KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 27.
Podczas analizy ilościowej kwasów nukleinowych, wykorzystujesz spektrofotometrię UV-Vis. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe w odniesieniu do tej metody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W spektrofotometrii UV-Vis do ilościowego oznaczania kwasów nukleinowych wykorzystuje się maksimum pochłaniania promieniowania UV przez zasady azotowe.
Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie o absorpcji przy 260 nm. Długość fali 280 nm jest typowo używana do oceny białek, a wartości 220–230 nm nie są charakterystycznym maksimum dla DNA/RNA.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie ilościowej kwasów nukleinowych metodą UV-Vis mierzy się absorbancję roztworu, czyli stopień osłabienia wiązki światła po przejściu przez kuwetę. Dla kwasów nukleinowych kluczowe jest to, że ich zasady azotowe (puryny i pirymidyny) są chromoforami silnie pochłaniającymi promieniowanie UV i wykazują maksimum w okolicy 260 nm. Z tego powodu pomiar przy 260 nm (często zapisywany jako A260) jest standardowym punktem odniesienia do szacowania stężenia DNA/RNA.

Stwierdzenie "Kwasy nukleinowe absorbują światło UV o długości fali 260 nm" jest więc poprawne, bo odnosi się do charakterystycznego maksimum absorbancji wynikającego z budowy chemicznej tych cząsteczek.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ dotyczą długości fali, które nie stanowią typowego maksimum dla kwasów nukleinowych:

  • "…280 nm" kojarzy się przede wszystkim z białkami (aminokwasy aromatyczne), dlatego wybór tej wartości jest typową pomyłką wynikającą z mieszania kontroli białek z oznaczaniem DNA/RNA.
  • "…230 nm" bywa związane z pochłanianiem przez różne zanieczyszczenia (np. niektóre związki organiczne lub pozostałości reagentów), ale nie jest to maksimum charakterystyczne dla samych kwasów nukleinowych w oznaczaniu ilościowym.
  • "…220 nm" leży w obszarze, w którym wiele związków może absorbować, a pomiar jest bardziej podatny na interferencje; nie stanowi standardowego maksimum wykorzystywanego do oznaczania kwasów nukleinowych.

W praktyce laboratoryjnej poprawny wybór długości fali jest ważny, bo minimalizuje błędy systematyczne i ułatwia ocenę jakości próbki. Przygotowując pomiar, należy pamiętać o właściwym blanku oraz o rozcieńczeniu próbki tak, aby wynik mieścił się w zakresie liniowości metody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że przy 260 nm występuje charakterystyczne maksimum absorbancji związane z pochłanianiem UV przez zasady azotowe. Pomiar A260 jest więc praktycznym punktem do szacowania stężenia kwasów nukleinowych w roztworze.
W okolicy 280 nm silniej absorbują przede wszystkim białka (zwłaszcza aminokwasy aromatyczne). Użycie 280 nm do ilościowego oznaczania kwasów nukleinowych zwiększa ryzyko zafałszowania wyniku i miesza sygnał DNA/RNA z sygnałem zanieczyszczeń białkowych.
Absorbancja przy 230 nm może rosnąć przez różne zanieczyszczenia po izolacji, np. pozostałości niektórych związków organicznych lub reagentów. Dlatego 230 nm bywa traktowane jako wskaźnik jakości próbki, ale nie jest maksimum właściwym do oznaczania DNA/RNA.
Próbkę należy oczyścić, dobrać odpowiednie rozcieńczenie i zastosować właściwy blank (rozpuszczalnik/bufor użyty do rozcieńczania). Ważne jest też użycie czystej kuwety i unikanie pęcherzyków powietrza, które zaburzają odczyt.
Absorbancja to miara osłabienia natężenia światła po przejściu przez próbkę. W praktyce laboratoryjnej rośnie wraz ze stężeniem substancji absorbującej i drogą optyczną, dlatego jest używana do ilościowych oznaczeń metodą UV-Vis.
Najczęstsze problemy to: zły blank, zabrudzona lub porysowana kuweta, pęcherzyki w próbce, zbyt wysokie stężenie (poza liniowością), a także zanieczyszczenia po izolacji. Każdy z tych czynników może zawyżyć lub zaniżyć odczyt.
Sama wartość A260 nie rozróżnia jednoznacznie DNA od RNA, bo oba typy kwasów nukleinowych absorbują w podobnym obszarze UV. Do rozróżniania zwykle potrzebne są metody dodatkowe (np. enzymatyczne, elektroforeza lub metody fluorescencyjne).
Metody fluorescencyjne są często korzystniejsze przy bardzo małych stężeniach lub gdy próbka jest zanieczyszczona związkami absorbującymi w UV. Sondy fluorescencyjne mogą być bardziej selektywne dla DNA/RNA, co zmniejsza wpływ interferencji.
Absorbancja zależy od długości drogi, jaką światło pokonuje w próbce. Im dłuższa droga optyczna, tym większe osłabienie wiązki i wyższa absorbancja. Dlatego trzeba używać tej samej geometrii pomiaru albo stosować przeliczenia, jeśli jest zmieniana.
Warto zapamiętać skojarzenie: kwasy nukleinowe mają maksimum przy 260 nm, a białka typowo ocenia się przy 280 nm. Jeśli w odpowiedziach pojawia się 260 nm, zwykle jest to właściwy wybór dla oznaczania DNA/RNA UV-Vis.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że długość fali 280 nm jest typowo używana do oceny białek, a wartości 220–230 nm nie są charakterystycznym maksimum dla DNA/RNA.

Źródła:

  • Wikipedia: Nucleic acid quantitation (sekcja o A260) - https://en.wikipedia.org/wiki/Nucleic_acid_quantitation - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: Ultraviolet–visible spectroscopy (opis absorbancji i zastosowań) - https://en.wikipedia.org/wiki/Ultraviolet%E2%80%93visible_spectroscopy - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z biochemii/biologii molekularnej omawiające absorbancję zasad azotowych w UV
  • Instrukcje producentów spektrofotometrów UV-Vis (sekcje o pomiarach biomolekuł)
  • Materiały dydaktyczne z analizy instrumentalnej: prawo Lamberta-Beera i przygotowanie próbki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego