Przy wyznaczaniu sprawności chwilowej instalacji słonecznej trzeba znać, ile energii promieniowania dociera w danej chwili do powierzchni odniesienia (np. płaszczyzny modułów PV lub kolektora). Tę wielkość opisuje natężenie promieniowania słonecznego (często nazywane irradiancją) i właśnie do jego pomiaru stosuje się pyranometr. Jest to przyrząd radiometryczny przeznaczony do pomiaru całkowitego promieniowania słonecznego padającego na czujnik w określonym zakresie widmowym.
Prawidłowy dobór przyrządu ma znaczenie praktyczne: bez wiarygodnego pomiaru promieniowania nie da się rzetelnie porównać uzysku energii z "warunkami zasilania" po stronie źródła, a więc ocenić sprawności lub wykryć odchylenia (np. zabrudzenie, zacienienie, awarię).
Pozostałe przyrządy nie mierzą promieniowania:
- Anemometr służy do pomiaru prędkości (czasem także kierunku) wiatru. Jest przydatny w analizach chłodzenia konwekcyjnego i strat, ale nie zastąpi pomiaru irradiancji.
- Manometr mierzy ciśnienie w układach (np. hydraulicznych). W instalacji solarnej może być używany do kontroli obiegu czynnika, jednak nie informuje o strumieniu energii promieniowania.
- Pirometr jest przyrządem do pomiaru temperatury, często metodą bezkontaktową (na podstawie promieniowania cieplnego obiektu). To inny rodzaj promieniowania i inny cel pomiaru niż promieniowanie słoneczne padające na instalację.
Wskazówka egzaminacyjna: końcówka "-metr" nie wystarcza do poprawnego wyboru. Najpierw ustal jaką wielkość trzeba zmierzyć (tu: promieniowanie słoneczne), a dopiero potem dopasuj przyrząd (tu: pyranometr).
