KWALIFIKACJA MEC7 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 27.
Podczas obróbki ręcznej metalu, musisz wykonać otwór o średnicy 10mm. Które z poniższych narzędzi jest najbardziej odpowiednie do wykonania tego zadania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wykonać otwór o średnicy 10 mm, dobiera się wiertło o tej samej średnicy, ponieważ wiertło kręte wykonuje otwór o zbliżonym wymiarze do swojej średnicy nominalnej.
Wiertła 8, 12 i 14 mm dadzą odpowiednio otwór mniejszy lub większy niż wymagany, więc nie spełnią warunku zadania.

Pełne wyjaśnienie:

W wierceniu podstawową zasadą doboru narzędzia jest zgodność wymaganej średnicy otworu z średnicą nominalną wiertła. Jeżeli zadanie wymaga otworu „10 mm”, to najbardziej właściwe jest użycie narzędzia, które ma średnicę 10 mm, ponieważ wiertło kręte z założenia wykonuje otwór o wymiarze odpowiadającym jego średnicy (z uwzględnieniem typowych, niewielkich odchyłek technologicznych).

Odpowiedź „Wiertło o średnicy 10mm” spełnia wymaganie wprost: dobrane narzędzie odpowiada wymiarowi otworu.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo zmieniają wymiar wykonywanego otworu:

  • „Wiertło o średnicy 8mm” wykona otwór zbyt mały. Taki otwór nie będzie pasował np. pod element o średnicy 10 mm bez dodatkowej operacji powiększania.
  • „Wiertło o średnicy 12mm” wykona otwór zbyt duży. W wielu zastosowaniach (pasowanie, śruba, kołek) otworu nie da się „zmniejszyć” bez naprawy lub wymiany detalu.
  • „Wiertło o średnicy 14mm” tym bardziej spowoduje wykonanie otworu o zbyt dużej średnicy, co zwykle dyskwalifikuje detal w prostych pracach ślusarskich.

W praktyce warsztatowej, gdy wymagany jest wysoki stopień dokładności lub jakość powierzchni, otwór bywa wykonywany etapami (np. nawiercanie, wiercenie wstępne, a następnie rozwiercanie). Jednak w treści zadania nie ma informacji o takich wymaganiach, więc właściwa odpowiedź pozostaje prosta: należy wybrać wiertło o średnicy zgodnej z wymaganą średnicą otworu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej dobiera się wiertło o takiej samej średnicy nominalnej jak wymagana średnica otworu. Jeśli potrzebujesz otworu 10 mm, wybierasz wiertło 10 mm, bo to ono z założenia wykonuje otwór o tym wymiarze.
Wiertło 8 mm wykona otwór zbyt mały. Żeby uzyskać 10 mm, musiałbyś wykonać kolejną operację powiększania otworu innym narzędziem, co nie spełnia warunku zadania o doborze właściwego narzędzia.
Nie. Wiertło 12 mm od razu usuwa materiał do większej średnicy, więc otwór będzie za duży. W praktyce otworu zbyt dużego zwykle nie da się łatwo skorygować bez naprawy detalu (np. tulejowania) lub jego wymiany.
To wartość (np. 10 mm) podawana dla wiertła, która określa jego rozmiar roboczy. Przy standardowym wierceniu wiertło wykonuje otwór o średnicy zbliżonej do tej wartości, o ile narzędzie i materiał są właściwie dobrane.
Etapowanie (np. nawiercanie i wiercenie wstępne) stosuje się, gdy zależy na lepszym prowadzeniu narzędzia, mniejszym obciążeniu, dokładniejszym położeniu otworu lub gdy materiał jest trudniejszy. Sam wymiar końcowy nadal osiąga się narzędziem o docelowej średnicy.
Najczęstsze błędy to: wybór wiertła „prawie takiego samego” (np. 12 zamiast 10), nieuwaga przy odczycie wartości, mylenie średnicy z promieniem oraz założenie, że otwór da się łatwo zmniejszyć po wykonaniu.
W założeniu tak, ale w praktyce mogą wystąpić niewielkie odchyłki (np. bicie, niewłaściwe mocowanie, zużyte wiertło). Mimo to w doborze narzędzia przyjmuje się wiertło o średnicy wymaganej dla otworu, a dokładność poprawia się techniką i narzędziami wykańczającymi.
Możesz sprawdzić oznaczenie na trzpieniu wiertła (jeśli jest czytelne) albo zmierzyć średnicę narzędzia suwmiarką. W warsztacie ważne jest też oddzielne przechowywanie wierteł i szybka kontrola przed pracą.
Zbyt duży otwór pogarsza pasowanie i może osłabić element. Często prowadzi to do luzów, przesunięć w montażu albo braku możliwości zastosowania właściwego łącznika. Poprawa takiego błędu bywa czasochłonna i kosztowna.
Ucz się zasad doboru narzędzia do zadania: wymiar, materiał i operacja (wiercenie, piłowanie, gwintowanie). Pomaga też rozwiązywanie krótkich zadań typu: „jaki przyrząd/narzędzie do uzyskania danego wymiaru?”.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 88% zdających egzamin. łatwe

Materiały:

  • Materiały szkolne/branżowe z podstaw obróbki ręcznej i skrawaniem (dobór narzędzi, rodzaje wierteł)
  • Instrukcje BHP dotyczące wiercenia oraz zasad mocowania detalu i doboru osłon
  • Karty katalogowe producentów wierteł (oznaczenia, średnice, zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego