KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Podczas łączenia blach i kształtowników odległość pomiędzy kolejnymi spoinami sczepnymi t zależy od grubości spawanych elementów s, wg wzoru: t = (10÷30)s, t ≤ 500 mm. Dla s = 20 mm maksymalna odległość t wynosi
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny złącza spawanego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksimum z zależności t = (10÷30)s dla s = 20 mm to 30·20 = 600 mm, ale obowiązuje dodatkowy warunek t ≤ 500 mm. Dlatego maksymalna dopuszczalna odległość między spoinami sczepnymi wynosi 500 mm, a nie 600 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Spoiny sczepne służą do tymczasowego ustalenia położenia elementów (blach i kształtowników) przed wykonaniem spoin właściwych. Ich rozstaw nie jest przypadkowy: zbyt rzadkie sczepy zwiększają ryzyko przemieszczeń i odkształceń, a zbyt gęste są nieefektywne i mogą utrudniać dalsze spawanie.

W zadaniu podano zależność rozstawu t od grubości s: t = (10÷30)s, przy dodatkowym ograniczeniu t ≤ 500 mm. Zapis (10÷30) oznacza zakres współczynnika od 10 do 30, a więc t może przyjmować wartości od 10·s do 30·s.

  • Dla s = 20 mm: minimalnie t = 10·20 = 200 mm.
  • Teoretycznie maksymalnie t = 30·20 = 600 mm.

Jednak treść zawiera limit: t nie może przekroczyć 500 mm. Oznacza to, że nawet jeśli z mnożenia wychodzi 600 mm, w praktyce (i w odpowiedzi egzaminacyjnej) należy przyjąć wartość ograniczoną do 500 mm.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "t = 500 mm max", bo jest to mniejsze z dwóch ograniczeń: wynik z mnożenia (600 mm) oraz limit technologiczny (500 mm).

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "t = 600 mm max" pomija warunek t ≤ 500 mm (częsty błąd na egzaminach).
  • "t = 150 mm max" i "t = 100 mm max" nie wynikają ani z podanego zakresu 10–30 razy s, ani z limitu; to wartości zbyt małe dla s = 20 mm przy wskazanym wzorze.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj w treści dodatkowych ograniczeń typu "≤ … mm". Najpierw policz wartość z wzoru, a potem porównaj ją z limitem i wybierz wartość spełniającą oba warunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spoiny sczepne to krótkie spoiny wykonywane tymczasowo, aby unieruchomić elementy przed spawaniem właściwym. Ułatwiają zachowanie wymiarów i geometrii złącza oraz ograniczają przemieszczenia podczas dalszych prac spawalniczych.
Aby wyznaczyć maksimum, przyjmij górny współczynnik z zakresu, czyli 30. Następnie oblicz 30·s. Na końcu sprawdź, czy w zadaniu nie ma dodatkowego ograniczenia (np. t ≤ 500 mm) i zastosuj mniejszą z tych wartości.
Taki limit chroni przed zbyt dużym rozstawem sczepów, który mógłby powodować utratę geometrii złącza i większe odkształcenia podczas spawania. Nawet jeśli z mnożenia wychodzi większa liczba, warunek ogranicza ją do wartości technologicznie bezpiecznej.
Nie. Ograniczenie jest częścią warunków zadania i musi być spełnione. Gdy 30·s daje 600 mm, ale podano t ≤ 500 mm, to maksymalna dopuszczalna wartość t wynosi 500 mm, bo tylko ona spełnia oba warunki jednocześnie.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie limitu t ≤ 500 mm, błędne przypisanie ograniczenia do grubości s, oraz złe odczytanie zapisu (10÷30) jako dzielenia 10 przez 30. Pomaga schemat: policz z wzoru, potem zastosuj ograniczenie.
To zapis zakresu wartości współczynnika. Oznacza, że mnożnik może przyjmować wartości od 10 do 30, a więc t jest w przedziale od 10·s do 30·s. W zadaniach o maksimum przyjmuje się zwykle górną granicę, czyli 30.
Rozstaw zwykle zmniejsza się, gdy trzeba lepiej utrzymać geometrię (np. elementy łatwo się odkształcają, montaż jest utrudniony, występują duże siły skurczowe). W praktyce wybiera się wartość z dolnej części zakresu lub gęściej sczepia newralgiczne odcinki.
Zbyt duży rozstaw może dopuścić do przemieszczeń i odkształceń jeszcze przed spawaniem właściwym, co utrudnia pasowanie i kontrolę wymiarów sekcji. Odpowiednio dobrany rozstaw stabilizuje elementy i zmniejsza ryzyko "ściągania" materiału przez skurcz spoin.
Tak, ponieważ sczepy pozostają w złączu i mogą wpływać na jakość końcową. Powinny mieć właściwe wtopienie i być wykonane poprawnie technologicznie, aby nie stały się miejscem niezgodności lub pęknięć podczas dalszego spawania.
Ćwicz interpretację wzorów zakresowych (np. 10–30 razy grubość) oraz czytanie ograniczeń typu t ≤ … mm. Rozwiązuj zadania krokami: wyznacz minimum i maksimum z zakresu, potem na końcu zawsze sprawdź warunki dodatkowe i wybierz wartość spełniającą wszystkie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Przegląd Spawalnictwa, nr 1/2014 – cytowany w kontekście zasad rozmieszczenia spoin sczepnych: "t = (20÷30)g ≤ 450 mm"
  • ISO 5817 (norma dot. poziomów jakości złączy spawanych) – informacja ogólna z kontekstu, brak wskazania pełnego oznaczenia i wydania w danych wejściowych

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii spawania dotyczące spoin sczepnych i montażu złączy
  • Artykuły branżowe omawiające zasady wykonywania spoin sczepnych (np. w czasopismach spawalniczych)
  • Normy dotyczące jakości złączy spawanych (do ogólnego kontekstu wymagań jakościowych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego