Analiza sitowa (uziarnienia) podaje, jaki jest procentowy udział frakcji o różnej wielkości ziaren. W zadaniu masz: 54% frakcji piaskowej, 39% frakcji pylastej i 7% frakcji iłowej. Taki skład nie opisuje "czystego" piasku, bo bardzo wysoki udział pyłu przesuwa klasyfikację w stronę gruntów drobnoziarnistych/mieszanych, a niewielki (ale istotny) udział iłu wpływa na cechy spoiste.
W trójkącie klasyfikacyjnym (piasek–pył–ił) postępuje się następująco: (1) upewnia się, że udziały sumują się do 100% (tu: 54+39+7=100), (2) nanosi się punkt o takich współrzędnych na diagram, (3) odczytuje nazwę pola, w którym leży punkt. Dla podanych udziałów punkt trafia do obszaru opisywanego jako glina pylasta, czyli grunt o istotnym udziale frakcji pylastej przy jednoczesnym udziale frakcji piaskowej i niewielkiej frakcji iłowej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Piasek pylasty" sugeruje grunt zasadniczo niespoisty, w którym piasek dominuje na tyle, że domieszka pyłu jedynie modyfikuje nazwę. Przy 39% pyłu udział frakcji drobnej jest na tyle duży, że w wielu klasyfikacjach przechodzi się do pól glin/pyłów, a nie piasków.
- "Glina ilasta" wskazywałaby wyraźnie większy udział frakcji iłowej (większą "ilastość") niż 7%. Tu frakcja iłowa jest najmniejsza z trzech i nie determinuje nazwy w takim stopniu.
- "Ił pylasty" oznacza grunt, w którym to ił stanowi zasadniczą część szkieletu drobnoziarnistego, a pył jest domieszką. W danych ił ma tylko 7%, więc nie może być składnikiem dominującym.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z trójkątem najczęstszy błąd to wybór nazwy "na oko" po największym procencie. Lepiej zawsze wykonać trzy kroki: suma=100%, naniesienie punktu, odczyt pola (z właściwego, wskazanego w zadaniu diagramu).
