KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Podczas kopiowania barwnego negatywu metodą subtraktywną, na odbitce próbnej występuje dominanta barwy żółtej. Gęstość którego filtru należy zwiększyć, aby uzyskać prawidłową reprodukcję barw?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W korekcji barw metodą subtraktywną (filtry CMY) dominantę na odbitce usuwa się przez zwiększenie filtracji w tym samym kolorze. Dominanta żółta oznacza nadmiar składowej, która powoduje tworzenie żółtego barwnika (światła niebieskiego), więc należy zwiększyć gęstość filtru żółtego, aby ograniczyć niebieskie.

Pełne wyjaśnienie:

W kopiowaniu barwnego negatywu metodą subtraktywną balans barw reguluje się filtrami CMY (cyjan, purpura, żółć). Działają one przez odejmowanie (absorpcję) części widma światła w powiększalniku, co zmienia proporcje składowych docierających do papieru barwnego.

Dominanta żółta na odbitce próbnej oznacza, że w obrazie końcowym powstało zbyt dużo barwnika żółtego. W praktycznej regule ciemni kolorowej koryguje się to, zwiększając gęstość filtru tego samego koloru co dominanta, czyli filtru żółtego. Zwiększenie filtru żółtego ogranicza ilość światła niebieskiego docierającego do papieru, a to właśnie niebieska składowa naświetlania odpowiada za tworzenie żółtego barwnika w odpowiedniej warstwie materiału. Mniej niebieskiego światła → mniej żółtego barwnika → słabsza żółta dominanta.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Zwiększenie filtru "niebieskiego" nie jest typową korekcją w standardowym zestawie filtrów subtraktywnych w powiększalniku, a w dodatku prowadziłoby do innej zmiany widma niż potrzebna. Zwiększenie filtru zielonego byłoby próbą ingerencji w inną składową, co nie usuwa bezpośrednio przyczyny żółtej dominanty. Zwiększenie filtru purpurowego koryguje głównie relację związaną ze składową zieloną (purpura jest dopełnieniem zieleni), więc nie jest właściwą odpowiedzią na nadmiar żółci.

Warto zapamiętać pary dopełniające: żółty–niebieski, purpurowy–zielony, cyjan–czerwony. W praktyce korekcja jest iteracyjna: wykonuje się odbitkę próbną, ocenia dominantę, koryguje filtrację w powiększalniku i wykonuje kolejną próbę aż do uzyskania neutralnego balansu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dominanta żółta oznacza, że na odbitce pojawia się wyraźny, niechciany zafarb w stronę żółci (szarości są "ciepłe"). W praktyce wskazuje to na nieprawidłowy balans składowych naświetlania, szczególnie zbyt duży udział światła niebieskiego, które sprzyja powstawaniu żółtego barwnika w materiale barwnym.
Filtr żółty działa subtraktywnie, czyli pochłania (osłabia) światło niebieskie. Dzięki temu do papieru dociera mniej niebieskiej składowej, a w efekcie w warstwie odpowiedzialnej za żółty barwnik powstaje go mniej. To narzędzie do korygowania nadmiernej żółci na odbitce.
To praktyczna reguła korekcji w syntezie subtraktywnej: jeśli widzisz nadmiar danej barwy na odbitce, zwiększasz filtrację tej barwy, aby "odjąć" składową światła odpowiedzialną za jej powstawanie. Reguła upraszcza pracę iteracyjną: obserwacja → korekta filtrów → kolejna próba.
W klasycznej teorii barw dla praktyki korekcji przydają się pary dopełniające: żółty–niebieski, purpurowy–zielony, cyjan–czerwony. Znajomość tych par pomaga rozumieć, jaka składowa światła jest nadmiarowa i jak filtracja wpłynie na wynik na papierze.
Najczęściej traktuje się ją jako sygnał do korekty filtrów podczas naświetlania, ale w praktyce odchyłki mogą też wynikać z procesu chemicznego, temperatury lub czasu. Na egzaminach zwykle zakłada się sytuację typową: ocena odbitki próbnej służy do ustawienia filtracji CMY, więc korekta dotyczy filtrów.
W CMY myślisz "odejmuję światło filtrem", a nie "dodaję kolor". Jeżeli pytanie mówi o filtrach w powiększalniku i odbitce z negatywu, to standardowo chodzi o podejście subtraktywne. W RGB typowo pracuje się na składowych światła na ekranie lub w cyfrowej obróbce.
Częsty błąd to wybór filtru dopełniającego zamiast zastosowania reguły "zwiększ filtr o barwie dominanty". Inny błąd to mylenie, czy dana dominanta jest wynikiem nadmiaru, czy niedoboru składowej światła. Pomaga wykonywanie notatek z kolejnych prób i zmienianie filtracji małymi krokami.
Odbitkę próbną wykonuje się przed serią odbitek właściwych, aby dobrać czas i filtrację. Ocenia się ją w stałym oświetleniu (najlepiej o kontrolowanej temperaturze barwowej) i zwraca uwagę na neutralne partie: biele, szarości i cienie. Dominanta widoczna w tych miejscach jest sygnałem do korekty filtrów.
W metodzie subtraktywnej standardowo używa się filtrów CMY: cyjanowego, purpurowego i żółtego. Zmieniając ich gęstość, kontroluje się ilość składowych światła docierających do papieru. To podstawowy zestaw pojęć wymagany do interpretacji pytań o dominanty i korekcję barw.
Najlepiej opanować dwie rzeczy: (1) regułę korekcji w metodzie subtraktywnej (dominanta → zwiększ filtr tego samego koloru) oraz (2) pary dopełniające (żółty–niebieski, purpurowy–zielony, cyjan–czerwony). Pomaga też trening na przykładach: rozpoznaj dominantę i wskaż, który filtr zmienić.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "W korekcji barw metodą subtraktywną (filtry CMY) dominantę na odbitce usuwa się przez zwiększenie filtracji w tym samym kolorze."

Źródła:

  • Wikipedia: "Subtractive color" — https://en.wikipedia.org/wiki/Subtractive_color (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Color photography" — https://en.wikipedia.org/wiki/Color_photography (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "CMYK color model" (część o CMY jako barwach subtraktywnych) — https://en.wikipedia.org/wiki/CMYK_color_model (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z fotografii barwnej (rozdziały o syntezie subtraktywnej i filtracji w powiększalniku)
  • Materiały szkolne o teorii barw (koło barw, barwy dopełniające, CMY/RGB)
  • Instrukcje i poradniki do pracy w ciemni barwnej (sekcja: odbitka próbna i korekcja filtrów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego