KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 36.
Podczas badania trójfazowego silnika indukcyjnego klatkowego pomierzono rezystancje jego uzwojeń: RU1U2 = 0,6 Ω, RV1V2 = ∞ Ω, RW1W2 = 0,6 Ω. Z wyników pomiarów wynika, że
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancje 0,6 Ω w uzwojeniach U1–U2 i W1–W2 świadczą o ciągłości tych faz. Wskazanie ∞ Ω oznacza obwód otwarty (brak ciągłości), czyli przerwę w uzwojeniu V1–V2. Zwarcie dawałoby rezystancję bardzo małą, bliską 0 Ω, a nie nieskończoną.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniu uzwojeń silnika trójfazowego porównuje się rezystancje trzech faz. Dla sprawnego silnika rezystancje poszczególnych uzwojeń są do siebie zbliżone (w praktyce mogą się minimalnie różnić, ale nie powinny się "rozjeżdżać" o rząd wielkości).

Wyniki:

  • RU1U2 = 0,6 Ω
  • RV1V2 = ∞ Ω
  • RW1W2 = 0,6 Ω

Wartość 0,6 Ω w dwóch fazach oznacza, że przewód uzwojenia jest ciągły (miernik "widzi" połączenie elektryczne). Natomiast zapis ∞ Ω (często na mierniku jako OL) oznacza, że przyrząd nie rejestruje przepływu prądu pomiarowego, czyli obwód jest otwarty. To jest typowy objaw przerwy w uzwojeniu danej fazy lub w jej połączeniach (np. przerwany przewód, przepalony bezpiecznik termiczny w uzwojeniu, uszkodzone wyprowadzenie w puszce zaciskowej).

Dlatego poprawny wniosek to "powstała przerwa w fazie RV1V2".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Stwierdzenie przerwy w U1–U2 oraz W1–W2 nie pasuje do pomiaru 0,6 Ω, bo przerwa dałaby brak wskazania (∞/OL), a nie wartość skończoną.
  • Stwierdzenie zwarcia w U1–U2 oraz W1–W2 jest niezgodne z tym, że rezystancja uzwojeń jest wyraźnie większa od zera (0,6 Ω). Zwarcie międzyzwojowe lub międzyprzewodowe zwykle skutkuje bardzo małą rezystancją lub objawami wykrywalnymi innymi testami, a nie "typową" wartością rezystancji całego uzwojenia.
  • Stwierdzenie zwarcia w V1–V2 jest sprzeczne z odczytem ∞ Ω, bo zwarcie to obwód o rezystancji bardzo małej, a nie nieskończonej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy jedna faza ma ∞ Ω, myśl najpierw o przerwie w uzwojeniu lub połączeniu. Gdy jedna faza ma wyraźnie mniejszą rezystancję niż pozostałe, rozważ zwarcie lub uszkodzenie połączeń, ale potwierdź to dodatkowymi pomiarami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza obwód otwarty, czyli brak ciągłości elektrycznej (przerwę). Miernik nie jest w stanie "przepchnąć" prądu pomiarowego przez uzwojenie, więc pokazuje ∞/OL. To sugeruje uszkodzenie przewodu uzwojenia albo połączeń w puszce zaciskowej.
Przy przerwie jedna para zacisków (np. V1–V2) daje brak wskazania lub ∞/OL, a pozostałe fazy mają wartości skończone i zbliżone do siebie. Kluczowe jest porównanie trzech wyników: jedna faza "odstaje" skrajnie w górę.
Zwarcie to połączenie o bardzo małej rezystancji, więc omomierz zwykle pokaże wartość bliską 0 Ω (albo wyraźnie mniejszą niż w innych fazach). ∞ Ω oznacza sytuację odwrotną: prąd pomiarowy nie płynie wcale, czyli obwód jest przerwany.
To zależy od mocy, napięcia i konstrukcji silnika, dlatego nie ma jednej "stałej" wartości. Na egzaminie ważniejsza jest zasada: trzy fazy powinny mieć podobne rezystancje. Pojedynczy wynik ∞/OL lub skrajnie inny od reszty wskazuje usterkę.
Najczęstsze to brak kontaktu sond z zaciskami, przerwany przewód pomiarowy, zbyt zabrudzone/zaśniedziałe końcówki, a także pomiar na niewłaściwych punktach (np. pomylenie zacisków). Dlatego warto powtórzyć pomiar i sprawdzić połączenia w puszce.
Nie jest to prawidłowa praca silnika trójfazowego. Brak jednej fazy powoduje spadek momentu, wzrost prądów w pozostałych uzwojeniach i ryzyko przegrzania. W praktyce należy usunąć usterkę (połączenia/uzwojenie) i dopiero potem dopuszczać silnik do pracy.
Typowo wykonuje się sprawdzenie połączeń w puszce zaciskowej, kontrolę ciągłości przewodów doprowadzających oraz pomiar rezystancji izolacji uzwojeń względem obudowy. Pozwala to odróżnić czystą przerwę od problemów z izolacją lub uszkodzeń mechanicznych wyprowadzeń.
Silnik może nie ruszyć pod obciążeniem, może buczeć, nagrzewać się i pobierać podwyższony prąd w pozostałych fazach. W instalacjach technicznych (także w obiektach gazowniczych) prowadzi to do ryzyka awarii napędu. Diagnostyka zaczyna się od pomiarów elektrycznych.
Bo "poprawna" rezystancja zależy od typu silnika, ale symetria między fazami jest uniwersalnym kryterium. Jeśli dwie fazy mają podobne wyniki, a trzecia jest skrajnie inna (∞/OL lub bardzo mała), to wskazuje na uszkodzenie konkretnego uzwojenia lub jego połączeń.
Ćwicz interpretację typowych odczytów: wartość skończona (ciągłość), ∞/OL (przerwa), bardzo mała (zwarcie). Ucz się na zestawach trzech wyników dla silnika trójfazowego i zawsze szukaj "odstającej" fazy. Pomaga też rozumienie działania omomierza.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rezystancje 0,6 Ω w uzwojeniach U1–U2 i W1–W2 świadczą o ciągłości tych faz.

Źródła:

  • IEC 60034-1, Rotating electrical machines – Rating and performance (wymagania ogólne i terminologia dotycząca maszyn wirujących)
  • PN-EN 60204-1, Bezpieczeństwo maszyn – Wyposażenie elektryczne maszyn – Część 1: Wymagania ogólne (zagadnienia pomiarów i diagnostyki w obwodach elektrycznych maszyn)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: pomiary rezystancji i interpretacja wskazań mierników
  • Dokumentacje serwisowe silników trójfazowych (sekcje: pomiary kontrolne uzwojeń)
  • Normy/wytyczne dotyczące maszyn elektrycznych (wymagania ogólne i terminologia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego