KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 9.
Podany opis charakteryzuje odruch
Ilustracja przedstawia opis reakcji odruchu Moro, który jest naturalnym odruchem noworodków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odruch Moro (odruch przestrachu) pojawia się po nagłym bodźcu (np. hałas, zmiana ułożenia): dziecko gwałtownie odwodzi i prostuje kończyny górne, a następnie je przywodzi, często z płaczem. Odruch szukania dotyczy okolicy ust, chwytny – chwytania dłonią, a Babińskiego – reakcji stopy.

Pełne wyjaśnienie:

Wśród odruchów pierwotnych (noworodkowych) odruch Moro jest typową reakcją "przestrachu". Wywołuje go zwykle nagły bodziec (np. gwałtowna zmiana podparcia, niespodziewany dźwięk). Obserwuje się wtedy charakterystyczny wzorzec ruchu: najpierw dziecko gwałtownie odwodzi kończyny górne i może je wyprostować, a następnie wykonuje ruch przywiedzenia (jakby obejmowania). Często towarzyszy temu grymas, pobudzenie lub płacz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego opisu?

  • Odruch szukania dotyczy okolicy ust i policzków: po dotknięciu kącika ust niemowlę odwraca głowę w stronę bodźca i "szuka" źródła pokarmu. Nie jest to reakcja na nagły hałas czy utratę podparcia.
  • Odruch chwytny polega na zaciskaniu dłoni na palcu/włożonym przedmiocie po podrażnieniu dłoni. Kluczowy jest bodziec dotykowy dłoni, a nie reakcja przestrachu z ruchem odwiedzenia i przywiedzenia rąk.
  • Odruch Babińskiego dotyczy stopy: po drażnieniu brzegu bocznego stopy pojawia się wyprost palucha i wachlarzowate ustawienie pozostałych palców. To zupełnie inny obszar ciała i inny mechanizm reakcji.

W praktyce opiekunki dziecięcej ważna jest umiejętność różnicowania odruchów po bodźcu i wzorcu ruchu: usta/policzek (szukania), dłoń (chwytny), stopa (Babińskiego) oraz reakcja przestrachu całego ciała (Moro). Takie rozpoznanie ułatwia obserwację rozwoju i zgłaszanie nieprawidłowości, np. braku reakcji lub wyraźnej asymetrii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odruch Moro to odruch pierwotny na nagły bodziec (np. hałas lub gwałtowną zmianę ułożenia). Typowo dziecko najpierw odwodzi i prostuje ręce, a potem je przywodzi (jakby obejmowało). To fizjologiczna reakcja w okresie wczesnoniemowlęcym.
Rozpoznajesz go po sekwencji reakcji: nagły bodziec → gwałtowne "rozłożenie" rąk (odwiedzenie) → powrót rąk do tułowia (przywiedzenie), często z płaczem. Kluczowe jest to, że reakcja dotyczy całego dziecka, a nie tylko dłoni, ust czy stopy.
Ponieważ uruchamia się przy nagłym, zaskakującym bodźcu i wygląda jak reakcja przestraszenia: szybkie, szerokie ruchy kończyn górnych i pobudzenie. W praktyce ważne jest spokojne odkładanie i podnoszenie dziecka, aby nie prowokować nadmiernej reakcji.
Moro wywołuje nagły bodziec i widać go głównie w ruchach rąk oraz ogólnej reakcji przestrachu. Odruch szukania dotyczy okolicy ust: po dotknięciu policzka/kącika ust dziecko odwraca głowę w stronę bodźca i "szuka" źródła pokarmu. To inne bodźce i inne objawy.
Odruch chwytny polega na automatycznym zaciskaniu dłoni na palcu lub przedmiocie po dotknięciu wnętrza dłoni. Jest to odruch miejscowy (dłoń), a nie reakcja przestrachu całego ciała. Na egzaminie łatwo go odróżnić po tym, że bodziec jest wyłącznie dotykowy.
Odruch Babińskiego obserwuje się na stopie: po drażnieniu brzegu bocznego stopy pojawia się wyprost palucha i rozstawienie pozostałych palców. W kontekście pytań testowych jest to dobry "kontrast" do Moro, bo dotyczy kończyny dolnej i konkretnego ruchu palców.
Niepokojące mogą być: brak reakcji, wyraźna asymetria (inna po prawej i lewej stronie) lub bardzo nasilone reakcje w codziennych sytuacjach. Opiekunka nie diagnozuje, ale powinna rzetelnie obserwować i przekazać rodzicom/opiekunom medycznym, co zauważyła.
Najczęściej myli się bodziec i obszar reakcji: ktoś kojarzy "odruch" tylko z kończyną i wybiera chwytny, albo pamięta nazwę Babińskiego z zajęć i wskazuje ją automatycznie. Pomaga zasada: usta/policzek → szukania, dłoń → chwytny, stopa → Babińskiego, nagły bodziec i ręce "w bok" → Moro.
Jeśli w samym tekście nie ma opisu odruchu, wtedy ilustracja (lub inny załącznik) jest kluczowa, bo zawiera treść do rozpoznania. Na egzaminie zawsze upewnij się, że widzisz pełny opis objawów: bodziec wyzwalający i charakterystyczny ruch dziecka.
Najskuteczniej jest tworzyć krótkie fiszki "bodziec → reakcja": np. nagły hałas/zmiana ułożenia → Moro; dotyk policzka → szukania; dotyk dłoni → chwytny; drażnienie stopy → Babińskiego. Dodaj do tego 1–2 cechy wyróżniające, a testy staną się prostsze.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odruch Moro (odruch przestrachu) pojawia się po nagłym bodźcu (np. hałas, zmiana ułożenia): dziecko gwałtownie odwodzi i prostuje kończyny górne, a następnie je przywodzi, często z płaczem."

Źródła:

  • MSD Manual Professional Edition – "Moro Reflex" (Professional) https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/symptoms-in-infants-and-children/neurologic-evaluation-of-infants-and-children (accessed 2026-02-18)
  • Stanford Medicine – Newborn Nursery – "Primitive Reflexes" https://med.stanford.edu/newborns/professional-education/photo-gallery/primitive-reflexes.html (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki pediatrii/neurologii rozwojowej opisujące badanie odruchów pierwotnych
  • Materiały dydaktyczne o ocenie rozwoju niemowląt (karty obserwacji, skale rozwojowe)
  • Wiarygodne serwisy medyczne opisujące odruchy noworodkowe (sekcja "primitive reflexes")

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego