Pomiar ciśnienia sprężania informuje, jak skutecznie cylinder "trzyma" szczelność podczas suwu sprężania. Niski wynik może mieć różne przyczyny, dlatego stosuje się próbę olejową (pomiar "na mokro"). Polega ona na wprowadzeniu niewielkiej ilości oleju silnikowego do cylindra i powtórzeniu pomiaru.
Dlaczego wzrost ciśnienia po próbie olejowej wskazuje na pierścienie? Olej tworzy cienką warstwę, która chwilowo poprawia uszczelnienie między tłokiem (pierścieniami) a gładzią cylindra. Jeśli wcześniej był tam nadmierny luz lub zużycie pierścieni, część powietrza uciekała do skrzyni korbowej. Po dodaniu oleju ucieczka maleje, więc manometr pokazuje wyraźnie wyższe sprężanie. To klasyczna przesłanka, że problem dotyczy zespołu tłok–pierścienie–cylinder, a najczęściej opisuje się ją jako "zużycie pierścieni tłokowych".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do objawu "znacznie się podwyższyło"?
- "Zużycie gniazd zaworowych" (czy ogólnie nieszczelność zaworów) powoduje ucieczkę gazu przez dolot lub wydech. Olej dodany do cylindra nie uszczelnia styku zawór–gniazdo, więc wzrost sprężania byłby zwykle niewielki albo żaden.
- "Niewłaściwa regulacja zaworów" (np. zbyt mały luz, niedomykanie) również dotyczy szczelności w obrębie zaworów. Próba olejowa nie usuwa przyczyny, więc nie powinna dawać dużego skoku wyniku; tu bardziej adekwatna jest kontrola luzów i stanu mechanizmu rozrządu.
- "Uszkodzenie uszczelki pod głowicą" może powodować przedmuch między cylindrami lub do kanałów płynu/chłodzenia. Olej w cylindrze nie "zaklei" typowej nieszczelności uszczelki, więc nie jest to najbardziej charakterystyczne wyjaśnienie znacznego wzrostu sprężania po próbie olejowej.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zasadę: duży wzrost po oleju = nieszczelność na dole (pierścienie/cylinder), a brak istotnej zmiany = szukaj na górze (zawory/uszczelka/rozrząd). W praktyce dla pewności warto potwierdzić diagnozę testem szczelności cylindrów i obserwacją przedmuchów.
