KWALIFIKACJA ROL3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 25.
Podczas głównego przeglądu jesiennego w gnieździe rodziny pszczelej stwierdzono ok. 2 kg miodu.
Ilość pokarmu w tym okresie powinna wynosić minimum 6 kg. Z ilu kg cukru pszczelarz musi zrobić syrop cukrowy (o proporcjach 3:2), aby uzupełnić brakujący "żelazny zapas"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brakuje 6 kg − 2 kg = 4 kg zapasu. Pytanie dotyczy tego, z ilu kilogramów cukru przygotować syrop w proporcji 3:2, aby ten brak uzupełnić. Do uzupełnienia 4 kg "żelaznego zapasu" przyjmuje się 4 kg cukru (proporcja 3:2 wpływa na ilość wody, nie na samą masę cukru wymaganą do uzupełnienia zapasu).

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba ustalić, ile pokarmu brakuje rodzinie pszczelej w gnieździe. W przeglądzie stwierdzono około 2 kg miodu, a minimalna wymagana ilość pokarmu w tym okresie to 6 kg. Brakujący zapas wynosi więc:

6 kg − 2 kg = 4 kg.

Następnie pytanie brzmi: z ilu kilogramów cukru należy zrobić syrop cukrowy o proporcjach 3:2, aby uzupełnić brakujący "żelazny zapas". W praktyce pasiecznej przyjmuje się, że ilość cukru planuje się w odniesieniu do brakującej ilości zapasu do odłożenia przez pszczoły (woda w syropie jest nośnikiem i w dużej części zostaje odparowana w procesie przerabiania i dojrzewania pokarmu). Z tego powodu, aby uzupełnić brak 4 kg zapasu, należy przygotować syrop z 4 kg cukru.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "2 kg" wynika zwykle z pomylenia danych wejściowych (tyle stwierdzono w gnieździe) z wielkością brakującą.
  • "3 kg" bywa efektem pominięcia części różnicy lub intuicyjnego "zaokrąglenia" bez wykonania odejmowania 6−2.
  • "1 kg" to typowy błąd skrajnego niedoszacowania, pojawiający się, gdy zdający skupia się na proporcji 3:2 i traci z pola widzenia rzeczywisty niedobór pokarmu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj dwa kroki w stałej kolejności: (1) oblicz brak (minimalna ilość minus stwierdzona), (2) dopiero potem przelicz recepturę syropu na składniki, pamiętając, że pytanie może dotyczyć konkretnego składnika (tu: cukru), a nie całej masy syropu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Proporcja 3:2 oznacza stosunek składników syropu: cukier:woda. Czyli na 3 części cukru przypadają 2 części wody. Żeby przygotować syrop, dobierasz ilości tak, aby zachować ten stosunek (np. 3 kg cukru i 2 kg wody albo 6 kg cukru i 4 kg wody).
Obliczasz różnicę między minimum wymaganym a tym, co faktycznie stwierdzono w gnieździe. W tym typie zadań jest to proste odejmowanie: brak = wymagane − stwierdzone. Dopiero gdy znasz brak, przeliczasz go na ilość cukru do syropu.
W pasiece planowanie dokarmiania często robi się "na cukier", bo to on jest kluczowym składnikiem pokarmu energetycznego, a woda w syropie pełni rolę rozpuszczalnika i w dużej mierze zostaje odparowana podczas przerabiania zapasu. Dlatego zadania egzaminacyjne mogą wymagać podania masy samego cukru.
Jeśli proporcja to cukier:woda = 3:2, to na każde 3 jednostki cukru przypadają 2 jednostki wody. Gdy masz np. 4 kg cukru, ilość wody wyliczysz ze stosunku: woda = (2/3) × cukier. Dzięki temu zachowujesz dokładnie wymaganą recepturę syropu.
W języku praktyki pasiecznej "żelazny zapas" to minimalna ilość pokarmu, którą rodzina powinna mieć, żeby bezpiecznie przetrwać okres bez pożytku. W zadaniach może być utożsamiany z minimalnym zapasem na zimowlę, ale konkretne wartości zależą od siły rodziny, typu ula i warunków.
Najczęstsze pomyłki to: (1) nieobliczenie brakującej ilości (brak = 6 − 2), (2) pomylenie proporcji z wynikiem, np. uznanie, że "3:2" oznacza 3 kg syropu z 2 kg cukru, (3) podanie masy syropu zamiast masy cukru, mimo że pytanie dotyczy cukru.
Syrop o większym udziale cukru (często opisywany jako 3:2) bywa kojarzony z dokarmianiem uzupełniającym, gdy pszczelarz chce szybko podnieść zapasy energetyczne. W praktyce dobór stężenia zależy od celu dokarmiania i warunków, a na egzaminie ważne jest poprawne rozumienie podanej proporcji.
Do obliczenia brakującej ilości (6 − 2) wystarczy matematyka. Natomiast interpretacja, dlaczego pyta się o masę cukru przy recepturze syropu, wynika z kontekstu pasiecznego. Na egzaminie zwykle trzeba połączyć oba elementy: rachunek i właściwe rozumienie, co jest wynikiem.
Ćwicz schemat: dane → brak → przeliczenie receptury. Rozwiązuj zadania na różne proporcje (np. 1:1, 3:2) i zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy cukru, wody czy gotowego syropu. Dobrą metodą jest zapisywanie stosunku jako "cukier:woda", żeby nie pomylić kolejności.
W praktyce znaczenie mają m.in. siła rodziny, typ ula i wielkość gniazda, lokalne warunki klimatyczne, długość okresu bez pożytku oraz planowana gospodarka pasieczna. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych minimalna wartość jest zwykle podana wprost, a Twoim zadaniem jest poprawne obliczenie braków i ilości dokarmiania.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Brakuje 6 kg − 2 kg = 4 kg zapasu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stosunek (matematyka)" – definicja i interpretacja stosunku/proporcji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Procent" / zagadnienia pokrewne do przeliczeń mieszanin (uogólnienie rachunkowe), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium pszczelarskie omawiające dokarmianie jesienne i przygotowanie do zimowli (materiały szkolne dla ROL.3)
  • Notatki z zajęć o gospodarce pasiecznej: rodzaje pokarmu i ocena zapasów w gnieździe
  • Ćwiczenia rachunkowe: proporcje mieszanin i przeliczanie składników syropu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego