KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 14.
Po zmieszaniu 75 ml koncentratu środka dezynfekcyjnego z 4 925 ml wody uzyska się roztwór użytkowy o stężeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe liczymy jako (objętość koncentratu / objętość roztworu) × 100%. Tu: 75 ml / (75 ml + 4925 ml) = 75/5000 = 0,015, czyli 1,5%. Pozostałe wyniki biorą się zwykle z dzielenia przez samą wodę lub z błędnej zamiany ułamka na procent.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących przygotowania roztworów roboczych w dekontaminacji najczęściej sprawdza się umiejętność obliczenia stężenia procentowego na podstawie ilości (objętości) koncentratu i objętości końcowej mieszaniny.

Zakładamy typowe dla takich zadań uproszczenie, że objętości się sumują, więc całkowita objętość roztworu użytkowego wynosi:

V całk. = 75 ml + 4925 ml = 5000 ml.

Stężenie procentowe (udział objętościowy) obliczamy ze wzoru:

c% = (V koncentratu / V roztworu) × 100%.

Podstawienie danych:

c% = (75 / 5000) × 100% = 0,015 × 100% = 1,5%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "0,5%" często wynika z pomylenia proporcji i "intuicyjnego" zaniżenia wyniku bez policzenia lub z błędnego przestawienia przecinka (np. potraktowania 0,015 jako 0,005).
  • "0,25%" to typowy efekt dodatkowego (nieuzasadnionego) podzielenia wyniku przez 2 lub mylenia stężeń z rozcieńczeniami typu 1:400 itp.
  • "2,5%" może się pojawić, gdy ktoś policzy 75/3000 albo 125/5000 (błędnie przyjęty mianownik lub błędna ilość koncentratu), ewentualnie myli stężenie z inną wartością z praktyki.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz objętość końcową (koncentrat + woda), a dopiero potem wyznacz ułamek i zamień go na procent przez mnożenie × 100.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz najpierw objętość końcową roztworu: V = V koncentratu + V wody. Następnie oblicz udział koncentratu: V koncentratu / V i zamień na procent, mnożąc przez 100%. To najczęstsza metoda w zadaniach o roztworach użytkowych.
Stężenie procentowe opisuje, jaką część całej mieszaniny stanowi składnik (tu: koncentrat). Po zmieszaniu woda i koncentrat tworzą roztwór o większej objętości niż sama woda, więc poprawny mianownik to objętość końcowa, a nie ilość wody.
Roztwór użytkowy to roztwór roboczy przygotowany z koncentratu i wody w takim stężeniu, w jakim jest stosowany do dezynfekcji w praktyce. Jego stężenie powinno wynikać z procedury lub instrukcji producenta, aby zapewnić skuteczność i bezpieczeństwo.
Zasada jest prosta: aby zamienić ułamek dziesiętny na procent, mnożysz przez 100. Np. 0,015 × 100% = 1,5%. Pomaga kontrola sensowności: 75 ml w 5000 ml to 15 ml w 1000 ml, czyli 1,5%.
Najczęściej: (1) dzielenie przez samą ilość wody zamiast przez objętość końcową, (2) błędna zamiana ułamka na procent, (3) nieuwzględnienie dodanego koncentratu w sumie objętości, (4) zgadywanie "typowego" stężenia zamiast policzenia.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się addytywność objętości (proste sumowanie), bo chodzi o sprawdzenie rachunku. W praktyce laboratoryjnej mogą wystąpić niewielkie odchylenia, ale w sterylizatorni i przy dozowaniu objętościowym takie uproszczenie jest standardowe.
Użyj proporcji: 75 ml w 5000 ml to tyle samo co 15 ml w 1000 ml (dzielisz przez 5). A 15 ml na 1000 ml to 15/1000 = 0,015 = 1,5%. Taka kontrola zmniejsza ryzyko pomyłki na egzaminie.
Tak, w ujęciu procentowym objętościowym 1,5% to 1,5 części koncentratu na 100 części roztworu. W praktyce można to interpretować jako ok. 1,5 ml koncentratu w 100 ml roztworu. Zawsze jednak trzymaj się całkowitej objętości końcowej.
Najczęściej przy przygotowaniu roztworów do dezynfekcji manualnej, myjni-dezynfektorów lub wanien dezynfekcyjnych, a także przy kontroli, czy roztwór nie jest zbyt słaby (ryzyko nieskuteczności) ani zbyt mocny (ryzyko uszkodzeń i zagrożenia BHP).
Potrzebujesz ilości (np. ml) koncentratu oraz ilości wody albo docelowej objętości roztworu. Kluczowe jest ustalenie objętości końcowej mieszaniny. Potem liczysz udział koncentratu i przeliczasz go na procent.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie procentowe liczymy jako (objętość koncentratu / objętość roztworu) × 100%.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" — definicja i sposób obliczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Chemistry LibreTexts: "Dilutions" — zależności w rozcieńczaniu i obliczeniach stężeń, https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_General_Chemistry_(Petrucci_et_al.)/04%3A_Aqueous_Reactions_and_Solution_Stoichiometry/4.05%3A_Dilutions (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Percent word problems / Percent" — przeliczanie ułamka na procent (zasada mnożenia przez 100%), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chemii ogólnej (dział: stężenia roztworów, rozcieńczanie)
  • Materiały szkoleniowe sterylizatorni dotyczące przygotowania roztworów dezynfekcyjnych
  • Karty charakterystyki i instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (sekcje o sporządzaniu roztworów użytkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego