KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 47.
Podczas której czynności sprzedawca jest najbardziej narażony na skaleczenie rąk?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największe ryzyko skaleczenia dłoni występuje przy pracy z ostrym narzędziem.
Podczas porcjowania wędlin sprzedawca używa noża lub krajalnicy i prowadzi dłonie blisko ostrza, więc mechanizm urazu (kontakt z ostrzem) jest bezpośredni. Metkowanie, wykładanie słoików czy przenoszenie opakowań zwykle nie wymaga pracy przy ostrzu.

Pełne wyjaśnienie:

Ryzyko skaleczenia dłoni jest najwyższe wtedy, gdy w danej czynności występuje bezpośrednie oddziaływanie ostrej krawędzi na ręce pracownika. W praktyce sklepu spożywczego taką sytuacją jest porcjowanie wędlin, bo wiąże się z użyciem noża lub krajalnicy. Dłoń trzyma produkt, druga prowadzi narzędzie, a niewielki poślizg, zły chwyt lub pośpiech mogą spowodować ranę ciętą.

Czynność "metkowania towarów" jest typowo pracą manipulacyjną (etykieta, metkownica), w której nie ma stałego kontaktu dłoni z ostrzem. Może wystąpić drobne ukłucie lub otarcie, ale mechanizm typowego skaleczenia jest mniej prawdopodobny niż przy krojeniu.

"Wykładanie na półki słoików z dżemami" wiąże się bardziej z ryzykiem stłuczenia i urazu przy upuszczeniu (lub przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego), natomiast samo wykładanie nie wymaga operowania ostrzem. Skaleczenie może się zdarzyć dopiero w sytuacji awaryjnej (rozbity słoik), ale pytanie dotyczy najbardziej typowego narażenia podczas czynności.

"Przenoszenie szklanek w opakowaniach zbiorczych" podobnie zwiększa ryzyko urazów przy upadku lub uszkodzeniu szkła, jednak w normalnym przebiegu pracy dłonie nie są prowadzone wzdłuż ostrej krawędzi narzędzia. Dlatego, w porównaniu z pracą nożem/krajalnicą, prawdopodobieństwo skaleczenia jest zwykle niższe.

W kontekście BHP warto zapamiętać zasadę egzaminacyjną: najwyższe ryzyko skaleczeń zazwyczaj występuje tam, gdzie są noże, ostrza i elementy tnące, a nie tam, gdzie dominuje samo przenoszenie i układanie towaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbardziej zwiększa je praca z ostrymi narzędziami (np. nożem, krajalnicą) i wykonywanie ruchów dłoni blisko ostrza. Ryzyko rośnie też przy pośpiechu, złym chwycie produktu, braku porządku na blacie oraz odkładaniu noża w przypadkowe miejsce.
Bo podczas porcjowania dłonie są prowadzone bardzo blisko ostrej krawędzi, a narzędzie tnące działa z dużą siłą na małej powierzchni. Wystarczy niewielki poślizg, rozkojarzenie lub nierówny produkt, aby doszło do rany ciętej.
Najczęściej dotyczy to działu mięsnego i garmażeryjnego: porcjowania wędlin, krojenia serów lub przygotowania porcji na wagę. Tam też stosuje się zasady bezpiecznego chwytu, odkładania noża oraz utrzymania stanowiska pracy w porządku.
Może, ale zwykle rzadziej niż praca z ostrzem. Metkowanie częściej powoduje drobne ukłucia, otarcia lub przecięcia papierem/folią. Typowe "skaleczenie" wymagające opatrunku częściej wiąże się jednak z użyciem noża lub krajalnicy.
Do częstych błędów należą: trzymanie produktu w sposób odsłaniający palce, krojenie "w powietrzu" zamiast na stabilnej powierzchni, pośpiech, rozmowy w trakcie cięcia, odkładanie noża ostrzem do góry oraz brak skupienia podczas zdejmowania plasterków z krajalnicy.
Pomaga praca na stabilnym blacie, używanie deski/uchwytów, utrzymywanie suchej dłoni i stanowiska, odkładanie noża w wyznaczone miejsce oraz stosowanie właściwej techniki cięcia (palce podwinięte, dłoń prowadząca z dala od ostrza). Ważne są też szkolenia i instrukcje stanowiskowe.
Tak, ale mechanizm jest zwykle pośredni: dopiero gdy szkło się stłucze lub opakowanie się uszkodzi, pojawiają się ostre krawędzie. W normalnym przenoszeniu ryzyko skaleczeń jest zwykle niższe niż przy pracy z nożem, choć mogą wystąpić inne zagrożenia (stłuczenia, przeciążenia).
Najczęściej podczas czynności wykonywanych w pośpiechu oraz przy użyciu ostrych narzędzi: krojenia, porcjowania, otwierania opakowań nożem, a także podczas sprzątania stanowiska (np. gdy nóż jest pozostawiony wśród produktów). Wpływ mają też zmęczenie i rozproszenie uwagi.
W zależności od organizacji pracy mogą to być rękawice ochronne (np. odporne na przecięcie) dla ręki trzymającej produkt oraz odzież robocza ułatwiająca utrzymanie higieny i chwytu. Kluczowe jest jednak także przestrzeganie techniki pracy i instrukcji urządzeń.
Najpierw ustal, jaki typ zagrożenia jest pytany (skaleczenie, upadek, porażenie, przeciążenie). Potem wybierz czynność, w której mechanizm urazu jest bezpośredni i typowy. Przy skaleczeniach najczęściej wygrywa praca z ostrzem (nóż, krajalnica), a nie samo układanie towaru.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Metkowanie, wykładanie słoików czy przenoszenie opakowań zwykle nie wymaga pracy przy ostrzu."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla pracowników handlu (ogólne i stanowiskowe)
  • Instrukcje producentów krajalnic i noży rzeźniczych/masarskich (bezpieczeństwo użytkowania)
  • Poradniki pierwszej pomocy dotyczące ran ciętych i postępowania przy skaleczeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego