KWALIFIKACJA TKO8 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 20.
Podczas obserwacji wyjeżdżającego pociągu zauważono, że koła jednej z osi nie kręcą się, tylko jadą w poślizgu. Należy wówczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koło ślizgające się po szynie może szybko uszkodzić obręcz i szynę oraz doprowadzić do wykolejenia lub pożaru od tarcia. Dlatego należy dążyć do natychmiastowego zatrzymania pociągu i przekazania informacji służbom ruchu. Nie wolno odkładać reakcji do następnej stacji.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli podczas obserwacji odjazdu widać, że koła jednej z osi nie obracają się, a zestaw kołowy "jedzie w poślizgu", oznacza to stan potencjalnie bezpośrednio zagrażający bezpieczeństwu. Poślizg powoduje intensywne tarcie, nagrzewanie i przyspieszone zużycie elementów, co może w krótkim czasie doprowadzić do poważnych uszkodzeń taboru lub infrastruktury. Z tego powodu właściwą reakcją jest zatrzymanie wyjeżdżającego pociągu tak szybko, jak to możliwe w ramach roli i uprawnień osoby obserwującej.

Dlaczego zatrzymanie jest najwłaściwsze?

  • Minimalizuje czas oddziaływania tarcia – im dłużej trwa poślizg, tym większe ryzyko przegrzania i zniszczeń.
  • Ogranicza ryzyko utraty bezpieczeństwa jazdy – uszkodzenia obręczy/koła lub toru zwiększają prawdopodobieństwo zdarzeń niebezpiecznych.
  • Umożliwia szybką ocenę sytuacji – po zatrzymaniu można wdrożyć dalsze działania (oględziny, decyzja o dalszej jeździe/wyłączeniu wagonu), zamiast "przewozić usterkę".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zatrzymać pociąg na następnej stacji – to działanie odkłada reakcję w czasie, mimo że zagrożenie występuje już teraz. W sytuacjach bezpośredniego ryzyka priorytetem jest przerwanie jazdy, a nie dojazd do dogodnego punktu.
  • Powiadomić dyżurnego ruchu najbliższej stacji węzłowej – samo powiadomienie nie eliminuje zagrożenia. Informacja jest ważna, ale nie zastępuje natychmiastowego zatrzymania, gdy nieprawidłowość jest widoczna podczas odjazdu.
  • Powiadomić dyżurnego ruchu stacji z torami do odstawienia wagonów – to myślenie "logistyczne" (gdzie odstawić), podczas gdy w pierwszej kolejności trzeba zatrzymać pociąg i zabezpieczyć sytuację. Decyzje o odstawieniu mogą być kolejnym krokiem, ale nie pierwszym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się obserwacja usterki, która może natychmiast wpływać na bezpieczeństwo (np. nietypowy poślizg, dymienie, iskrzenie, brak toczenia koła), zwykle poprawna odpowiedź dotyczy natychmiastowego zatrzymania lub przerwania ruchu, a dopiero potem powiadomień i działań organizacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg koła oznacza, że zestaw kołowy przesuwa się po szynie bez prawidłowego toczenia (brak obrotu). Skutkiem jest silne tarcie, szybkie nagrzewanie i ryzyko uszkodzeń obręczy oraz toru. To sygnał potencjalnego zagrożenia wymagającego natychmiastowej reakcji.
Bo dalsza jazda w poślizgu zwiększa ryzyko przegrzania, uszkodzenia koła i szyny oraz groźnych zdarzeń eksploatacyjnych. Zatrzymanie ogranicza czas oddziaływania tarcia i pozwala szybko ocenić usterkę oraz podjąć decyzję o dalszych krokach (oględziny, wyłączenie z ruchu).
Nie, samo powiadomienie nie usuwa zagrożenia. Informacja do dyżurnego ruchu jest ważna, ale gdy usterka jest widoczna podczas odjazdu i może natychmiast wpływać na bezpieczeństwo, priorytetem jest zatrzymanie składu (zgodnie z rolą i uprawnieniami), a następnie przekazanie szczegółów.
Dłuższa jazda w poślizgu może powodować nadmierne zużycie i przegrzanie elementów zestawu kołowego, uszkodzenia powierzchni tocznej, a także uszkodzenia szyny. W praktyce rośnie ryzyko awarii, ograniczeń prędkości, wyłączenia wagonu z ruchu i zdarzeń niebezpiecznych.
Jest błędna wtedy, gdy zagrożenie istnieje już w chwili obserwacji i może się szybko pogłębiać w trakcie jazdy. W takich przypadkach odkładanie reakcji do "dogodnego miejsca" zwiększa ryzyko. Najpierw trzeba przerwać jazdę, a dopiero potem organizować dalsze czynności i miejsca odstawienia.
W praktyce warto przekazać: który skład i który wagon/odcinek pociągu dotyczy obserwacji, jaki objaw zauważono (koło nie obraca się, poślizg), kiedy i gdzie to stwierdzono oraz czy widać dodatkowe symptomy (iskrzenie, dym, zapach spalenizny). To ułatwia podjęcie decyzji ruchowej.
Zestaw kołowy to para kół połączonych osią, która przenosi obciążenia i prowadzi pojazd po torze. Jego prawidłowa praca opiera się na toczeniu kół. Gdy toczenie zanika (poślizg), rośnie ryzyko uszkodzeń i pogorszenia warunków prowadzenia pojazdu, co bezpośrednio dotyczy bezpieczeństwa ruchu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "organizacyjnej" (np. powiadomić stację węzłową) zamiast działania eliminującego ryzyko tu i teraz. Inny błąd to założenie, że skoro pociąg już ruszył, to "dojedzie" do następnej stacji. Na egzaminie liczy się priorytet bezpieczeństwa.
Bo brzmi praktycznie i sugeruje rozwiązanie problemu "docelowo" (gdzie odstawić wadliwy wagon). Jednak w sytuacji poślizgu koła pierwszym celem jest przerwanie niebezpiecznej jazdy. Dopiero po zatrzymaniu i ocenie można planować odstawienie, manewry lub dalszą organizację ruchu.
Ucz się schematu: rozpoznaj zagrożenie → przerwij zagrożenie → powiadom → zabezpiecz i zorganizuj. Ćwicz na przykładach objawów (poślizg, dymienie, iskrzenie, nietypowe odgłosy) i dopasuj właściwe priorytety działań. Pomaga też analiza, które opcje tylko "informują", a które realnie zatrzymują ryzyko.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Koło ślizgające się po szynie może szybko uszkodzić obręcz i szynę oraz doprowadzić do wykolejenia lub pożaru od tarcia."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu bezpieczeństwa ruchu kolejowego dla stanowisk związanych z wyprawianiem pociągów
  • Podręczniki/opracowania dotyczące budowy i eksploatacji zestawów kołowych oraz typowych uszkodzeń w ruchu
  • Wewnętrzne instrukcje i procedury awaryjne obowiązujące u zarządcy infrastruktury i/lub przewoźnika (do nauki zgodnie z programem kształcenia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego