Budowle piętrzące (np. jaz piętrzący) zmieniają warunki przepływu w rzece i tworzą przeszkodę dla organizmów wodnych. Dla wielu gatunków ryb szczególnie istotna jest możliwość odbywania wędrówek (np. związanych z tarłem lub żerowaniem). Aby ograniczyć negatywny wpływ piętrzenia na ciągłość biologiczną cieku, stosuje się przepławki, czyli urządzenia umożliwiające rybom pokonanie różnicy poziomów wody i ominięcie konstrukcji jazu.
Dlaczego poprawna jest "przepławka"?
Jej funkcją jest stworzenie takiej drogi przepływu (z odpowiednimi prędkościami i spadkami), aby ryby mogły bezpiecznie przejść przez odcinek, w którym jaz blokuje swobodny ruch w górę lub w dół rzeki. W praktyce przepławka jest typowym rozwiązaniem towarzyszącym budowlom piętrzącym, gdy celem jest ułatwienie migracji ichtiofauny.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Zamulnik – jest elementem służącym do ograniczania skutków zamulania/transportu rumowiska i ułatwienia gospodarowania osadami. Nie stanowi drogi migracji ryb.
- Akwedukt – to obiekt do prowadzenia wody (np. kanału) nad inną przeszkodą terenową lub ciekem. Jego zadanie jest transportowe/hydrauliczne, a nie biologiczne.
- Syfon – stosuje się do przeprowadzenia wody pod przeszkodą (w układzie zamkniętym) lub w instalacjach, gdzie wykorzystuje się różnicę poziomów. Nie jest rozwiązaniem przeznaczonym do przeprowadzania ryb przez jaz.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "migracja ryb", "drożność rzeki" lub "przejście dla ryb", niemal zawsze chodzi o przepławkę (lub inne rozwiązania drożności), a nie o urządzenia do transportu wody czy gospodarki rumowiskiem.
