KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 12.
Po zmieszaniu 50 ml koncentratu środka dezynfekcyjnego z wodą, uzyskano 1 litr roztworu użytkowego o stężeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe (v/v) liczymy ze wzoru: (objętość koncentratu / objętość roztworu końcowego) × 100%. Skoro 50 ml koncentratu uzupełniono wodą do 1 litra, to objętość końcowa wynosi 1000 ml. Zatem (50/1000)×100% = 5%.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce dekontaminacji i dezynfekcji roztwór użytkowy przygotowuje się przez rozcieńczenie koncentratu wodą do objętości końcowej wymaganej w procedurze. Kluczowe jest, że stężenie procentowe (v/v) odnosi się do tego, ile mililitrów koncentratu przypada na 100 ml gotowego roztworu.

Stosujemy więc wzór:
stężenie % = (V koncentratu / V roztworu końcowego) × 100%

W zadaniu podano, że po zmieszaniu 50 ml koncentratu z wodą uzyskano 1 litr roztworu użytkowego. To oznacza, że objętość końcowa roztworu wynosi 1 l = 1000 ml.

Obliczenie:
(50 ml / 1000 ml) × 100% = 0,05 × 100% = 5%

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,5% i 2,5% zwykle wynikają z błędnego podstawienia danych lub "zgadywania" typowych stężeń, zamiast wykonania obliczenia dla konkretnej objętości.
  • 0,5% często pojawia się, gdy ktoś pomyli się o rząd wielkości (np. potraktuje 50 ml jak 5 ml) albo błędnie przestawi przecinek w wyniku 50/1000.

Typowy błąd egzaminacyjny to dzielenie 50 ml przez ilość dolanej wody zamiast przez objętość końcową. W zadaniu to właśnie 1 litr jest objętością końcową, więc jest poprawnym mianownikiem. W pracy technika sterylizacji takie obliczenia wpływają bezpośrednio na skuteczność dezynfekcji oraz ryzyko uszkodzenia narzędzi przy zbyt wysokim stężeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: stężenie % = (objętość koncentratu / objętość roztworu końcowego) × 100%. Najpierw ustal objętość końcową (np. 1 l = 1000 ml), dopiero potem podstaw dane i policz wynik w procentach.
Oznacza to, że w 100 ml gotowego roztworu znajduje się 5 ml koncentratu (składnika czynnego w sensie objętościowym), a reszta to woda/rozcieńczalnik. To praktyczna informacja, czy roztwór ma właściwą "moc" do dekontaminacji.
Stężenie procentowe odnosi się do całego roztworu po przygotowaniu. Jeśli dolisz wody "do 1 litra", to 1 litr jest wynikiem końcowym i to on opisuje, w jakiej objętości "rozpłynęło się" 50 ml koncentratu.
W dekontaminacji zwykle liczy się w ml, dlatego warto pamiętać: 1 l = 1000 ml. To pozwala użyć prostego dzielenia, np. 50/1000. Pomyłka w jednostkach jest jedną z najczęstszych przyczyn złej odpowiedzi.
Tak, jeśli 1 litr to objętość końcowa roztworu. Wtedy 50 ml / 1000 ml = 0,05, czyli 5%. Inaczej byłoby tylko wtedy, gdyby 1 litr oznaczał ilość samej wody (a nie roztworu końcowego) – wtedy zadanie musiałoby to jasno napisać.
Najczęściej myli się objętość końcową z ilością wody, dzieli się przez złą wartość w mianowniku albo przesuwa przecinek (np. 0,5% zamiast 5%). Zdarza się też "zgadywanie" na podstawie typowych stężeń bez wykonania obliczeń.
Gdy przygotowujesz roztwór do dezynfekcji narzędzi, pojemników, elementów wyposażenia lub do procesów mycia i dezynfekcji. Właściwe stężenie wpływa na skuteczność dekontaminacji i bezpieczeństwo materiałów, dlatego obliczenia są codzienną praktyką.
Możesz użyć intuicji: 50 ml to 1/20 z 1000 ml, a 1/20 to 5%. Taka szybka kontrola pomaga wyłapać błędy rzędu wielkości (np. 0,5% albo 50%). Na egzaminie to dobra metoda weryfikacji.
Za niskie stężenie może nie zapewnić wymaganej skuteczności biobójczej, co zwiększa ryzyko pozostawienia drobnoustrojów na wyrobach medycznych. W konsekwencji rośnie ryzyko zakażeń i błędów procesu. Dlatego stężenie musi wynikać z obliczeń i zaleceń producenta.
Ćwicz schemat: (1) zamień litry na ml, (2) ustal objętość końcową roztworu, (3) podstaw do wzoru i policz %, (4) sprawdź wynik "na chłopski rozum" (np. 50/1000 = 1/20). Trenuj też rozpoznawanie pułapki: woda ≠ roztwór końcowy.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Stężenie procentowe (v/v) liczymy ze wzoru: (objętość koncentratu / objętość roztworu końcowego) × 100%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" – definicja i sposób obliczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" – przypomnienie obliczeń procentowych wykorzystywanych w zadaniach na stężenia, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw chemii/biologii dla kierunków medycznych (dział: roztwory i stężenia)
  • Materiały szkolne dla technika sterylizacji medycznej dotyczące przygotowania roztworów roboczych
  • Karty charakterystyki i instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (sekcja: przygotowanie roztworu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego