KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 47.
Podczas montażu silnika indukcyjnego trójfazowego został przerwany przewód PE. Może to skutkować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwanie przewodu PE eliminuje skuteczną ochronę przeciwporażeniową metalowej obudowy. Przy uszkodzeniu izolacji lub przebiciu obudowa może znaleźć się pod potencjałem fazy, co powoduje napięcie dotykowe i realne ryzyko porażenia pracownika podczas dotyku urządzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Przewód ochronny PE służy do połączenia dostępnych części przewodzących (np. metalowej obudowy silnika) z układem ochronnym instalacji. Dzięki temu, gdy dojdzie do uszkodzenia (np. przebicia izolacji i zetknięcia przewodu fazowego z obudową), prąd uszkodzeniowy ma zapewnioną drogę o małej impedancji. Skutkiem ma być szybkie zadziałanie zabezpieczeń i ograniczenie czasu występowania niebezpiecznego napięcia dotykowego.

Jeżeli podczas montażu zostanie przerwany przewód PE, obudowa może przestać być skutecznie połączona z ziemią/układem ochronnym. W takiej sytuacji przy pojawieniu się uszkodzenia izolacji na obudowie może wystąpić napięcie względem ziemi. Dotknięcie obudowy przez człowieka (szczególnie w obecności wilgoci, w obuwiu o małej rezystancji lub w kontakcie z uziemionymi elementami konstrukcji) może zamknąć obwód przez ciało, co stwarza ryzyko porażenia.

Odpowiedź o "wzroście temperatury uzwojeń stojana" opisuje typową konsekwencję przeciążenia lub pogorszenia chłodzenia, ale nie jest bezpośrednim i charakterystycznym skutkiem przerwania PE. Podobnie "przeciążenie sieci zasilającej" nie wynika z samego faktu braku PE, bo PE nie jest przewodem roboczym, nie przenosi prądu zasilania w normalnej pracy. "Zwiększenie prędkości obrotowej" również nie jest typowym skutkiem przerwania przewodu ochronnego; prędkość silnika indukcyjnego zależy głównie od częstotliwości zasilania i obciążenia, a nie od ciągłości PE.

W praktyce montażowej kluczowe jest sprawdzanie ciągłości połączeń ochronnych oraz poprawności podłączeń przed pierwszym uruchomieniem urządzenia, bo usterki w torze PE mogą nie ujawnić się podczas pracy bez uszkodzenia, a staną się krytyczne w momencie awarii izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewód PE (ochronny) służy do ochrony przeciwporażeniowej: łączy metalowe obudowy urządzeń z układem ochronnym/ziemią. Dzięki temu przy uszkodzeniu izolacji prąd uszkodzeniowy ma drogę przepływu i zwiększa się szansa szybkiego zadziałania zabezpieczeń.
Gdy PE jest przerwany, obudowa urządzenia może "przestać być bezpieczna". Przy przebiciu izolacji może pojawić się na niej napięcie względem ziemi, a dotyk obudowy może spowodować przepływ prądu przez ciało. To typowy mechanizm porażenia napięciem dotykowym.
To sytuacja, w której metalowa obudowa ma potencjał elektryczny względem ziemi (np. wskutek uszkodzenia izolacji). Wtedy dotknięcie obudowy i jednoczesny kontakt z elementem uziemionym może zamknąć obwód przez człowieka, co stwarza ryzyko porażenia.
Zwykle nie. Prędkość silnika indukcyjnego zależy głównie od częstotliwości zasilania i obciążenia mechanicznego. Przewód PE pełni funkcję ochronną, a nie sterującą. Jego przerwanie jest przede wszystkim problemem bezpieczeństwa, nie parametru prędkości.
Często nie ma objawów w normalnej pracy, dlatego usterka bywa "niewidoczna". W praktyce alarmujące są: brak ciągłości połączeń ochronnych, luźne zaciski, uszkodzone przewody oraz sytuacje, w których obudowa "kopie" przy dotyku. To sygnał do natychmiastowego wyłączenia zasilania.
Najczęściej przy błędnym zacisku, uszkodzeniu żyły podczas obróbki przewodu, zbyt mocnym zaciśnięciu, przecięciu izolacji lub pomyleniu przewodów w puszce/rozdzielnicy. Ryzyko rośnie też przy drganiach urządzeń, jeśli przewód jest źle odciążony mechanicznie.
W praktyce wykonuje się sprawdzenie ciągłości połączenia ochronnego (test ciągłości) oraz kontrolę poprawności podłączeń zgodnie ze schematem. Ważne jest też sprawdzenie zacisków ochronnych w urządzeniu i w instalacji. Dokładna metoda zależy od wyposażenia i procedur serwisowych.
Samo przerwanie PE nie jest typową przyczyną przegrzewania uzwojeń. Przegrzewanie częściej wynika z przeciążenia, zaniku fazy, złego chłodzenia lub uszkodzeń wewnętrznych. Brak PE jest natomiast krytyczny z punktu widzenia ochrony ludzi przy uszkodzeniu izolacji.
Częsty błąd to traktowanie PE jak przewodu roboczego, który "wpływa na pracę silnika". Inny błąd to wybór odpowiedzi o przegrzaniu, bo jest intuicyjna dla awarii silnika. W takich pytaniach trzeba skupić się na roli PE: bezpieczeństwo i napięcie dotykowe.
W obiektach gazowych pracują urządzenia pomocnicze (np. wentylacja, napędy, pompy), często w trudnych warunkach środowiskowych. Skuteczna ochrona przeciwporażeniowa zmniejsza ryzyko porażeń podczas obsługi i serwisu. Dodatkowo porządek w instalacji elektrycznej wspiera ogólne bezpieczeństwo prac.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przerwanie przewodu PE eliminuje skuteczną ochronę przeciwporażeniową metalowej obudowy."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przew%C3%B3d_ochronny - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uziemienie - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw elektrotechniki: ochrona przeciwporażeniowa i przewody ochronne
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące porażeń prądem i napięcia dotykowego
  • Instrukcje eksploatacji urządzeń zasilanych elektrycznie (sekcje: wymagania uziemienia i PE)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego