Oś cylindra (0°–180°) wyznacza kierunek działania składowej cylindrycznej soczewki i jest kluczowa w korekcji astygmatyzmu. Po oszlifowaniu i osadzeniu soczewki w oprawie należy sprawdzić, czy oś cylindra mieści się w dopuszczalnej tolerancji montażu.
Dopuszczalna tolerancja osi zależy od mocy cylindra: im słabszy cylinder, tym większą odchyłkę kątową zwykle dopuszcza się bez istotnej utraty jakości widzenia. W kontekście przyjęto zależność opartą o tolerancję mocy (np. ±0,13 D) i wzór typu arcsin, co dla cylindra −0,50 D daje w przybliżeniu około 7,5°, praktycznie zaokrąglane do ±7°.
Dla soczewki +1,00 −0,50 × 45° oś nominalna wynosi 45°, więc dopuszczalny zakres odczytu po montażu to:
- dolna granica: 45° − 7° = 38°,
- górna granica: 45° + 7° = 52°.
Zatem poprawną odpowiedzią na pytanie o maksymalną odchyłkę (górną granicę) jest 52°.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 58° – przekracza górną granicę 52°, oznacza zbyt duży błąd osi, co może dawać objawy niedokorekcji i dyskomfort.
- 48° – mieści się w tolerancji, ale nie jest wartością maksymalną; pytanie dotyczy skrajnej dopuszczalnej odchyłki.
- 40° – również mieści się w tolerancji, ale jest bliżej dolnej części zakresu i nie odpowiada "maksymalnej" wartości.
W praktyce kontrolę wykonuje się w lensometrze: ważne jest prawidłowe ustawienie soczewki w przyrządzie i odczyt osi, bo błąd pomiaru może być mylony z błędem montażu.
