KWALIFIKACJA MED10 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 12.
Podaj, która z poniższych struktur nerwowych przekazuje informacje o dotyku i bólu do mózgu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowe są neurony sensoryczne, bo przewodzą bodźce czuciowe (m.in. dotyk i ból) z receptorów obwodowych do ośrodkowego układu nerwowego. Neurony motorowe wysyłają sygnał do mięśni, a komórki Schwanna i oligodendrocyty to glej tworzący osłonki mielinowe, nie "nadajniki" czucia.

Pełne wyjaśnienie:

Informacje o dotyku i bólu docierają do mózgu drogą czuciową, czyli poprzez neurony sensoryczne (aferentne). Zbierają one bodźce z receptorów w skórze i tkankach, a następnie przekazują je do ośrodkowego układu nerwowego, skąd sygnał jest dalej przetwarzany i może zostać uświadomiony jako wrażenie dotyku lub bólu.

Odpowiedź "neurony motorowe" jest nieprawidłowa, ponieważ neurony ruchowe (eferentne) przewodzą impuls w przeciwnym kierunku: z OUN do efektora (np. mięśnia). Ich rola wiąże się z wykonywaniem ruchu, a nie odbiorem bodźców czuciowych.

Odpowiedź "komórki Schwanna" także jest błędna. Komórki Schwanna to komórki glejowe obwodowego układu nerwowego – tworzą osłonki mielinowe wokół aksonów, wspierają przewodzenie i regenerację, ale nie pełnią funkcji neuronów przewodzących informację czuciową jako "linia przesyłowa" bodźca.

Podobnie "komórki oligodendrocytów" są niepoprawne: oligodendrocyty to glej ośrodkowego układu nerwowego odpowiedzialny za mielinizację aksonów w mózgu i rdzeniu kręgowym. Usprawniają przewodzenie, lecz nie są neuronami zbierającymi dotyk i ból z receptorów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy przekazywania czucia do mózgu, szukaj pojęć "czuciowe/sensoryczne/aferentne". Jeśli dotyczy sterowania mięśniem, wtedy właściwe są "ruchowe/motoryczne/eferentne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Neurony sensoryczne (czuciowe) przewodzą informacje z receptorów w skórze i tkankach do ośrodkowego układu nerwowego. Dzięki nim mózg otrzymuje dane o dotyku, bólu, temperaturze czy ucisku, co jest kluczowe także przy ocenie reakcji pacjenta podczas masażu.
Najprościej zapamiętać kierunek: sensoryczne = do OUN (aferentne), motorowe = z OUN do mięśni (eferentne). Jeśli w treści jest "dotyk/ból/czucie", zwykle chodzi o neurony czuciowe; jeśli "skurcz/ruch", o neurony ruchowe.
Komórki Schwanna są komórkami glejowymi obwodowego układu nerwowego. Ich zadaniem jest m.in. tworzenie osłonek mielinowych i wspieranie regeneracji nerwów. Ułatwiają przewodzenie, ale nie są neuronami, które zbierają bodźce i przesyłają je jako informację czuciową.
Oligodendrocyty to glej ośrodkowego układu nerwowego. Wytwarzają mielinę wokół aksonów w mózgu i rdzeniu kręgowym, co przyspiesza przewodzenie impulsów. Nie są jednak neuronami czuciowymi ani ruchowymi, więc nie "przenoszą" dotyku i bólu jako źródłowej informacji.
Do czucia powierzchownego zalicza się m.in. dotyk, ucisk, ból i temperaturę. W praktyce masażysty obserwuje się reakcje pacjenta na te bodźce, bo mogą wskazywać na nadwrażliwość, obniżone czucie lub nieprawidłową reakcję tkanek.
Nie zawsze. Ból może wynikać z tkliwości, napięcia tkanek lub nadwrażliwości, ale nie powinien być ignorowany. Masażysta powinien różnicować dyskomfort od ostrego bólu, dostosować siłę i technikę oraz reagować na sygnały czuciowe przekazywane przez neurony sensoryczne.
Receptory czuciowe w skórze przekształcają bodziec (np. ucisk) w sygnał elektryczny, który jest następnie przewodzony przez włókna neuronów czuciowych do OUN. To połączenie receptor–neuron jest podstawą odczuwania bodźców podczas badania palpacyjnego i masażu.
Typowe pomyłki to: uznawanie, że "mielina = przekazywanie czucia", więc wybieranie komórek Schwanna lub oligodendrocytów; mylenie kierunku przewodzenia (aferentne vs eferentne); oraz traktowanie wszystkich komórek nerwowych jako pełniących tę samą funkcję informacyjną.
Gdy pacjent zgłasza drętwienie, mrowienie, osłabione czucie dotyku lub nietypowe odczucia bólowe. Może to sugerować problem z nerwem obwodowym lub inną dysfunkcję wymagającą diagnostyki. Wtedy trzeba zachować ostrożność i rozważyć konsultację lekarską.
Skup się na podstawowych rozróżnieniach: czucie vs ruch, neuron vs glej, OUN vs obwodowy układ nerwowy. Pomagają proste fiszki (sensoryczne-do OUN, motorowe-z OUN) oraz łączenie teorii z praktyką: jakie bodźce wywołuje ucisk, rozcieranie i wibracja.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prawidłowe są neurony sensoryczne, bo przewodzą bodźce czuciowe (m.in. dotyk i ból) z receptorów obwodowych do ośrodkowego układu nerwowego.

Źródła:

  • Tortora G.J., Derrickson B.H., "Anatomia i fizjologia człowieka", rozdziały: Układ nerwowy – neurony, komórki glejowe, przewodzenie impulsów (wydania polskie, część dot. układu nerwowego)
  • Snell R.S., "Neuroanatomia kliniczna", dział: organizacja układu nerwowego; neurony czuciowe i ruchowe; komórki glejowe (rozdziały wprowadzające)
  • Kalat J.W., "Biologiczne podstawy psychologii", rozdziały: układ somatosensoryczny; przewodzenie czucia dotyku i bólu

Materiały:

  • Podręcznik z anatomii/fizjologii człowieka (układ nerwowy: czucie i ruch)
  • Podstawy neuroanatomii klinicznej (neurony, glej, drogi czuciowe)
  • Materiały dydaktyczne dla kierunków medycznych: czucie powierzchowne i ból

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego