W miareczkowaniu kwasu zasadą punkt końcowy wyznacza się za pomocą wskaźnika pH, który zmienia barwę w określonym zakresie pH. Dla fenoloftaleiny barwa bezbarwna odpowiada roztworowi kwaśnemu (lub co najmniej niewystarczająco zasadowemu), a barwa różowa pojawia się dopiero po przejściu w stronę odczynu zasadowego.
Jeżeli podczas miareczkowania kwasu siarkowego(VI) roztworem NaOH, mimo dolewania kolejnych porcji titranta, roztwór pozostaje bezbarwny, to oznacza, że dodana ilość zasady wciąż jest zużywana na zobojętnianie kwasu i roztwór nie osiągnął jeszcze warunków, w których wskaźnik zmieni barwę. Innymi słowy: punkt końcowy nie został osiągnięty, więc miareczkowanie nie jest zakończone.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Miareczkowanie zostało zakończone." – w typowej procedurze zakończenie rozpoznaje się po pierwszej trwałej zmianie barwy. Przy fenoloftaleinie będzie to pojawienie się delikatnego różu utrzymującego się po wymieszaniu. Brak różu oznacza, że warunek zakończenia nie zaszedł.
- "Doszło do błędu podczas miareczkowania." – sama obserwacja braku zmiany barwy nie jest dowodem błędu; jest to sytuacja normalna przed punktem końcowym. O błędzie można podejrzewać dopiero przy dodatkowych przesłankach (np. niewłaściwy wskaźnik, brak wskaźnika, zanieczyszczenie), których tu nie podano.
- "Roztwór miareczkujący nie jest odpowiedni dla tej substancji." – NaOH jest standardowym titrantem do miareczkowania kwasów, w tym H2SO4. Brak zmiany barwy wynika z tego, że odczyn wciąż nie przeszedł w zakres zmiany fenoloftaleiny, a nie z "nieodpowiedniości" roztworu miareczkującego.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę proceduralną – miareczkuje się do pierwszej trwałej zmiany barwy. Brak zmiany barwy w kolor początkowy wskaźnika zwykle oznacza, że należy kontynuować dodawanie titranta (oczywiście ostrożnie, po kroplach, z mieszaniem).
