KWALIFIKACJA ROL8 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 26.
Po zastosowaniu automatycznego prowadzenia maszyn rolniczych z dokładnością do 2,5 cm uzyskano 12% oszczędności paliwa. Oblicz roczną kwotę oszczędności przy uprawie 300 hektarów. Zużycie paliwa przed zastosowaniem automatycznego systemu prowadzenia wynosiło 30 litrów na hektar, a cena paliwa 5,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz zużycie paliwa przed wdrożeniem systemu: 300 ha × 30 l/ha = 9000 l/rok. Oszczędność 12% to 0,12 × 9000 l = 1080 l. Wartość oszczędności przy 5,00 zł/l wynosi 1080 l × 5,00 zł = 5400,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć, ile paliwa zużywano w skali roku (dla wskazanego areału), a następnie przeliczyć procentową oszczędność na litry i na złotówki.

Krok 1: zużycie paliwa przed zastosowaniem prowadzenia automatycznego
Zużycie jednostkowe wynosi 30 l/ha, a uprawa obejmuje 300 ha. Zatem zużycie całkowite to:
300 × 30 = 9000 l.

Krok 2: obliczenie oszczędności paliwa w litrach
Oszczędność wynosi 12%, czyli 0,12 zużycia całkowitego. Liczymy:
0,12 × 9000 l = 1080 l.

Krok 3: przeliczenie oszczędności paliwa na kwotę
Cena paliwa to 5,00 zł za 1 litr, więc wartość oszczędności wynosi:
1080 l × 5,00 zł/l = 5400,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki rzędu 1200–3500 zł zwykle pojawiają się, gdy ktoś liczy 12% od niewłaściwej podstawy (np. od 30 l zamiast od 9000 l) albo gubi jeden z etapów przeliczeń.
  • Częstym błędem jest też pominięcie ceny paliwa lub przeliczenie jej w zł/ha zamiast w zł/l, co zaniża lub zawyża wynik.
  • Poprawny wynik można łatwo skontrolować szacowaniem: koszt paliwa przed oszczędnością to 9000 l × 5 zł ≈ 45 000 zł, a 12% z 45 000 zł to około 5400 zł, więc rząd wielkości się zgadza.

W praktyce takie obliczenia pomagają szybko ocenić, czy inwestycja w system prowadzenia może się zwracać poprzez redukcję nakładek, lepszą organizację przejazdów i mniejsze zużycie paliwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz zużycie całkowite paliwa (ha × l/ha), potem wyznacz oszczędność w litrach (procent × zużycie), a na końcu przelicz litry na pieniądze (l × zł/l). Taka kolejność minimalizuje błędy jednostek.
To zużycie jednostkowe: ile paliwa potrzeba średnio na wykonanie danego zabiegu na 1 ha. Aby przejść na skalę całego gospodarstwa, mnoży się je przez liczbę hektarów objętych pracą.
Procent oszczędności dotyczy zużycia paliwa, czyli litrów, a nie ceny. Gdy najpierw policzysz oszczędność w litrach, dopiero potem łatwo i jednoznacznie przeliczysz ją na koszt przy zadanej cenie zł/l.
Najczęściej: liczenie 12% od 30 l zamiast od całości, pominięcie mnożenia przez 300 ha, pomylenie jednostek zł/l i zł/ha oraz brak kontroli wyniku przez oszacowanie (czy wynik ma sens rzędu wielkości).
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak: procent odnosi się do całkowitego zużycia w rozpatrywanym zakresie prac. W praktyce realna oszczędność zależy od zabiegu, warunków polowych i organizacji przejazdów, więc może się zmieniać.
Policz orientacyjnie koszt paliwa bez oszczędności (litry × cena), a potem weź "w głowie" ok. 10% tej kwoty i dodaj jeszcze 2% (dla 12%). Jeśli wynik jest zbliżony do obliczonego, to znaczy, że rząd wielkości jest poprawny.
Procent zamienia się na ułamek dziesiętny przez podzielenie przez 100. Przykładowo 12% = 12/100 = 0,12. Potem mnożysz 0,12 przez wielkość, od której liczysz oszczędność (np. litry paliwa).
Stosuje się je m.in. przy uprawie, siewie, nawożeniu i opryskach, gdy ważna jest powtarzalność przejazdów i ograniczenie nakładek. Mniej nakładek oznacza mniej zbędnych przejazdów, co może obniżać zużycie paliwa.
Najpierw oblicz zużycie całkowite paliwa (np. 300 ha × 30 l/ha). Następnie policz procent tej wartości (np. 12% × zużycie całkowite). Otrzymany wynik to liczba litrów zaoszczędzonych paliwa.
Ćwicz zadania z: l/ha, ha/rok, zł/l oraz procentów. Zawsze zapisuj jednostki przy liczbach, rób obliczenia etapami i na końcu wykonuj szybkie oszacowanie. To pomaga wykryć pominięty krok lub złą podstawę procentu.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oblicz zużycie paliwa przed wdrożeniem systemu: 300 ha × 30 l/ha = 9000 l/rok.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (PL): Procenty – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): Hektar – https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały do rachunku procentowego (zadania praktyczne z procentów)
  • Podręczniki/opracowania z ekonomiki rolnictwa: kalkulacje kosztów zmiennych
  • Instrukcje i poradniki producentów systemów prowadzenia równoległego/automatycznego (dla zrozumienia kontekstu oszczędności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego