KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 49.
Podczas naprawy odbiornika telewizyjnego pracownik serwisu został porażony prądem elektrycznym. Po uwolnieniu spod napięcia stwierdzono, że jest nieprzytomny, oddycha i praca serca jest w normie. W jaki sposób należy ułożyć poszkodowanego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osobę nieprzytomną, która oddycha i ma zachowane krążenie, układa się w pozycji bocznej ustalonej.
Pozycja ta pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia (np. śliną lub wymiocinami) do czasu przyjazdu pomocy. Inne ułożenia nie chronią tak skutecznie oddechu.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha i nie ma informacji o zatrzymaniu krążenia. W takim stanie priorytetem pierwszej pomocy jest zapewnienie drożności dróg oddechowych oraz stała obserwacja oddechu do czasu przyjazdu służb.

Dlatego właściwym postępowaniem jest ułożenie w pozycji bocznej ustalonej (często nazywanej pozycją bezpieczną). Ta pozycja:

  • stabilizuje tułów i głowę,
  • ułatwia swobodne oddychanie,
  • umożliwia odpływ płynów z jamy ustnej,
  • ogranicza ryzyko zadławienia lub zachłyśnięcia u osoby nieprzytomnej.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Na brzuchu z głową odchyloną na bok" nie jest standardową pozycją zalecaną w pierwszej pomocy; może utrudniać obserwację oddechu, a u części osób pogarszać wentylację (ucisk klatki piersiowej/ograniczenie ruchu przepony).
  • "Na plecach i unieść nogi w górę" bywa kojarzone z postępowaniem przy zasłabnięciu lub podejrzeniu wstrząsu, ale u osoby nieprzytomnej leżenie na plecach zwiększa ryzyko niedrożności dróg oddechowych (opadanie języka) i zachłyśnięcia.
  • "W pozycji siedzącej i podtrzymywać głowę" jest niestabilne: nieprzytomny nie kontroluje napięcia mięśni, może osunąć się, a utrzymanie drożności dróg oddechowych jest trudniejsze.

W praktyce, po porażeniu prądem najpierw należy zadbać o bezpieczeństwo ratownika i skutecznie przerwać działanie prądu, a następnie ocenić przytomność i oddech. Jeśli oddech jest zachowany, układamy w pozycji bocznej ustalonej i regularnie kontrolujemy oddech; gdyby oddech ustał, przechodzimy do działań resuscytacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pozycja boczna ustalona (pozycja bezpieczna) to ułożenie osoby nieprzytomnej, ale oddychającej na boku. Jej celem jest utrzymanie drożności dróg oddechowych i zmniejszenie ryzyka zachłyśnięcia śliną lub wymiocinami, aż do przyjazdu pomocy.
Sprawdź oddech, obserwując ruchy klatki piersiowej i słuchając oddechu przy ustach/nosie. Ocena powinna trwać na tyle długo, by nie pomylić oddechu z pojedynczymi westchnięciami. Jeśli oddech jest wyraźny i regularny, układasz w pozycji bocznej i kontrolujesz dalej.
Leżenie na plecach u osoby nieprzytomnej zwiększa ryzyko niedrożności dróg oddechowych (opadanie języka) oraz zachłyśnięcia. Nawet jeśli oddech na początku jest obecny, sytuacja może się pogorszyć. Pozycja boczna lepiej chroni drożność i pozwala na odpływ płynów.
Nie. RKO wykonuje się, gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo lub nie ma oznak życia. Jeżeli jest nieprzytomny, ale oddycha, właściwe jest ułożenie w pozycji bocznej ustalonej, wezwanie pomocy i stała kontrola oddechu, bo stan może się zmienić.
Najpierw zapewnij bezpieczeństwo: odłącz zasilanie (wyłącznik, wtyczka, bezpiecznik) i nie dotykaj poszkodowanego, gdy jest pod napięciem. Potem oceń przytomność i oddech, wezwij pomoc. Przy oddechu zachowanym ułóż na boku; przy braku oddechu rozpocznij RKO.
Uniesienie nóg bywa rozważane przy objawach omdlenia lub wstrząsu u osoby, która jest przytomna i można ją bezpiecznie ułożyć. Nie jest to właściwe u osoby nieprzytomnej, bo wtedy ważniejsza jest ochrona dróg oddechowych. W praktyce egzaminacyjnej nie zastępuje to pozycji bocznej.
Osoba nieprzytomna nie kontroluje mięśni i może się osunąć, uderzyć głową lub przestać oddychać drożnie. Trudniej też obserwować oddech i utrzymać stabilne ułożenie. Pozycja boczna ustalona daje stabilizację i lepszą ochronę dróg oddechowych bez ciągłego podtrzymywania.
Należy kontrolować oddech regularnie i uważnie do czasu przejęcia poszkodowanego przez ratowników. W praktyce szkoleniowej przyjmuje się częste sprawdzanie, bo stan może się zmienić (np. oddech może zaniknąć). Jeśli oddech przestanie być prawidłowy, trzeba przejść do działań resuscytacyjnych.
Oparzenia w miejscu wejścia/wyjścia prądu należy zabezpieczyć jałowo (jeśli to możliwe) i nie stosować maści ani nie przebijać pęcherzy. Priorytetem nadal jest ocena funkcji życiowych: oddech i przytomność. Oparzenia mogą wyglądać niepozornie, ale wymagają oceny medycznej.
Typowe pomyłki to wybór ułożenia "na plecach z uniesionymi nogami" (skojarzenie ze wstrząsem), mylenie nieprzytomności z koniecznością natychmiastowego RKO mimo obecnego oddechu oraz ignorowanie ryzyka zachłyśnięcia. Warto zapamiętać: nieprzytomny + oddycha → pozycja boczna i kontrola.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Inne ułożenia nie chronią tak skutecznie oddechu."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – Basic Life Support (BLS), Resuscitation (2021)
  • ILCOR (International Liaison Committee on Resuscitation) – 2021 Consensus on Science with Treatment Recommendations (CoSTR), Basic Life Support
  • Polska Rada Resuscytacji – Wytyczne resuscytacji 2021, rozdział dotyczący BLS i postępowania z osobą nieprzytomną oddychającą

Materiały:

  • Aktualne wytyczne BLS/First Aid (materiały szkoleniowe zgodne z bieżącymi zaleceniami)
  • Podręcznik do pierwszej pomocy dla szkół i kursów zawodowych
  • Scenariusze ćwiczeń: ocena przytomności, oddechu i ułożenie w pozycji bezpiecznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego