KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 34.
Podczas konserwacji silnika elektrycznego zauważyłeś, że łożysko jest uszkodzone. Jakie działanie powinieneś podjąć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzone łożysko należy wymienić, ponieważ jego dalsza praca zwiększa tarcie, drgania i temperaturę, co może doprowadzić do uszkodzenia wału oraz całego silnika. Właściwym działaniem jest montaż nowego łożyska o tym samym rozmiarze (zgodnym z parametrami/oznaczeniem), aby zachować prawidłowe pasowania i geometrię pracy.

Pełne wyjaśnienie:

Łożysko w silniku elektrycznym odpowiada za prawidłowe podparcie wału i możliwie małe opory ruchu. Gdy jest uszkodzone (np. ma nadmierny luz, hałasuje, przegrzewa się lub ma wyczuwalne nierówności), dalsza eksploatacja zwykle powoduje narastanie drgań i temperatury. To z kolei może prowadzić do uszkodzenia kolejnych elementów: czopów wału, opraw, a w skrajnym przypadku do ocierania wirnika o stojan, wzrostu poboru prądu i awarii.

Dlatego poprawne postępowanie w konserwacji to wymiana uszkodzonego łożyska na nowe o takim samym rozmiarze (czyli zgodne wymiarowo i dobrane według właściwego typu/oznaczenia). Zachowanie rozmiaru i parametrów jest kluczowe, bo wpływa na pasowania, osiowość oraz trwałość węzła łożyskowego.

Odpowiedź "Pozostawić łożysko w stanie, w jakim jest, ponieważ nie wpływa to na działanie silnika" jest błędna, bo ignoruje mechanizm zużycia: uszkodzenie łożyska zazwyczaj postępuje i pogarsza warunki pracy silnika, zwiększając ryzyko nieplanowanego postoju.

Odpowiedzi "Wymienić uszkodzone łożysko na nowe o różnym rozmiarze" oraz "…na nowe o mniejszym rozmiarze" są błędne, ponieważ łożysko o innym rozmiarze nie zapewni właściwych pasowań i może wymusić nieprawidłowy montaż. Skutkiem mogą być luzy, niewspółosiowość, dodatkowe drgania i szybkie uszkodzenie nowego elementu.

W praktyce po wymianie łożyska warto wykonać kontrolę: uruchomienie próbne, ocenę hałasu, temperatury i drgań oraz upewnić się, że zastosowano właściwe smarowanie i procedurę montażu zgodną z zaleceniami producenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej rosną drgania, hałas i temperatura, a zużycie szybko postępuje. Skutkiem mogą być uszkodzenia wału i oprawy, spadek sprawności oraz ryzyko ocierania wirnika o stojan. W praktyce kończy się to nagłą awarią i nieplanowanym przestojem.
Typowe symptomy to: nietypowy szum lub zgrzyt, wyczuwalny luz, wzrost temperatury w okolicy łożysk, nasilone wibracje oraz pogorszenie kultury pracy. W utrzymaniu ruchu często porównuje się objawy do stanu bazowego po remoncie.
Wymiar łożyska wpływa na pasowanie na wale i w oprawie, osiowość oraz prawidłowe położenie wirnika. Zastosowanie innego rozmiaru zwykle oznacza brak zgodności montażowej lub nieprawidłowe pasowania, co zwiększa drgania i prowadzi do szybkiej awarii nowego łożyska.
Najbezpieczniej dobrać je według oznaczenia łożyska zdemontowanego elementu lub dokumentacji silnika (instrukcja/wykaz części). Trzeba uwzględnić nie tylko wymiary, ale też typ, luz, uszczelnienie oraz zalecenia co do smarowania i warunków pracy.
Zwykle nie jest to dobre rozwiązanie. Uszkodzenie ma tendencję do eskalacji, a "chwilowe" pozostawienie często kończy się awarią w najmniej dogodnym momencie. W realiach zawodowych bezpieczniej jest zaplanować wymianę i ograniczyć ryzyko uszkodzeń wtórnych.
Próbny rozruch wykonuje się bezpośrednio po złożeniu i przed oddaniem silnika do normalnej pracy. Podczas testu ocenia się hałas, drgania i nagrzewanie oraz sprawdza, czy nic nie ociera. To prosta kontrola, która może ujawnić błąd montażu lub zły dobór części.
Częste błędy to dobór niezgodnego łożyska, nieprawidłowe pasowanie (np. "dobijanie" przez bieżnię), zabrudzenie podczas montażu, niewłaściwe smarowanie oraz brak kontroli po uruchomieniu. Każdy z nich skraca trwałość łożyska i może powodować drgania.
Mniejsze łożysko nie zapewni prawidłowego osadzenia w istniejącej oprawie i na wale. Powstaną luzy, brak współosiowości i dodatkowe obciążenia dynamiczne. W efekcie nawet nowe łożysko może ulec bardzo szybkiemu uszkodzeniu, a silnik będzie pracował głośno i niestabilnie.
W praktyce łączy się obserwacje (hałas, temperatura) z kontrolą mechaniczną (luz, płynność obrotu po demontażu) oraz, jeśli dostępne, pomiary drgań. Ważne jest porównanie z typowym zachowaniem sprawnego silnika tej samej aplikacji.
Ucz się objawów typowych uszkodzeń (łożyska, uzwojenia, wentylacja), zasad doboru części zamiennych oraz kolejności czynności po naprawie (kontrola, rozruch próbny). Dobrze działają krótkie checklisty: co sprawdzić przed demontażem, w trakcie i po montażu.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Uszkodzone łożysko należy wymienić, ponieważ jego dalsza praca zwiększa tarcie, drgania i temperaturę, co może doprowadzić do uszkodzenia wału oraz całego silnika."

Źródła:

  • SKF, "Bearing maintenance and monitoring" (dział: podstawy utrzymania i kontrola stanu łożysk), https://www.skf.com/group/services/maintenance-and-monitoring-services (dostęp: 2026-03-01)
  • ABB, "Low voltage motor manual / maintenance" (sekcje dotyczące łożysk i obsługi okresowej), https://library.abb.com/ (wyszukiwanie: motor manual bearing maintenance; dostęp: 2026-03-01)
  • Siemens, "SIMOTICS Electric Motors – Operating Instructions / Maintenance" (rozdziały: łożyska, przeglądy, diagnostyka), https://support.industry.siemens.com/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów silników (działy: konserwacja, łożyskowanie, smarowanie)
  • Poradniki producentów łożysk dotyczące montażu/demontażu i diagnostyki
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki wibracyjnej i oceny stanu łożysk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego