) oraz niektóre dopłaty akcjonariuszy. W zadaniach egzaminacyjnych często sprawdza się rozpoznanie tych źródeł.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie 8% (minimalnego odpisu) z progiem 1/3 kapitału zakładowego (warunkiem ustania obowiązku), mylenie spółki akcyjnej ze sp. z o.o. oraz wybieranie odpowiedzi "budżet/odsetki" mimo braku podstawy w zasadach podziału zysku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe propozycje nie wynikają z KSH.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000018
  • Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r., art. 396 § 1, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 18

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu spółek handlowych – dział dotyczący spółki akcyjnej i kapitałów
  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (kapitały własne, podział wyniku finansowego)
  • Zadania egzaminacyjne EKA.7 z działu: wynik finansowy i kapitały własne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego