KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 27.
Podczas obróbki maszynowej części maszyn i urządzeń elektrycznych, dobierasz narzędzia do konkretnego zadania. Masz do wykonania toczenie na tokarce. Które narzędzie będzie najbardziej odpowiednie do tego zadania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas toczenia na tokarce skrawanie realizuje narzędzie tokarskie (dłuto/nóż tokarski), które wykonuje posuw względem obracającego się przedmiotu.
Wiertło służy do wiercenia otworów, piła do metalu do cięcia, a nożyk do rysowania do trasowania, nie do toczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Toczenie to jedna z podstawowych operacji obróbki skrawaniem wykonywana na tokarce. W tej obrabiarce obraca się przedmiot zamocowany w uchwycie lub między kłami, a narzędzie wykonuje kontrolowany posuw (wzdłużny lub poprzeczny), zdejmując warstwę materiału w postaci wiórów.

Dlatego najbardziej odpowiednim narzędziem do toczenia jest dłuto tokarskie (często nazywane też nożem tokarskim). To właśnie ono jest przeznaczone do kształtowania powierzchni walcowych i czołowych, wykonywania podtoczeń, rowków czy faz, zależnie od geometrii ostrza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wiertło – służy do wykonywania otworów (wiercenie). Może być używane na tokarce w koniku, ale wtedy realizuje operację wiercenia, a nie toczenia.
  • Ręczna piła do metalu – jest narzędziem do ręcznego cięcia materiału. Nie realizuje typowego procesu toczenia i nie jest narzędziem skrawającym prowadzonym w suporcie tokarki.
  • Nożyk do rysowania – służy do trasowania (wyznaczania linii) na materiale przed obróbką. Nie usuwa materiału w kontrolowany sposób jak narzędzie tokarskie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się nazwa operacji (toczenie, wiercenie, frezowanie), najpierw dopasuj ją do obrabiarki i zasady ruchów (co się obraca, co wykonuje posuw), a dopiero potem wybierz narzędzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Toczenie to obróbka skrawaniem, w której obraca się przedmiot (np. wałek), a narzędzie tokarskie wykonuje posuw i zdejmuje warstwę materiału w postaci wiórów. Stosuje się je do powierzchni walcowych, czołowych oraz wykonywania podtoczeń czy rowków.
Do toczenia stosuje się narzędzie tokarskie (dłuto/nóż tokarski) zamocowane w imaku na suporcie. Dobiera się je do operacji (toczenie wzdłużne, planowanie, rowkowanie) oraz do materiału, aby uzyskać wymagany wymiar i chropowatość.
Wiertło jest przeznaczone do wiercenia otworów. Na tokarce można nim pracować (np. w koniku), ale wtedy wykonuje się operację wiercenia, a nie toczenia. W toczeniu kształt nadaje ostrze narzędzia tokarskiego prowadzone po suporcie.
Piła do metalu jest narzędziem ręcznym do cięcia i nie służy do realizacji procesu toczenia. W praktyce element można odciąć piłą przed obróbką, ale sama tokarka wymaga narzędzia skrawającego zamocowanego w imaku, aby obrabiać powierzchnie przez zdejmowanie wiórów.
Nożyk do rysowania służy do trasowania, czyli wyznaczania linii, osi i punktów na materiale przed obróbką. Pomaga przygotować półfabrykat do wiercenia, cięcia lub toczenia, ale nie jest narzędziem do zdejmowania warstwy materiału na tokarce.
Sygnałem są słowa: tokarka, toczenie, wałek/tuleja, średnica, planowanie czoła, podtoczenie. Toczenie zwykle dotyczy elementów obrotowych i wymiarów średnic. Gdy to widzisz, szukaj odpowiedzi związanej z narzędziem tokarskim, nie z wierceniem ani trasowaniem.
Nożem (dłutem) tokarskim wykonuje się m.in. toczenie wzdłużne powierzchni walcowych, planowanie czoła, toczenie stożków, wykonywanie rowków i podcięć oraz fazowanie. Konkretną operację determinuje geometria ostrza i sposób prowadzenia narzędzia na suporcie.
W naprawach i montażu urządzeń elektrycznych często trzeba dopasować elementy mechaniczne (wałki, tuleje, gniazda łożysk). Zły dobór narzędzia pogarsza dokładność, może uszkodzić detal lub spowodować błędy pasowania. Prawidłowe narzędzie zwiększa bezpieczeństwo i jakość wykonania.
Najczęściej myli się operacje: toczenie vs wiercenie, albo traktuje narzędzia ręczne jak odpowiedniki narzędzi obrabiarkowych. Błędem jest też ignorowanie jednego słowa w treści (np. "toczenie") i wybieranie odpowiedzi "ogólnie pasującej do obróbki". Pomaga metoda: operacja → obrabiarka → narzędzie.
Ucz się powiązań: operacja–obrabiarka–narzędzie (toczenie–tokarka–nóż tokarski; wiercenie–wiertarka–wiertło). Przećwicz też podstawowe nazwy części tokarki (uchwyt, imak, suport, konik) i zasady BHP. To zwykle wystarcza do szybkich pytań jednokrotnego wyboru.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Podczas toczenia na tokarce skrawanie realizuje narzędzie tokarskie (dłuto/nóż tokarski), które wykonuje posuw względem obracającego się przedmiotu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni obróbki skrawaniem (tokarka – budowa, narzędzia, operacje)
  • Instrukcje BHP dotyczące pracy na tokarce i doboru narzędzi skrawających
  • Katalogi/opracowania narzędzi skrawających (noże tokarskie i ich zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego