KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 26.
Podczas dostawy towaru osoba odpowiedzialna nie umieściła części towaru wymagającego przechowywania w chłodni. Skutkiem tego towar uległ zepsuciu i stracił właściwości handlowe. Straty te zakwalifikowane zostaną jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strata jest "zawiniona", gdy wynika z błędu lub zaniedbania osoby odpowiedzialnej.
W opisie przyczyną zepsucia nie są naturalne ubytki ani zdarzenie losowe, lecz niewłaściwe postępowanie: nieumieszczenie towaru wymagającego chłodni w odpowiednich warunkach przechowywania.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowe w tym zadaniu jest ustalenie przyczyny powstania szkody. Opis mówi, że część towaru, który wymaga przechowywania w chłodni, nie została tam umieszczona przez osobę odpowiedzialną. Skutkiem było zepsucie i utrata właściwości handlowych. Taka sytuacja ma charakter straty zawinionej, ponieważ powstała na skutek zaniedbania (zaniechania czynności, która była konieczna do zachowania jakości towaru).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "naturalne" – ubytki naturalne kojarzą się z procesami zachodzącymi mimo prawidłowego postępowania (np. wysychanie, parowanie, drobne ubytki masy). W zadaniu problemem nie jest proces naturalny, tylko brak właściwego przechowywania.
  • "niezawinione" – takie straty wiąże się z przyczynami niezależnymi od pracownika (np. nagła awaria niezawiniona, zdarzenia losowe). Tutaj wskazano wprost błąd organizacyjny osoby odpowiedzialnej, więc nie jest to kategoria niezawiniona.
  • "systematyczne" – to określenie nie jest typową, podstawową kategorią klasyfikacji strat w kontekście winy. Nawet jeśli jakieś zjawisko powtarza się, nie odpowiada to na pytanie o odpowiedzialność za konkretną szkodę wynikłą z zaniedbania.

W praktyce agrobiznesu (zwłaszcza w obrocie produktami łatwo psującymi się) utrzymanie łańcucha chłodniczego jest krytyczne: opóźnienie lub pominięcie chłodni szybko obniża jakość i wartość handlową. Dlatego w procedurach przyjęcia dostaw nacisk kładzie się na natychmiastowe rozlokowanie towaru w odpowiednich warunkach oraz jasne przypisanie odpowiedzialności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Straty zawinione to ubytki lub zniszczenia towaru, które powstały z winy człowieka, np. przez błąd, zaniedbanie albo nieprzestrzeganie procedur. W praktyce oznacza to, że można wskazać działanie lub zaniechanie osoby odpowiedzialnej jako bezpośrednią przyczynę szkody.
Straty niezawinione powstają mimo prawidłowego postępowania personelu, z przyczyn trudnych do przewidzenia lub niezależnych od pracownika (np. zdarzenia losowe). Żeby je rozpoznać, analizuje się, czy zachowano wymagane warunki przechowywania, transportu i zabezpieczenia towaru.
Jeśli towar wymaga chłodni, to brak umieszczenia go w odpowiedniej temperaturze jest zaniedbaniem obowiązku. Zepsucie jest wtedy skutkiem błędnej czynności organizacyjnej, a nie "naturalnego" procesu. Dlatego klasyfikuje się to jako stratę zawinioną, wynikającą z działania człowieka.
Ubytek naturalny pojawia się nawet wtedy, gdy wszystko wykonano prawidłowo (np. drobna utrata masy). Zepsucie z winy pracownika występuje, gdy naruszono warunki (temperaturę, czas, higienę, zabezpieczenie). Na egzaminie szukaj w treści sygnałów: "nie dopełnił", "nie umieścił", "zaniedbał".
Najczęściej są to produkty łatwo psujące się, wrażliwe na temperaturę, np. część artykułów świeżych i przetworzonych. W zadaniach egzaminacyjnych liczy się zasada: jeśli towar ma wymóg chłodniczy, musi być szybko zabezpieczony po dostawie, bo ryzyko utraty jakości rośnie gwałtownie.
To sytuacja, w której towar nie spełnia wymagań jakościowych do sprzedaży: ma gorszy wygląd, zapach, konsystencję, termin przydatności lub parametry. Nawet jeśli fizycznie "jest", może nie nadawać się do obrotu. W kontekście zadania to skutek niewłaściwego przechowywania, więc wiąże się z odpowiedzialnością.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie "naturalne", bo zepsucie kojarzy się z procesem biologicznym. Drugi błąd to ignorowanie wskazówki o zaniedbaniu (np. brak chłodni) i traktowanie sytuacji jak losowej. Pomaga metoda: najpierw ustal przyczynę, dopiero potem dobierz kategorię straty.
Nie zawsze. Jeśli awaria była nieprzewidywalna i prawidłowo reagowano (np. przeniesiono towar), może to wskazywać na niezawinienie. Jeśli jednak zaniedbano przeglądy, zignorowano alarmy albo nie podjęto działań po awarii, część strat może być uznana za zawinioną. Na egzaminie decydują szczegóły opisu.
Pomagają m.in.: szybkie przyjęcie i rozładunek, wyznaczenie stref dla towarów chłodniczych, kontrola temperatury przy dostawie, jasny podział odpowiedzialności i szkolenie pracowników. W zadaniach często wystarczy rozumieć zasadę: im krócej towar poza chłodnią, tym mniejsze ryzyko utraty jakości.
Skup się na kryterium rozróżniającym: czy przyczyna była zależna od człowieka. Gdy w treści jest zaniedbanie (nie wykonał czynności, złamał procedurę), wybór zwykle idzie w stronę "zawinione". Jeśli opis mówi o zdarzeniu losowym mimo prawidłowego działania, wtedy "niezawinione".
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej i logistyki w agrobiznesie
  • Podręczniki/opracowania z podstaw rachunkowości i ewidencji zapasów
  • Procedury wewnętrzne HACCP/GHP/GMP stosowane w magazynowaniu żywności (opisowo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego