KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 18.
Podczas oceny pacjenta za pomocą skali Barthela, zauważasz, że pacjent jest w stanie samodzielnie przemieszczać się na wózku inwalidzkim. Jak ocenisz tę zdolność pacjenta na tej skali?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Barthel ocenia samodzielność w podstawowych czynnościach dnia codziennego, w tym przemieszczanie. Jeśli pacjent potrafi samodzielnie poruszać się na wózku po płaskim terenie, kwalifikuje się to jako niezależność w tej czynności i odpowiada wskazanej punktacji. Pozostałe opcje opisują zależność lub inny zakres sprawności.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Barthel (Barthel Index) służy do oceny stopnia samodzielności osoby chorej/niesamodzielnej w podstawowych czynnościach życia codziennego. Jednym z ocenianych obszarów jest przemieszczanie się (lokomocja), rozumiane jako zdolność do samodzielnego przemieszczania się w typowych warunkach (najczęściej po płaskim terenie). W części wersji skali uwzględnia się także samodzielne poruszanie się na wózku.

W sytuacji opisanej w pytaniu pacjent jest w stanie samodzielnie przemieszczać się na wózku inwalidzkim. Oznacza to, że w zakresie lokomocji nie wymaga stałej pomocy drugiej osoby podczas poruszania się po płaskiej powierzchni. Dlatego prawidłowo przypisuje się ocenę odpowiadającą niezależności na płaskim terenie (w pytaniu: 10 punktów).

  • 0 punktów – całkowita zależność jest nieprawidłowe, bo w treści wyraźnie zaznaczono, że pacjent porusza się samodzielnie na wózku.
  • 5 punktów – częściowa zależność byłoby zasadne wtedy, gdy pacjent potrzebowałby pomocy przy rozpoczęciu jazdy, pokonywaniu przeszkód lub wymagał asekuracji przez większość czasu. Tu wskazano samodzielność, więc ta odpowiedź zaniża sprawność.
  • 15 punktów – niezależny (potrafi pokonywać schody) nie pasuje do opisu, bo w pytaniu nie ma informacji o chodzeniu i pokonywaniu schodów; dodatkowo schody to bardziej zaawansowany poziom funkcjonowania niż sama lokomocja na płaskim terenie na wózku.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o Barthel zawsze dopasuj punktację do konkretnego opisu funkcjonalnego (samodzielnie / z pomocą / zależny) i zwróć uwagę na warunki (np. "na płaskim terenie"). W praktyce klinicznej spotyka się różne wersje arkusza, dlatego w dokumentacji należy stosować wariant obowiązujący w danej placówce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Barthel to narzędzie oceny samodzielności w podstawowych czynnościach dnia codziennego (np. jedzenie, toaleta, przemieszczanie). Wynik pomaga określić poziom zależności pacjenta i zaplanować zakres opieki oraz wsparcia w rehabilitacji.
"Przemieszczanie się" (lokomocja) dotyczy zdolności pacjenta do poruszania się w typowych warunkach, najczęściej po płaskim terenie. W zależności od wersji arkusza może obejmować chód lub samodzielne poruszanie się na wózku, jeśli to podstawowy sposób lokomocji.
Jeżeli pacjent potrafi sam uruchomić wózek, kontrolować kierunek i bez pomocy przemieszczać się po płaskiej powierzchni, w tej konkretnej czynności nie potrzebuje opiekuna. Wtedy w pozycji lokomocji otrzymuje punktację odpowiadającą niezależności w warunkach "na płaskim terenie".
W wielu arkuszach Barthel występują oddzielne pozycje odnoszące się do lokomocji po płaskim terenie oraz do pokonywania schodów. To ważne, bo pacjent może być samodzielny na korytarzu, ale wymagać pomocy na schodach. Na egzaminie zawsze dopasuj odpowiedź do opisu w pytaniu.
Najczęściej myli się różne wersje skali (inne progi punktowe), pomija warunki typu "na płaskim terenie" oraz automatycznie wybiera najwyższy wynik. Częsty błąd to też traktowanie wózka jako "gorszej" odpowiedzi, mimo że może oznaczać pełną samodzielność w lokomocji.
Częściowa zależność oznacza, że pacjent wykonuje znaczną część czynności sam, ale potrzebuje pomocy, asekuracji lub przygotowania. Całkowita zależność to sytuacja, gdy pacjent nie jest w stanie wykonać czynności samodzielnie lub wymaga stałej pomocy przez cały czas jej wykonywania.
Tak. Wynik wskazuje, w których obszarach pacjent jest samodzielny, a gdzie wymaga wsparcia. Dzięki temu można dobrać adekwatny zakres pomocy (np. asekuracja przy transferze, pomoc w toalecie), ustalić priorytety bezpieczeństwa i monitorować zmiany w kolejnych ocenach.
Najczęściej przy przyjęciu do opieki (oddział, ZOL, opieka długoterminowa), po istotnej zmianie stanu zdrowia oraz okresowo w trakcie pobytu, aby ocenić postępy lub pogorszenie. Częstotliwość zależy od procedur placówki i dynamiki stanu pacjenta.
Warto ustalić: czy pacjent porusza się sam czy z pomocą, na jakim dystansie i w jakich warunkach, czy potrzebuje asekuracji, jak radzi sobie z progami/zakrętami, czy szybko się męczy oraz czy używa sprzętu (wózek, balkonik). Obserwacja jest kluczowa.
Ucz się na aktualnym arkuszu skali używanym w materiałach dydaktycznych, trenuj dopasowanie opisów funkcjonalnych do punktów i rozwiązuj zadania sytuacyjne. Pomaga też praktyka: obserwacja pacjentów przy transferze i lokomocji oraz omawianie ocen z personelem zespołu opiekuńczego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Skala Barthel ocenia samodzielność w podstawowych czynnościach dnia codziennego, w tym przemieszczanie."

Źródła:

  • Mahoney FI, Barthel DW. Functional Evaluation: The Barthel Index. Maryland State Medical Journal. 1965;14:61–65.
  • Collin C, Wade DT, Davies S, Horne V. The Barthel ADL Index: a reliability study. International Disability Studies. 1988;10(2):61–63.

Materiały:

  • Aktualny formularz/arkusz skali Barthel stosowany w danej placówce (procedury i dokumentacja wewnętrzna)
  • Podręczniki i materiały dydaktyczne dla opiekuna medycznego dotyczące oceny ADL i planu opieki
  • Publikacje naukowe opisujące Barthel Index oraz interpretację punktacji w praktyce klinicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego