KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 21.
Podczas jazdy lokomotywy wieloczłonowej kabiną A do przodu, jadąc w trakcji podwójnej z inną lokomotywą, które z pantografów oznaczonych na rysunku należy podnieść do góry?
Ilustracja przedstawia lokomotywę wieloczłonową oznaczoną jako ET41-173, składającą się z dwóch członów: A i B.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W trakcji podwójnej i przy jeździe kabiną A do przodu podnosi się wskazaną w zadaniu parę pantografów "2 i 4", zgodnie z numeracją z rysunku.
Dobór pantografów ma ograniczać niekorzystne oddziaływanie na sieć trakcyjną i zapewnić stabilny pobór prądu w danej konfiguracji lokomotyw.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwa elementy: kierunek jazdy ("kabiną A do przodu") oraz fakt, że lokomotywa jedzie w trakcji podwójnej z inną lokomotywą. To oznacza, że nie wybiera się pantografów "nawykowo", tylko zgodnie z przyjętą zasadą eksploatacyjną dla danej konfiguracji, tak aby pobór prądu był stabilny, a oddziaływanie dynamiczne na sieć trakcyjną było możliwie najmniejsze.

Odpowiedź "Pantograf 2 i 4" jest poprawna, ponieważ odpowiada konfiguracji wskazanej przez producenta/zasady ruchowe dla jazdy kabiną A do przodu w trakcji podwójnej przy numeracji pantografów pokazanej na rysunku. W praktyce wybór właściwych odbieraków prądu ma znaczenie m.in. dla: utrzymania prawidłowego docisku ślizgacza do przewodu jezdnego, ograniczania rozkołysań sieci, zmniejszenia ryzyka łuku i uszkodzeń oraz poprawnej współpracy dwóch lokomotyw pobierających energię z tej samej sieci.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Pantograf 1 i 2" – typowy błąd intuicyjny: wybór dwóch pantografów "obok siebie" bez przeanalizowania, że w trakcji podwójnej i przy określonym kierunku jazdy zalecana bywa inna para, wynikająca z położenia odbieraków w składzie.
  • "Pantograf 1 i 4" – wybór skrajnych odbieraków może wydawać się logiczny, ale nie zawsze odpowiada zaleceniom dla danej lokomotywy i układu w trakcji podwójnej; bezpośrednio weryfikuje to numeracja i konfiguracja z rysunku.
  • "Pantograf 1 i 3" – to częsty efekt pomylenia numeracji względem kabiny lub przeniesienia zasad z innego typu pojazdu; w tym zadaniu prawidłową parę wyznacza konkretna numeracja pantografów na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, skąd jest "przód" (kabina A), potem przypisz numerację pantografów dokładnie tak, jak na rysunku, a dopiero na końcu wybierz parę zgodną z zasadą dla trakcji podwójnej. Unikniesz w ten sposób błędów wynikających z automatyzmu i mylenia stron.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pantograf to odbierak prądu na dachu lokomotywy, który dociska ślizgacz do przewodu jezdnego sieci trakcyjnej. Dzięki temu energia elektryczna z sieci trakcyjnej może zasilać układy trakcyjne i pomocnicze pojazdu podczas jazdy.
Podniesienie zbyt wielu pantografów może zwiększać oddziaływanie na sieć trakcyjną (drgania, łuki, ryzyko uszkodzeń) i pogarszać stabilność poboru prądu. W praktyce dobiera się ograniczoną liczbę odbieraków zgodnie z zasadami dla danej konfiguracji lokomotyw.
Kierunek jazdy determinuje, który koniec lokomotywy jest "czołem", a to zmienia interpretację numeracji i położenia pantografów na rysunku. Ten sam numer pantografu nie musi odpowiadać temu samemu położeniu po odwróceniu kierunku jazdy, dlatego warunek "kabina A do przodu" jest kluczowy.
Trakcja podwójna oznacza prowadzenie pociągu przez dwie lokomotywy pracujące wspólnie (na jednym pociągu), zwykle sprzężone i sterowane w sposób skoordynowany. Wymaga to właściwej konfiguracji m.in. zasilania z sieci trakcyjnej, aby praca była bezpieczna i stabilna.
Najczęściej myli się numerację pantografów względem kierunku jazdy, wybiera parę "na pamięć" z innego typu lokomotywy albo ignoruje warunek trakcji podwójnej. Częsty jest też automatyzm: wybór pantografów "1 i 2", bo są obok siebie, bez analizy rysunku.
Nie. Numeracja zależy od dokumentacji danego pojazdu i sposobu oznaczeń przyjętego przez producenta lub autora schematu. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych trzeba opierać się na rysunku z treści pytania, a nie na przyzwyczajeniach z innych typów lokomotyw.
Niewłaściwe użycie pantografów może prowadzić do niestabilnego kontaktu z przewodem jezdnym, powstawania łuku elektrycznego, a w skrajnym przypadku do uszkodzeń sieci trakcyjnej i przerw w zasilaniu. To może skutkować zatrzymaniem ruchu i zagrożeniem dla ciągłości prowadzenia pociągów.
Lokomotywy wieloczłonowe stosuje się m.in. przy dużych mocach i siłach pociągowych (np. ciężkie składy), gdzie jeden pojazd składa się z kilku trwałe połączonych członów. W takich pojazdach liczba pantografów bywa większa, a zasady ich użycia są ściśle określone.
Najpierw ustal, gdzie jest przód (tu: kabina A do przodu). Następnie odczytaj numery pantografów dokładnie z rysunku i dopasuj je do wariantu podanego w odpowiedziach. Dopiero na końcu wybierz parę zgodną z zasadą dla trakcji podwójnej w tej konfiguracji.
Wprost nie zawsze, ale wiedza o zasilaniu trakcyjnym i zależnościach eksploatacyjnych pomaga rozumieć wpływ awarii sieci na urządzenia i organizację ruchu. W praktyce SRK współpracuje z zasilaniem i eksploatacją, a błędy po stronie trakcji mogą skutkować zakłóceniami ruchu, które SRK musi bezpiecznie obsłużyć.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji pojazdów trakcyjnych stosowane przez przewoźnika (dot. użycia pantografów)
  • Podręczniki z trakcji elektrycznej i oddziaływania pojazd–sieć trakcyjna
  • Materiały szkoleniowe z zasad prowadzenia pociągów w trakcji wielokrotnej/podwójnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego