KWALIFIKACJA TKO3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 26.
Podczas kontroli jakości robót ziemnych na budowie drogi kolejowej, odkrywasz, że wartość CBR gruntu jest niższa niż wymagana. Jakie działanie powinieneś podjąć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbyt niska nośność gruntu (niska wartość CBR) oznacza niespełnienie wymagań jakościowych dla warstw podłoża/podtorza.
Aby nie wbudować materiału o niewystarczających parametrach i nie spowodować nadmiernych osiadań, należy wstrzymać roboty na danym odcinku i zastosować działania naprawcze, np. stabilizację lub wzmocnienie gruntu.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik nośności gruntu (CBR) jest jednym z podstawowych parametrów używanych do oceny przydatności podłoża i warstw robót ziemnych. Jeśli w trakcie kontroli jakości okaże się, że CBR jest niższy od wymaganego, oznacza to niezgodność z wymaganiami przyjętymi w dokumentacji robót (np. projekt, specyfikacje techniczne, wymagania odbiorowe).

Dlatego właściwym działaniem jest wstrzymanie robót w zakresie, którego dotyczy niezgodność, a następnie podjęcie działań, które doprowadzą grunt do wymaganych parametrów. W praktyce może to oznaczać stabilizację gruntu (np. spoiwem), wzmocnienie warstw, poprawę zagęszczenia po korekcie technologii, zastosowanie materiału o lepszych parametrach lub nawet wymianę gruntu – wybór zależy od przyczyny słabej nośności i decyzji technologicznej.

Odpowiedź "Kontynuować prace, ponieważ niska wartość CBR gruntu nie wpływa na jakość drogi kolejowej" jest błędna, bo nośność podłoża wpływa bezpośrednio na trwałość konstrukcji i ryzyko nadmiernych odkształceń oraz osiadań, które w kolejnictwie przekładają się na pogorszenie geometrii toru i wzrost kosztów utrzymania.

Odpowiedź "Zwiększyć ilość wody dodawanej do gruntu, aby zwiększyć jego wartość CBR" jest myląca: sama woda nie jest "wzmacniaczem" nośności. Zbyt duża wilgotność zwykle pogarsza zagęszczalność i parametry mechaniczne. Korygowanie wilgotności może być elementem technologii zagęszczania, ale nie jest uniwersalnym sposobem na podniesienie CBR.

Odpowiedź "Zignorować problem, ponieważ wartość CBR gruntu nie jest istotna dla bezpieczeństwa" również jest błędna. Ignorowanie niezgodności jakościowej oznacza ryzyko wbudowania warstwy o parametrach poniżej wymagań, co może skutkować przyspieszoną degradacją i koniecznością napraw. W kontroli jakości kluczowe jest reagowanie na wyniki badań i doprowadzenie robót do zgodności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli jakikolwiek parametr kontrolny jest poniżej wymagań, standardową logiką postępowania jest: zatrzymanie wbudowywania na danym odcinku → analiza przyczyny → dobór metody naprawczej → ponowna weryfikacja badaniami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nośność gruntu to jego zdolność do przenoszenia obciążeń bez nadmiernych odkształceń. W budowie i utrzymaniu toru ma to wpływ na osiadania, utrzymanie geometrii toru oraz trwałość warstw podtorza. Niska nośność zwiększa ryzyko deformacji i częstszych napraw.
Niski CBR oznacza, że grunt ma małą odporność na penetrację i w praktyce jest słabonośny. Taki materiał może nie spełniać wymagań dla warstw robót ziemnych, co grozi nadmiernymi osiadaniami. W kontroli jakości jest to sygnał do wstrzymania robót i doboru wzmocnienia.
Najczęściej stosuje się działania naprawcze: stabilizację gruntu (np. spoiwem), wymianę gruntu na lepszy, wzmocnienie warstw (np. geosyntetykami) oraz korektę technologii zagęszczania. Dobór metody zależy od przyczyny słabej nośności i wymagań odbiorowych.
Kontynuowanie robót oznacza wbudowanie materiału o parametrach poniżej wymagań, co zwiększa ryzyko deformacji i szybkiej degradacji warstw podtorza. Skutkiem mogą być problemy z utrzymaniem geometrii toru, ograniczenia prędkości i drogie naprawy. Kontrola jakości ma zapobiegać takim sytuacjom.
Nie. Woda może pomóc tylko wtedy, gdy grunt jest zbyt suchy względem wilgotności optymalnej dla zagęszczania, ale jej nadmiar zwykle pogarsza zagęszczenie i nośność. Samo "dolewanie wody" nie jest metodą zwiększania nośności; to element technologii, który trzeba dobrać do rodzaju gruntu.
Częste błędy to bagatelizowanie odchyłek ("jakoś będzie"), mylenie poprawy wilgotności z poprawą nośności oraz traktowanie pojedynczego wyniku jako nieistotnego. W praktyce trzeba ocenić zgodność z wymaganiami i wdrożyć procedurę niezgodności, zamiast kontynuować roboty bez decyzji technologicznej.
Badania wykonuje się w ramach kontroli jakości robót ziemnych, zwykle przed odbiorem warstwy oraz przed wbudowaniem kolejnych warstw konstrukcyjnych. Moment i częstotliwość zależą od wymagań dokumentacji robót i planu kontroli. Celem jest potwierdzenie, że parametry spełniają wymagania.
Stabilizacja polega na poprawie właściwości mechanicznych gruntu tak, aby uzyskać większą sztywność i nośność oraz ograniczyć podatność na wodę. W praktyce może to zmniejszyć odkształcenia i osiadania. Po wykonaniu stabilizacji parametry powinny zostać ponownie zweryfikowane badaniami.
Nie jest to właściwe podejście. Niezgodność jakościowa oznacza ryzyko wbudowania warstwy niespełniającej wymagań, co zwykle prowadzi do problemów eksploatacyjnych i kosztownych napraw. W praktyce należy wstrzymać roboty na odcinku, udokumentować problem i wdrożyć działania naprawcze.
Stosuj schemat: stwierdzono wynik poniżej wymagań → wstrzymanie robót w danym zakresie → działanie naprawcze → ponowna kontrola. Egzamin często sprawdza decyzję organizacyjną i technologiczną, a nie wartości liczbowe. Unikaj odpowiedzi sugerujących ignorowanie badań.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ASTM D1883 / D1883M: Standard Test Method for California Bearing Ratio (CBR) of Laboratory-Compacted Soils, ASTM International (aktualna wersja dostępna w katalogu ASTM)
  • AASHTO T 193: Standard Method of Test for The California Bearing Ratio, American Association of State Highway and Transportation Officials (AASHTO) (opis metody badania CBR)
  • Wikipedia: "California bearing ratio" (opis pojęcia i zastosowania), https://en.wikipedia.org/wiki/California_bearing_ratio - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki i robót ziemnych w budownictwie kolejowym
  • Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót (SST/WTWiORB) stosowane w inwestycjach kolejowych
  • Instrukcje laboratoryjne dotyczące badania nośności gruntu metodą CBR

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego