KWALIFIKACJA MEC3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 34.
Podczas montażu maszyny przeprowadzono kontrolę jakości. Wyniki kontroli przedstawiono w poniższej tabeli:
Parametr Wartość nominalna Wartość zmierzona
Średnica wału 50 mm 50.2 mm
Długość wału 200 mm 200.1 mm
Która z poniższych metod kontroli jakości prac montażowych została użyta w tym przypadku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli podano wartości nominalne i zmierzone dla cech geometrycznych wału (średnica i długość). Taki zapis jest typowy dla sprawdzenia wymiarów przez pomiar i porównanie z wymaganiem. Dlatego zastosowano kontrolę wymiarową, a nie oględziny, ocenę dźwięku ani temperatury.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu pokazano wyniki kontroli jakości w formie tabeli: dla każdego parametru podano wartość nominalną (czyli wymaganą w dokumentacji) oraz wartość zmierzoną (uzyskaną z pomiaru elementu). Parametry to typowe cechy geometryczne wału: średnica i długość. Taki sposób przedstawienia danych jednoznacznie wskazuje, że wykonano pomiary wymiarów i porównano je z wymaganiami, czyli zastosowano kontrolę wymiarową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Kontrola wizualna polega na oględzinach (np. ocena uszkodzeń, pęknięć, zadziorów, zabrudzeń, kompletności). Jej wyniki zwykle mają charakter opisowy lub fotograficzny, a nie zestawienie wartości nominalnych i liczbowych wyników pomiaru średnicy/długości.
  • Kontrola dźwiękowa może dotyczyć diagnozowania pracy urządzeń (np. łożysk, przekładni) na podstawie hałasu lub drgań. Nie służy do bezpośredniego wyznaczania średnicy i długości wału i nie daje typowo wyników w milimetrach w odniesieniu do nominału.
  • Kontrola temperaturowa dotyczy pomiaru temperatury (np. nagrzewania się elementów, warunków procesu, kontroli termicznej). W zadaniu nie ma danych temperaturowych, a mierzone są wymiary geometryczne.

W praktyce kontroli wymiarowej w montażu wykorzystuje się m.in. suwmiarki, mikrometry, średnicówki, czujniki zegarowe czy sprawdziany. Na egzaminie warto kojarzyć: gdy pojawiają się wartości w mm oraz porównanie "nominał–pomiar", najczęściej chodzi o kontrolę wymiarową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kontrola wymiarowa to sprawdzanie, czy element po wykonaniu lub montażu ma wymagane wymiary (np. średnicę, długość, bicie) poprzez pomiar i porównanie z wartością nominalną z dokumentacji. Wyniki często zapisuje się liczbowo w tabeli lub protokole.
Najczęstsza wskazówka to obecność wartości nominalnych i wartości zmierzonych w milimetrach dla cech geometrycznych (np. średnica, długość). Taki układ danych oznacza pomiar i ocenę zgodności wymiaru, czyli kontrolę wymiarową.
W praktyce używa się m.in. suwmiarki (pomiar wstępny), mikrometru zewnętrznego (dokładniejszy pomiar) lub sprawdzianów. Dobór zależy od wymaganej dokładności, średnicy oraz warunków pomiaru. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie metody, nie marka narzędzia.
Kontrola wizualna opiera się na oględzinach i ocenie wyglądu: pęknięć, zadziorów, korozji, zabrudzeń, kompletności. Wynik jest zwykle opisowy. Tabela z wartościami w mm wskazuje na pomiar cechy geometrycznej, a to jest typowe dla kontroli wymiarowej.
Tak, ale dotyczy raczej oceny pracy mechanizmów (np. łożysk, przekładni) po uruchomieniu lub podczas prób, gdy analizuje się hałas i nietypowe odgłosy. Nie służy do wyznaczania średnicy czy długości elementu, więc nie pasuje do danych liczbowych w mm.
Kontrolę temperaturową stosuje się np. przy nadzorze nagrzewania łożysk, silników, układów smarowania czy procesów technologicznych. Mierzy się temperaturę (np. termometrem lub czujnikiem). Jeśli w zadaniu podane są wymiary w mm, to nie jest kontrola temperaturowa.
Częsty błąd to wybór "kontroli wizualnej" z przyzwyczajenia, bez sprawdzenia, jakie dane przedstawiono. Drugi błąd to mylenie metod pomiarowych z oceną zmysłową (dźwięk, temperatura). Pomaga zasada: liczby w mm + nominał/pomiar → kontrola wymiarowa.
Wartość nominalna to wymagana wartość parametru wynikająca z dokumentacji (rysunku technicznego, specyfikacji). Jest punktem odniesienia do oceny zgodności. Wartość zmierzona pochodzi z pomiaru, a dopiero zestawienie obu pozwala ocenić, czy element spełnia wymagania.
Ucz się rozpoznawania metod na podstawie danych: tabele z mm to zwykle pomiary wymiarów, opisy wad to wizualna, parametry pracy (hałas, drgania) to dźwiękowa/diagnostyczna, a odczyty w °C to temperaturowa. Przećwicz też podstawowe przyrządy pomiarowe i ich zastosowania.
Do pełnej oceny zgodności wymiaru zwykle potrzebna jest tolerancja, bo sam nominał nie określa dopuszczalnego odchylenia. W wielu zadaniach egzaminacyjnych pytanie dotyczy jednak rozpoznania metody kontroli, a wtedy wystarczy, że dane mają charakter pomiaru wymiarów.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w tabeli podano wartości nominalne i zmierzone dla cech geometrycznych wału (średnica i długość).

Źródła:

  • ISO 9000:2015, Quality management systems — Fundamentals and vocabulary (definicje i pojęcia związane z kontrolą/jakością).
  • ISO 9001:2015, Quality management systems — Requirements (ogólne wymagania dotyczące nadzoru nad wyrobem i weryfikacji zgodności).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z miernictwa warsztatowego (suwmiarka, mikrometr, czujnik zegarowy)
  • Materiały dydaktyczne z kontroli jakości w produkcji i montażu
  • Instrukcje stanowiskowe zakładowe dotyczące kontroli międzyoperacyjnej i końcowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego