KWALIFIKACJA DRM4 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 33.
Podczas obróbki drewna na piłotejce, zauważasz, że drewno zaczyna się palić. Co powinieneś zrobić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przypalanie drewna podczas cięcia oznacza nadmierne tarcie i wzrost temperatury (często przez tępe lub zabrudzone ostrze/tarczę albo złe ustawienia).
Najbezpieczniej jest przerwać pracę, zatrzymać maszynę i skontrolować stan piły przed dalszym cięciem, aby ograniczyć ryzyko uszkodzeń i zagrożeń.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli podczas cięcia na pile drewno zaczyna się palić lub mocno dymić, jest to sygnał nieprawidłowej pracy układu skrawającego. Najczęściej oznacza to zbyt duże tarcie i przegrzewanie w strefie cięcia. W praktyce może to wynikać m.in. z tępej tarczy/ostrza, zabrudzeń (np. żywica na zębach), niewłaściwego ustawienia prowadzenia, zbyt dużego docisku, niewłaściwego posuwu lub problemów z geometrią/rozwarciem zębów.

Odpowiedź "Natychmiast zatrzymaj maszynę i sprawdź ostrze piły." jest właściwa, bo łączy dwa kluczowe kroki: (1) przerwanie procesu w momencie wystąpienia objawu zagrożenia oraz (2) diagnostykę przyczyny zanim dojdzie do eskalacji problemu. Kontrola stanu ostrza/tarczy pozwala ocenić, czy narzędzie nie jest tępe, uszkodzone, zabrudzone lub źle zamontowane. Dopiero po ustaleniu przyczyny można bezpiecznie dobrać parametry i kontynuować pracę.

Odpowiedź "Kontynuuj pracę, ignorując problem." jest błędna, ponieważ ignorowanie przypalania zwiększa ryzyko pożaru (zwłaszcza przy obecności pyłu), pogorszenia jakości elementu (zwęglenia, przypalenia krawędzi) oraz wzrostu oporów skrawania, co może sprzyjać zdarzeniom niebezpiecznym.

Odpowiedzi "Zwiększ prędkość cięcia." oraz "Zmniejsz prędkość cięcia." są nieprawidłowe jako pierwsza reakcja: sama zmiana prędkości (lub rozumiana potocznie jako "szybciej/wolniej") nie usuwa przyczyny, gdy problemem jest stan narzędzia lub ustawienie. Co więcej, manipulowanie parametrami w trakcie nieprawidłowej pracy może nasilić przegrzewanie albo doprowadzić do niestabilnego prowadzenia materiału. Najpierw należy bezpiecznie zatrzymać maszynę i sprawdzić tarczę/ostrze oraz ustawienia, a dopiero potem dobrać właściwy posuw i obroty zgodnie z zasadami technologii i BHP.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się objaw typu dymienie, zapach spalenizny, nietypowy hałas lub wibracje, zwykle testowana jest zasada: przerwij pracę → zabezpiecz stanowisko → zdiagnozuj przyczynę, a nie "koryguj parametry w ciemno".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej winne jest zbyt duże tarcie i nagrzewanie w strefie cięcia: tępa lub zabrudzona tarcza/ostrze, niewłaściwe prowadzenie materiału, zbyt duży docisk lub zły posuw. Przypalanie to sygnał, że trzeba przerwać pracę i znaleźć przyczynę, a nie "przeciskać" element na siłę.
Najpierw bezpiecznie przerwij pracę: zatrzymaj maszynę i nie kontynuuj cięcia. Dopiero po zatrzymaniu wykonaj kontrolę narzędzia (tarcza/ostrze) i ustawień. To ogranicza ryzyko pożaru pyłu, uszkodzenia materiału i niebezpiecznych zdarzeń wynikających ze wzrostu oporów skrawania.
Nie powinna być pierwszym krokiem. Jeśli przyczyną jest tępe ostrze, zabrudzenia żywicą lub złe ustawienie prowadzenia, sama zmiana prędkości nic nie naprawi. Najpierw zatrzymaj maszynę i sprawdź stan narzędzia oraz ustawienia, a dopiero potem dobierz parametry pracy do materiału i narzędzia.
Typowe objawy to: przypalanie krawędzi, większy opór podczas posuwu, pogorszenie jakości powierzchni cięcia, wzrost hałasu i nagrzewanie materiału. Tępą tarczę należy naostrzyć lub wymienić zgodnie z zasadami w zakładzie, a przed montażem sprawdzić także czystość i stan mocowania.
Ignorowanie objawu prowadzi do pogorszenia jakości wyrobu (zwęglenia, przebarwienia), zwiększa ryzyko pożaru przy obecności pyłu drzewnego i może powodować niebezpieczne zachowanie materiału przy wzroście oporów. W zadaniach egzaminacyjnych to klasyczny sygnał, że należy przerwać pracę i przejść do kontroli.
Problemy mogą wynikać m.in. ze złego ustawienia prowadnicy, krzywego prowadzenia elementu, nieprawidłowej wysokości wysunięcia tarczy, nieadekwatnego posuwu lub docisku. Jeśli materiał ociera się, klinuje lub jest prowadzony pod kątem, rośnie tarcie i temperatura, co sprzyja przypalaniu.
Zawsze, gdy pojawiają się niepokojące objawy: dymienie, zapach spalenizny, nietypowy hałas, wibracje, pogorszenie jakości krawędzi albo wyraźnie większy opór posuwu. Sprawdzenie wykonuje się po bezpiecznym zatrzymaniu maszyny. Taka reakcja jest zgodna z dobrą praktyką BHP.
Tak. Osady żywiczne na zębach zwiększają tarcie, pogarszają odprowadzanie wiórów i podnoszą temperaturę w strefie cięcia. Efektem bywa przypalenie krawędzi. W praktyce rozwiązaniem jest czyszczenie tarczy odpowiednimi środkami i kontrola jej stanu, a nie kontynuowanie cięcia mimo objawów.
Najczęściej pojawiają się przebarwienia i zwęglenia krawędzi, gorsza estetyka oraz problemy przy dalszej obróbce (np. klejenie i lakierowanie mogą być trudniejsze na przypalonych powierzchniach). Dodatkowo rośnie ryzyko powstania wad wymiarowych, bo operator może zacząć kompensować opór niewłaściwym prowadzeniem.
Ucz się schematu reakcji: rozpoznanie objawu → bezpieczne zatrzymanie → kontrola narzędzia i ustawień → dopiero potem korekta parametrów. Warto przećwiczyć nazewnictwo elementów (tarcza, prowadnica, dociski, osłony) oraz typowe objawy tępego narzędzia. To często pojawia się w pytaniach praktycznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR stosowanych w pracowni/zakładzie pilarek (procedury zatrzymania i kontroli tarczy)
  • Materiały szkolne BHP dla pracowni stolarskich (zasady pracy z maszynami do obróbki drewna)
  • Poradniki technologii obróbki drewna: wpływ ostrości narzędzia i posuwu na jakość krawędzi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego