KWALIFIKACJA MEC3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 6.
Podczas montażu maszyny, musisz dokręcić śrubę M6 z łbem sześciokątnym. Wybierz odpowiedni klucz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór klucza zależy od wymiaru "pod klucz" (szerokości łba), a nie od średnicy gwintu.
Śruba M6 z łbem sześciokątnym ma typowo wymiar pod klucz 10 mm, więc pasuje klucz płaski 10 mm. Klucze imbusowe stosuje się do śrub z gniazdem wewnętrznym, nie do łba zewnętrznego.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniach śrubowych w praktyce montażowej klucz dobiera się do wymiaru "pod klucz", czyli szerokości między płaszczyznami łba (dla łba sześciokątnego zewnętrznego). Oznaczenie M6 informuje o średnicy gwintu, a nie o rozmiarze narzędzia.

Dla śruby M6 z łbem sześciokątnym typowy wymiar pod klucz wynosi 10 mm, dlatego poprawna jest odpowiedź: "Klucz płaski 10mm". Taki klucz obejmuje łeb bez luzu i pozwala przenieść moment dokręcania bez uszkadzania krawędzi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Klucz płaski 12mm" będzie zbyt duży. Luz na łbie sprzyja ześlizgiwaniu się narzędzia i obrobieniu narożników, co utrudnia dalszy montaż i demontaż.
  • "Klucz imbusowy 8mm" jest narzędziem do śrub z wewnętrznym gniazdem sześciokątnym (imbus). W pytaniu wskazano łeb sześciokątny zewnętrzny, więc imbus nie jest właściwy, niezależnie od rozmiaru.
  • "Klucz imbusowy 10mm" również dotyczy śrub z gniazdem imbusowym, a nie łba zewnętrznego. Dodatkowo sam rozmiar imbusu nie odpowiada wprost rozmiarowi klucza płaskiego "pod łeb".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis M6/M8/M10, pomyśl: "to średnica gwintu". Następnie sprawdź, jaki jest typ łba (sześciokątny zewnętrzny vs gniazdo imbusowe) i dopiero wtedy dobierz narzędzie. To ogranicza typowy błąd polegający na utożsamianiu liczby z rozmiarem klucza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
M6 oznacza średnicę nominalną gwintu (około 6 mm), a nie rozmiar klucza. Rozmiar narzędzia dobiera się do wymiaru pod klucz na łbie (np. dla M6 z łbem sześciokątnym typowo 10 mm).
Dobierz klucz do wymiaru "pod klucz", czyli szerokości między płaszczyznami łba. Najpewniej: zmierz łeb suwmiarką albo odczytaj z dokumentacji. Klucz ma wejść ciasno, bez luzu, aby nie obrobić narożników.
Średnica gwintu (np. M6, M10) opisuje część wkręcaną, a klucz współpracuje z łbem lub gniazdem śruby. Dwie śruby o różnych gwintach mogą mieć inne łby, a nawet przy tym samym gwincie występują różne typy łbów (zewnętrzny sześciokąt, imbus).
Dla śrub z łbem sześciokątnym typowo spotyka się zależność: M6 → 10 mm, M8 → 13 mm, M10 → 16 lub 17 mm (zależnie od wykonania/normy). Na egzaminie kluczowe jest, by nie mylić gwintu z łbem i znać podstawowe pary.
Nie. Klucz imbusowy działa ze śrubą mającą wewnętrzne gniazdo sześciokątne. Śruba z łbem sześciokątnym zewnętrznym wymaga klucza płaskiego, oczkowego lub nasadowego o właściwym rozmiarze "pod klucz".
Za duży klucz ma luz i łatwo się ześlizguje, co powoduje ścieranie narożników łba (tzw. obrobienie). Skutkiem jest trudniejsze dokręcanie, ryzyko poślizgu dłoni i problemy przy późniejszym demontażu w serwisie.
Najprościej zmierzyć łeb suwmiarką (wymiar między płaszczyznami) lub przyłożyć klucz próbnie, ale bez siłowania. W montażu maszyn warto też korzystać z dokumentacji technicznej i zestawów kluczy o typowych parach (np. 8–10, 10–12).
Klucz nasadowy wybiera się, gdy jest dostęp osiowy do łba i chcesz stabilnie przenieść moment bez ryzyka ześlizgu. Jest też wygodny przy pracy seryjnej (z grzechotką). Zasada doboru rozmiaru pozostaje ta sama: według wymiaru "pod klucz".
To szerokość łba mierzona między dwiema równoległymi płaszczyznami sześciokąta (tzw. "szerokość między płaskimi"). W praktyce to właśnie ta wartość odpowiada numerowi na kluczu płaskim/oczkowym (np. 10 mm).
Najczęstszy błąd to utożsamienie liczby z oznaczenia gwintu (M6/M10) z rozmiarem klucza. Drugi błąd to wybór imbusu mimo braku gniazda wewnętrznego. Pomaga zasada: najpierw typ łba (zewnętrzny/imbus), potem rozmiar "pod klucz".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 4014: Hexagon head bolts — Product grades A and B (wymiary łba i wymiar pod klucz dla śrub metrycznych)
  • ISO 4017: Hexagon head screws — Product grades A and B (wymiary łba i wymiar pod klucz dla śrub metrycznych)
  • Wikipedia: "Hex key" (informacje ogólne o zastosowaniu kluczy imbusowych) https://en.wikipedia.org/wiki/Hex_key - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • Tablice/wzorniki: zależność M (gwint) ↔ wymiar pod klucz dla śrub z łbem sześciokątnym
  • Karty katalogowe elementów złącznych (śruby z łbem sześciokątnym) z podanymi wymiarami łba
  • Materiały szkolne z technologii montażu: dobór narzędzi ręcznych do połączeń śrubowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego