KWALIFIKACJA INF1 + INF2 + INF8 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 33.
Podano impuls elektryczny na wejście toru o długości 20 km. Po jakim czasie impuls powróci odbity od jego końca, jeżeli średnia prędkość impulsu w torze wnosi 20 cm/ns?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Impuls odbity wraca po przebyciu drogi tam i z powrotem: 2·20 km = 40 km = 40 000 m.
Prędkość 20 cm/ns = 0,2 m/ns = 2·10^8 m/s.
t = s/v = 40 000/(2·10^8) s = 2·10^-4 s = 200 µs, czyli 200 mikrosekund.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest uwzględnienie, że mowa o impulsie odbitym od końca toru. To oznacza, że sygnał nie pokonuje tylko długości toru, ale wraca tą samą drogą do punktu nadania. Dlatego całkowita droga propagacji wynosi:

s = 2 · L = 2 · 20 km = 40 km

Następnie trzeba poprawnie przeliczyć prędkość:

  • 20 cm/ns = 0,2 m/ns (bo 20 cm = 0,2 m)
  • 0,2 m/ns = 0,2 · 10^9 m/s = 2 · 10^8 m/s (bo 1 ns = 10^-9 s)

Teraz stosujemy zależność dla ruchu jednostajnego (propagacji z prędkością stałą):

t = s / v

Podstawienie:

  • s = 40 km = 40 000 m
  • v = 2 · 10^8 m/s

Obliczenie:

t = 40 000 / (2 · 10^8) s = 2 · 10^-4 s

A ponieważ 1 mikrosekunda to 10^-6 s, to:

2 · 10^-4 s = 200 · 10^-6 s = 200 mikrosekund.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 100 mikrosekund – typowy skutek policzenia tylko drogi w jedną stronę (20 km), bez powrotu po odbiciu.
  • 2 mikrosekunda – błąd rzędu wielkości, zwykle wynikający z pomylenia mikrosekund z nanosekundami lub złej konwersji cm/ns.
  • 1 mikrosekundy – również błąd skali i dodatkowo niepoprawna forma gramatyczna; liczbowo nie wynika z poprawnego przeliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "powróci odbity", niemal zawsze oznacza to podwojenie długości w obliczeniach czasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal drogę: dla odbicia jest to 2·L (tam i z powrotem). Potem przelicz jednostki prędkości na spójne (np. m/s) i użyj wzoru t = s/v. Na końcu zamień sekundy na mikrosekundy lub inne wymagane jednostki.
Bo pytanie dotyczy impulsu, który wraca po odbiciu od końca toru. Sygnał najpierw biegnie do końca linii, a potem wraca do punktu pomiaru. To daje łączną drogę równą podwojonej długości toru.
To prędkość propagacji impulsu w danym medium (np. kablu). Zapis cm/ns jest wygodny przy krótkich czasach. Po przeliczeniu 20 cm/ns to 0,2 m/ns, czyli 2·108 m/s. Taka wartość jest typowa dla propagacji w wielu dielektrykach.
Zrób to w dwóch krokach: (1) cm → m: 20 cm = 0,2 m. (2) ns → s: 1 ns = 10-9 s, więc m/ns = m · 109/s. Finalnie 0,2 m/ns = 0,2·109 m/s = 2·108 m/s.
Gdy szuka się miejsca nieciągłości, uszkodzenia lub zakończenia linii, wykorzystuje się zjawisko odbicia. Mierząc czas powrotu echa i znając prędkość propagacji w kablu, można oszacować odległość do miejsca odbicia. To idea stojąca za reflektometrią.
Nie jest konieczna do samego obliczenia, bo prędkość jest podana w treści. Warto jednak wiedzieć, że prędkości w kablach są zwykle mniejsze niż prędkość światła w próżni. To pomaga ocenić, czy wynik ma sens (kontrola rzędu wielkości).
Najczęstsze to: pominięcie drogi powrotnej (brak mnożenia przez 2), błędna konwersja ns na s, zamiana cm na m bez przesunięcia przecinka oraz mylenie mikrosekund z nanosekundami. Dobrą praktyką jest zapisanie wszystkich potęg dziesiętnych.
Wykonaj szybkie oszacowanie: 40 km przy 2·108 m/s to około 4·104/2·108 = 2·10-4 s. A 10-4 s to setki mikrosekund. Jeśli wychodzą pojedyncze mikrosekundy, to znak błędu skali.
Użyj zależności odwrotnej: skoro echo przebywa drogę tam i z powrotem, to L = v·t/2. Ważne jest zachowanie spójnych jednostek (np. v w m/s i t w s). Na końcu przelicz metry na kilometry, jeśli tak jest wygodniej.
Zawsze zapisuj konwersje jako równości: 1 ns = 10-9 s, 1 µs = 10-6 s. Rób obliczenia w sekundach, a dopiero na końcu zamieniaj na µs. Unikaj "liczenia w głowie" potęg, bo to najczęstsze źródło błędów.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Impuls odbity wraca po przebyciu drogi tam i z powrotem: 2·20 km = 40 km = 40 000 m.Prędkość 20 cm/ns = 0,2 m/ns = 2·10^8 m/s.t = s/v = 40 000/(2·10^8) s = 2·10^-4 s = 200 µs, czyli 200 mikrosekund."

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 3, rozdział o falach elektromagnetycznych i prędkości propagacji (zależność v = s/t), https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-3 (dostęp: 2026-02-18)
  • NIST, CODATA: Speed of light in vacuum (definicja i wartość c jako punkt odniesienia dla prędkości propagacji), https://physics.nist.gov/cgi-bin/cuu/Value?c (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN), Transmission line — sekcja o propagation delay / velocity of propagation (pojęcie czasu propagacji i prędkości w linii), https://en.wikipedia.org/wiki/Transmission_line (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy fizyki: ruch jednostajny i przeliczanie jednostek
  • Wprowadzenie do linii transmisyjnych: prędkość propagacji i odbicia
  • Materiały szkolne/kwalifikacyjne z telekomunikacji dotyczące pomiarów czasu propagacji i reflektometrii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego