W instrumentach geodezyjnych z lunetą pomiarową (np. teodolit, tachimetr) dokładność celowania i odczytu zależy m.in. od tego, czy obserwator widzi obraz celu i siatkę kresek w tej samej płaszczyźnie ogniskowej. Jeśli tak nie jest, pojawia się paralaksa: po lekkim przesunięciu oka obraz celu "wędruje" względem krzyża nitek.
Odpowiedź "Eliminacja paralaksy pomiędzy siatką kresek a obrazem obserwowanym przez lunetę" jest poprawna, bo usuwa typowy, praktyczny błąd obserwacji prowadzący do systematycznych przesunięć odczytu. W praktyce eliminuje się paralaksę przez właściwe ustawienie okularu (ostrość siatki) oraz ogniskowanie obrazu celu, a następnie wykonuje krótki test: porusza się głową/okiem i sprawdza, czy obraz nie przesuwa się względem siatki.
"Ustawienie lunety pod kątem 45° względem horyzontu" jest błędne, bo kąt nachylenia lunety wynika z położenia celu i nie stanowi warunku poprawności optyki; nie usuwa on przesunięć obrazu względem siatki. "Skierowanie lunety w stronę źródła światła" jest mylące: dobre oświetlenie może poprawić komfort widzenia, ale nie eliminuje paralaksy ani nie gwarantuje poprawnego odczytu. "Równoległe ustawienie lunety względem limbusa" także nie jest właściwym warunkiem optycznym; limb to element do odczytu kierunków/kątów, a równoległość nie zastępuje ustawienia ostrości i testu paralaksy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się termin "paralaksa" w kontekście lunety i siatki kresek, zwykle dotyczy to błędu obserwacji, który usuwa się przed pomiarem, aby wynik nie zależał od położenia oka.
