Źrenica jest otworem w tęczówce, którego średnica reguluje ilość światła docierającego do siatkówki. Gdy natężenie promieniowania widzialnego wzrasta, w zdrowym oku uruchamia się odruch źreniczny na światło: dochodzi do skurczu mięśnia zwieracza źrenicy, co powoduje zwężenie źrenicy (miozę). Jest to mechanizm ochronny i regulacyjny – ogranicza nadmierne oświetlenie siatkówki i poprawia warunki widzenia.
Odpowiedź "zwęża się" jest poprawna, bo opisuje zmianę średnicy źrenicy w reakcji na silniejszy bodziec świetlny. W praktyce można to łatwo zaobserwować: po skierowaniu światła w stronę oka średnica źrenicy szybko maleje.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z powodów pojęciowych:
- "ciemnieje" i "jaśnieje" dotyczą wrażeń jasności lub wyglądu, a nie opisują fizjologicznej zmiany średnicy otworu źrenicznego. Źrenica nie "zmienia koloru"; zmienia się jej wielkość.
- "rozszerza się" (midriaza) jest typową reakcją na zmniejszenie natężenia światła (ciemność) lub na określone czynniki farmakologiczne i emocjonalne, a nie na zwiększenie bodźca świetlnego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "więcej światła", myśl o mechanizmie "ochrony siatkówki" i ograniczeniu dopływu – czyli o zwężeniu źrenicy. Jeśli "mniej światła", zwykle chodzi o rozszerzenie źrenicy.
