KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 29.
Po ponownym uporządkowaniu zespołu aktowego w celu powiązania dawnych sygnatur z nowymi należy przygotować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkordancja to pomoc archiwalna służąca do zestawienia dawnych i nowych sygnatur po zmianie układu lub ponownym uporządkowaniu akt. Dzięki niej można odnaleźć jednostkę niezależnie od tego, jaką sygnaturę podano w starszych cytowaniach.
Pozostałe opcje to inne narzędzia wyszukiwawcze, ale nie mapują sygnatur 1:1.

Pełne wyjaśnienie:

Po ponownym uporządkowaniu zespołu (np. zmianie układu wewnętrznego, scaleniu lub wydzieleniu serii) często dochodzi do zmiany sygnatur jednostek archiwalnych. W takiej sytuacji kluczowe jest utrzymanie ciągłości identyfikacji materiałów: użytkownik może posługiwać się dawną sygnaturą z literatury, wcześniejszego zamówienia lub korespondencji, a archiwum musi sprawnie ustalić, jaka jest sygnatura aktualna.

Właśnie do tego służy odpowiedź "konkordancję": konkordancja jest zestawieniem (powiązaniem) dawnych oznaczeń z nowymi. Jej funkcją jest umożliwienie przejścia od starej sygnatury do nowej (i często odwrotnie), czyli zapewnienie mapowania między dwiema wersjami identyfikatorów.

Pozostałe odpowiedzi są wiarygodnymi nazwami pomocy, ale nie odpowiadają precyzyjnie na potrzebę wskazaną w pytaniu:

  • "wykaz" – co do zasady porządkuje informacje w formie listy (np. wykaz jednostek), ale sam z siebie nie musi łączyć dwóch systemów sygnatur; może istnieć tylko w wersji "po zmianie".
  • "skorowidz" – jest narzędziem pomocniczym do wyszukiwania według haseł (np. osób, miejsc, zagadnień), a nie do odtwarzania relacji "stara sygnatura → nowa sygnatura".
  • "indeks" – podobnie jak skorowidz, kojarzy się z wyszukiwaniem haseł i odsyłaczy; może wspierać kwerendę tematyczną, ale nie jest typową pomocą do łączenia dawnych i nowych oznaczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawiają się słowa kluczowe "powiązanie dawnych sygnatur z nowymi", szukaj nazwy narzędzia, które jest "tabelą przejścia" między dwoma systemami oznaczeń. Tę funkcję spełnia konkordancja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkordancja to pomoc archiwalna, która zestawia ze sobą dwa oznaczenia tej samej jednostki (najczęściej dawną i nową sygnaturę). Stosuje się ją po zmianach w układzie akt, aby nadal można było odnaleźć materiały cytowane według starej sygnatury.
Bo użytkownicy i dokumentacja historyczna mogą zawierać stare sygnatury. Konkordancja działa jak "mapa przejścia" między oznaczeniami, dzięki czemu archiwista szybko ustala aktualną sygnaturę i ogranicza ryzyko błędnego wydania jednostki.
Minimalnie: dawną sygnaturę i odpowiadającą jej nową sygnaturę. W praktyce często dodaje się też tytuł jednostki, daty skrajne lub uwagi, aby potwierdzić zgodność. Zakres zależy od potrzeb ewidencji, ale kluczowe jest jednoznaczne powiązanie oznaczeń.
Indeks służy do wyszukiwania według haseł (np. osób, miejsc, tematów) i prowadzi do jednostek. Konkordancja nie jest wyszukiwaniem tematycznym, tylko zestawieniem identyfikatorów: łączy stare i nowe sygnatury tej samej jednostki po zmianie układu.
Skorowidz to pomoc ułatwiająca wyszukiwanie informacji według uporządkowanych haseł (np. alfabetycznie). Używa się go przy kwerendach, gdy użytkownik szuka nazwisk lub nazw miejsc. Nie zastępuje konkordancji, bo nie służy do odwzorowania zmian sygnatur.
Nie wprost. Wykaz może przedstawiać listę jednostek w aktualnym układzie, ale zwykle nie pokazuje relacji "stare → nowe" sygnatury. Jeśli celem jest powiązanie dawnych sygnatur z nowymi po porządkowaniu, potrzebna jest właśnie konkordancja.
Najczęściej wtedy, gdy zespół jest ponownie porządkowany: zmienia się układ serii, wprowadza nowe podziały, scala lub wydziela części zasobu. Zmiana sygnatur może też wynikać z ujednolicenia ewidencji. Wtedy warto zapewnić narzędzie łączące stare i nowe oznaczenia.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe. Jeśli w pytaniu jest "powiązać dawną sygnaturę z nową", chodzi o zestawienie dwóch oznaczeń, czyli konkordancję. Jeśli mowa o "hasłach", "nazwiskach" lub "tematach", częściej pasuje indeks albo skorowidz.
W praktyce często tak: dobra konkordancja pozwala znaleźć nową sygnaturę na podstawie starej, a także sprawdzić, jaka była sygnatura wcześniejsza. To ułatwia obsługę użytkowników i porządkowanie informacji w ewidencji, zwłaszcza gdy stare oznaczenia długo funkcjonują w obiegu.
Najczęściej w czytelni i podczas kwerend. Gdy użytkownik podaje starą sygnaturę, archiwista sprawdza w konkordancji aktualne oznaczenie i dopiero wtedy zamawia lub udostępnia jednostkę. Konkordancja pomaga też przy migracji danych i porządkowaniu opisów w systemach ewidencyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Konkordancja to pomoc archiwalna służąca do zestawienia dawnych i nowych sygnatur po zmianie układu lub ponownym uporządkowaniu akt."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu "Opracowanie zasobu archiwalnego" (pomoce archiwalne)
  • Słowniki i leksykony terminologii archiwalnej (hasła: konkordancja, skorowidz, indeks, wykaz)
  • Instrukcje/metodyki porządkowania i nadawania sygnatur stosowane w jednostce archiwalnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego