KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
Podana na mapie skala 1:25 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada odległości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:25 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie to 25 000 takich samych jednostek w terenie.
Jeśli mierzymy 1 cm na mapie, to w rzeczywistości jest to 25 000 cm, czyli 250 m (bo 100 cm = 1 m).

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa zapisana jako 1:25 000 informuje o proporcji między odległością na mapie a odległością w terenie. Odczyt jest zawsze taki sam: 1 jednostka na mapie odpowiada 25 000 takim samym jednostkom w rzeczywistości.

W tym zadaniu w pytaniu podano, że rozpatrujemy 1 cm na mapie. Zatem:

1 cm na mapie = 25 000 cm w terenie.

Następnie trzeba poprawnie zamienić centymetry na metry:

  • 100 cm = 1 m
  • 25 000 cm ÷ 100 = 250 m

Dlatego poprawna jest odpowiedź "250 m w rzeczywistości.".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "25 m w rzeczywistości." – to typowy błąd o rząd wielkości (jakby skala była 1:2 500 albo jakby zgubić jedno zero przy przeliczaniu).
  • "2,5 km w rzeczywistości." – 2,5 km to 2 500 m, czyli 250 000 cm; taka wartość pasowałaby do dużo "mniejszej" skali (większego mianownika), np. 1:250 000.
  • "25 km w rzeczywistości." – 25 km to 25 000 m; to wynik powstały zwykle przez pomieszanie jednostek (odczytanie 25 000 jako metrów/kilometrów bez zachowania "tych samych jednostek" w proporcji 1:n).

Wskazówka egzaminacyjna: przy skali 1:n najpierw przelicz w tych samych jednostkach (np. cm→cm), a dopiero na końcu zamień na m lub km. To minimalizuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:25 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie (np. 1 cm) odpowiada 25 000 takim samym jednostkom w terenie (czyli 25 000 cm). Dopiero potem przeliczasz to na metry lub kilometry.
Pomnóż odległość z mapy przez mianownik skali, zachowując te same jednostki. Np. 1 cm w skali 1:25 000 to 25 000 cm w terenie, czyli 250 m. Na końcu wykonaj konwersję cm→m lub cm→km.
Bo 1 cm na mapie odpowiada 25 000 cm w rzeczywistości. A 25 000 cm to 25 000/100 = 250 m. Kluczowy krok to poprawne przeliczenie jednostek, a nie samo mnożenie.
Możesz, ale łatwiej o błąd. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach: cm→cm, a dopiero potem zamienić na m. Liczenie "od razu w metrach" wymaga pamiętania, że 1 cm = 0,01 m.
Najczęściej: (1) brak zamiany cm na m/km, (2) przesunięcie przecinka o jedno zero, (3) pomylenie kierunku obliczeń (dzielenie zamiast mnożenia), (4) odczytanie 25 000 jako metrów lub kilometrów bez kontroli jednostek.
Na metry: dzielisz przez 100, bo 100 cm = 1 m, więc 25 000 cm = 250 m. Na kilometry: dzielisz metry przez 1000, więc 250 m = 0,25 km. Warto robić to etapami.
Przydaje się przy planowaniu dojazdu do miejsca załadunku/rozładunku, szacowaniu objazdów i odległości między punktami postojowymi oraz w sytuacjach awaryjnych, gdy korzystasz z mapy papierowej lub wydruku trasy bez nawigacji.
W kartografii "duża skala" ma mniejszy mianownik (np. 1:10 000), a "mała skala" większy mianownik (np. 1:1 000 000). Skala 1:25 000 jest dość duża, bo pokazuje szczegóły terenu.
Dla 1 cm na mapie nie. 2,5 km oznaczałoby 250 000 cm w terenie, a 25 km aż 2 500 000 cm. Takie wartości pasują do zupełnie innych skal (z dużo większym mianownikiem).
Stosuj skrót: w skali 1:25 000 1 cm = 250 m, bo 25 000 cm to 250 m. Zapamiętaj też, że 4 cm to 1 km (bo 4×250 m = 1000 m). To ułatwia szybkie obliczenia.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:25 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie to 25 000 takich samych jednostek w terenie.Jeśli mierzymy 1 cm na mapie, to w rzeczywistości jest to 25 000 cm, czyli 250 m (bo 100 cm = 1 m)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-01
  • Eduelo: "Skala mapy – zadania i wyjaśnienia" – https://www.eduelo.pl/geografia/skala-mapy/ - dostęp 2026-03-01
  • Maturalne karty pracy / repetytorium (materiały edukacyjne online): "Skala liczbowa i mianowana – obliczenia" – https://geografia.gozych.edu.pl/skala-mapy/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/geografia: rozdziały o skali mapy i obliczeniach kartograficznych
  • Karty pracy/arkusze ćwiczeń z obliczeń skali (mapa–teren)
  • Instrukcje i materiały szkolne o czytaniu map i orientacji w terenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego